III.5.3.2 Bestanddelen van de delictsomschrijving

De bescherming van onschuldigen gebiedt in elk geval niemand te bestraffen indien twijfel bestaat of hij wel enige strafbare gedraging heeft begaan. Het zijn dus bij uitstek de constitutieve onderdelen van een delict welke positieve vaststelling behoeven, die zonder twijfel onder het bereik van de bewijsdimensie vallen. Daar valt in een restrictieve benadering tegenin te brengen dat de onschuldpresumptie niet beschermt tegen onterechte veroordeling aan het tenlastegelegde feit, maar alleen tegen onterechte veroordeling aan enig strafbaar feit. Dit zou betekenen dat bijkomende bestanddelen niet onder de reikwijdte van de onschuldpresumptie vallen, wanneer zij voor de strafbaarheid van de gedraging niet noodzakelijk zijn, maar wel de kwalificatie en/of het strafmaximum beïnvloeden. Een Nederlands voorbeeld van zo’n bestanddeel is voorbedachte raad. Overtuigender is evenwel de extensievere opvatting dat het onschuldvermoeden in beginsel alle bestanddelen van een delict bestrijkt. In het strafrecht draait het immers niet om het onderscheid tussen schuldigen en niet-schuldigen aan overtreding van het materiële strafrecht in zijn totaliteit, maar het gaat daarin steeds om schuld aan een min of meer specifieke beschuldiging van een min of meer specifiek delict.1 Het materiële strafrecht beoogt met het onderscheiden van verschillende delicten de – naar aard én ernst – uiteenlopende strafwaardigheid van gedragingen tot uitdrukking te brengen. Niet alleen veroordeling van iemand die zich niet in strijd met het materiële strafrecht gedroeg, moet worden voorkomen. Ook veroordeling voor een ander (en vooral: ernstiger) feit dan is begaan, communiceert een onjuiste boodschap, leidt tot onheuse stigmatisering en veroorzaakt onverdiende bestraffing. Het bewezenverklaarde en de daaraan gegeven kwalificatie behoren aldus op de feitelijke toedracht aan te sluiten.2 Dat opzettelijke levensberoving ook zonder bewijs van voorbedachte raad een ernstig delict blijft, beperkt bovendien de maatschappelijke schade die door het aan de verdachte geven van het voordeel van de twijfel ten aanzien van een dergelijk bestanddeel wordt veroorzaakt.