12.8 het einde van het onderzoek

Het onderzoek kan op twee manieren eindigen: door inlevering van het verslag ter griffie of door voortijdige beëindiging van het onderzoek. Dit komt aan de orde in hoofdstuk 11. Het onderzoek eindigt voortijdig indien de Hoge Raad de beschikking waarbij de Ondernemingskamer het onderzoek heeft gelast vernietigt, of als de Ondernemingskamer het onderzoek beëindigt. Het eerste komt slechts zelden voor. Veel vaker komt het voor dat de Ondernemingskamer het onderzoek beëindigt. Dat gebeurt bijvoorbeeld als partijen een schikking hebben bereikt, of als er geen zekerheid kan worden gesteld voor het, eventueel verhoogde, onderzoeksbudget omdat de rechtspersoon insolvent is.

Na een reguliere beëindiging van het onderzoek moet de Ondernemingskamer beslissen voor wie het verslag ter inzage wordt gelegd. Er is een kleine vaste kring van personen die inzage krijgen in het verslag, onder wie de verzoeker en de rechtspersoon. In veruit de meeste gevallen legt de Ondernemingskamer het verslag verder alleen ter inzage voor ‘belanghebbenden’, zonder te specificeren wie die belanghebbenden zijn. Ik meen dat dit onwenselijk is, omdat op deze manier de griffier van de Ondernemingskamer bepaalt wie een kopie van het verslag krijgen. De Ondernemingskamer zou dus moeten specificeren welke belanghebbenden een afschrift van het verslag krijgen. Incidenteel bepaalt de Ondernemingskamer dat het verslag ter inzage ligt voor eenieder, dat wil zeggen publiek wordt gemaakt. Dat is het geval als het onderzoek betrekking heeft op een effecten uitgevende onderneming of er anderszins sprake is van een groot aantal belanghebbenden of een groot maatschappelijk belang. Ik heb criteria geformuleerd die de Ondernemingskamer zou kunnen gebruiken om te beslissen voor wie het verslag ter inzage ligt.

Het onderzoeksverslag is, als het niet ter inzage is gelegd voor eenieder, voor anderen dan de rechtspersoon vertrouwelijk. Zij mogen geen mededelingen doen uit de inhoud ervan. Het instrumentele gebruik van de enquêteprocedure brengt echter mee dat de verzoeker en andere belanghebbenden het verslag juist willen gebruiken in eventuele vervolgprocedures. Om die reden kan de voorzitter van de Ondernemingskamer degenen voor wie het verslag ter inzage ligt, machtigen om daaruit mededelingen te doen.

Na de inlevering van het verslag ter griffie zijn de onderzoekers nog niet klaar met hun werkzaamheden. Zij moeten de Ondernemingskamer vragen hun vergoeding vast te stellen, het onderzoeksdossier dat zij hebben aangelegd, en dat vertrouwelijk is, bewaren en, als de Ondernemingskamer hun dat vraagt, een mondelinge of schriftelijke toelichting geven op het verslag.