3.3.4 Institutionele schermutselingen

De institutionele hervormingen die door het Comité van Wijzen in zijn voorlopig rapport waren voorgesteld, stuitten aanvankelijk op enige bezwaren van het Europees Parlement. Immers, op het tweede niveau van de Lamfalussy-procedure zou voor het Europees Parlement geen rol zijn weggelegd. Op grond van het destijds vigerende Comitologiebesluit werd het Europees Parlement wel op de hoogte gehouden van de werkzaamheden van de diverse comités. Het stond het Europees Parlement bovendien vrij een resolutie aan te nemen indien de door de Europese Commissie vastgestelde technische uitvoeringsmaatregelen naar zijn oordeel de delegatiegrondslag van een richtlijn overschrijden.1

In het eindrapport van het Comité van Wijzen is enigszins tegemoet gekomen aan de bezwaren die tegen het democratisch tekort van de voorgestelde regelgevingsprocedure zijn geuit.2 Ook de Europese Raad heeft een resolutie aangenomen om de ontstane onrust in het Europees Parlement te apaiseren.3 De tegemoetkomingen aan het Europees Parlement reikten evenwel niet veel verder dan de bevoegdheden die het Europees Parlement al had op grond van het eerdergenoemde Comitologiebesluit. Zo zal het Europees Parlement alle voor de totstandkoming van regelgeving op het tweede niveau van de Lamfalussy-procedure relevante documenten ontvangen. Bovendien werd afgesproken dat indien het Europees Parlement van mening mocht zijn dat door een door de Europese Commissie voorgestelde uitvoeringsmaatregel de delegatiegrondslag van een richtlijn werd overschreden, de Europese Commissie gehouden is om de voorstellen voor de desbetreffende technische uitvoeringsmaatregelen opnieuw te behandelen en daarbij terdege rekening te houden met het standpunt van het Europees Parlement.

Klaarblijkelijk konden deze tegemoetkomingen het Europees Parlement in onvoldoende mate tevreden stellen. Geïnspireerd door een rapport van Karl von Wogau — een Duits lid van het Europees Parlement — heeft het Europees Parlement zijn positie in de Richtlijn marktmisbruik nog langs drie wegen enigszins weten te versterken.4 In de eerste plaats heeft het Europees Parlement zijn positie versterkt door te bewerkstelligen dat het na de eerste indiening van ontwerp-uitvoeringsmaatregelen door de Europese Commissie beschikt over een termijn van drie maanden om het ontwerp te behandelen en zich daarover uit te spreken.5 Indien het Europees Parlement binnen deze termijn een resolutie aanneemt, dient de Europese Commissie de ontwerp-uitvoeringsmaatregelen opnieuw te behandelen. In de tweede plaats kan worden gewezen op de opname van een aantal beginselen dat de Europese Commissie in acht moet nemen bij de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden.6 In de derde plaats is de positie van het Europees Parlement versterkt door een zogeheten Sunset-clausule. Die clausule houdt in dat na een periode van vier jaar na inwerkingtreding van technische uitvoeringsmaatregelen de toepassing van die uitvoeringsmaatregelen wordt opgeschort, tenzij vóór het verstrijken van die periode het Europees Parlement en de Europese Raad besluiten de desbetreffende technische uitvoeringsmaatregelen te verlengen volgens de medebeslissingsprocedure van art. 251 EG-Verdrag (thans art. 294 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie).7

Inmiddels heeft de Europese Raad een wijziging van het Comitologiebesluit vastgesteld waardoor het Europees Parlement op een aantal onderdelen een positie heeft gekregen die nagenoeg gelijk is aan die van de Europese Raad bij het controleren van aan de Europese Commissie gedelegeerde uitvoeringsbevoegdheden.8 In het nieuwe art. 5bis van het Comitologiebesluit9 is een regelgevingsprocedure met een toetsingsrecht voor het Europees Parlement opgenomen die moet worden gevolgd voor technische uitvoeringsmaatregelen met een quasi legislatief karakter.10 In een gemeenschappelijke verklaring hebben het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie overeenstemming bereikt over de lijst van basisbesluiten die moeten worden aangepast aan het gewijzigde Comitologiebesluit, zodat de nieuwe regelgevingsprocedure met een toetsingsrecht voor het Europees Parlement erin kan worden opgenomen. Onderdeel van die lijst met basisbesluiten zijn de Richtlijn marktmisbruik, de Richtlijn markten voor fmanciële instrumenten en de Transparantierichtlijn.11 In maart 2008 zijn deze richtlijnen aangepast aan het gewijzigde Comitologiebesluit.12 Omdat deze wijzigingen slechts van technische aard zijn en alleen betrekking hebben op de Comitologieprocedure was het niet nodig dat de lidstaten deze voorschriften zouden omzetten in nationale wet- of regelgeving.