6.2 Het expertiserapport

Hoewel het strikt genomen op de weg van de verzekerde ligt om te stellen en zo nodig te bewijzen dat zich een risico heeft voorgedaan waartegen de verzekering dekking biedt, is de verzekeraar in deze eerste fase dus ook zelf actief betrokken bij de vaststelling van hetgeen zich heeft afgespeeld. Eerst op het moment dat de verzekeraar mede op basis van het expertiserapport een beslissing heeft genomen over de vraag of en zo ja, tot welk bedrag hij dekking zal verlenen en de verzekerde zich in de genomen beslissing niet kan vinden, zullen bewijsrechtelijke aspecten aan de orde komen.

In deze fase speelt de onderbouwing van de beslissing door de verzekeraar dan ook een belangrijke rol. Het geven van inzicht in de factoren en omstandigheden die bij die beslissing een rol hebben gespeeld, immers, zal geschillen daaromtrent kunnen voorkomen. Het (uit eigen beweging) overleggen van het expertiserapport zal daarbij een belangrijk instrument kunnen vormen (zie hieronder). Dat is bovendien in lijn met de processuele mededelingsplichten1 ex art. 21 en 22 Rv, op grond waarvan partijen verplicht zijn om de feitelijke inhoud en de omvang van de zaak aan te geven, en ook met de bedoeling achter die bepaling om in een zo vroeg mogelijk stadium het geschil tussen partijen helder te krijgen: 'partijen zijn verplicht de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren'.

Het lijkt goed om op deze plaats nader aandacht te besteden aan de vraag of het expertiserapport steeds overgelegd dient te worden. De vraag speelt vanzelfsprekend uitsluitend bij de eerste gehele of gedeeltelijke afwijzing van de aanspraak op dekking. Voornamelijk in dat geval, immers, zal verzekerde overtuigd moeten worden door de door de expert gehanteerde motivering en speelt voor hem, verzekerde, de vraag of deze motivering de (gedeeltelijke) afwijzing kan dragen. Bovendien geeft de overlegging de wederpartij de gelegenheid om adequaat te kunnen reageren op die afwijzing en - indien en voor zover dat niet alsnog tot overeenstemming leidt -zijn kansen in een procedure te kunnen inschatten.2 Overlegging - uit eigen beweging - aan de verzekerde die aanspraak op dekking onder de polis maakt, dan wel - in het kader van een aansprakelijkheidsverzekering - aan de gelaedeerde derde dient in die gevallen derhalve tot uitgangspunt genomen te worden.

Dat is ook conform de vaste rechtspraak van de Raad van Toezicht Verzekeringen. Zie de uitspraak van de Raad van Toezicht van 2 april 2001:

Een uitspraak die weliswaar ziet op een geschil over aansprakelijkheid, maar in latere uitspraken heeft de Raad van Toezicht dit oordeel ook bevestigd in klachten waaraan onder meer een cascoverzekering voor motorrijtuigen, respectievelijk een brandverzekering ten grondslag lagen.4

De Raad lijkt hier een ruim standpunt in te nemen, in die zin dat uit de overwegingen het beeld naar voren komt dat steeds en te allen tijde het gehele rapport overgelegd dient te worden. Gelet op het belang echter, dat voor de verzekeraar als opdrachtgever bestaat om vrijelijk en zonder vrees voor openbaarmaking van een partijexpert gebruik te maken, lijkt het mij alleszins gerechtvaardigd dat deze verplichting tot overlegging van de rapportage uitsluitend ziet op het feitelijk/vaststellend deel van de rapportage en niet op de zuiver adviserende - en dus subjectieve(r) - delen van het rapport.5 Deze nuancering in de toepassing van het door de Raad gegeven oordeel lijkt ook aan te sluiten bij de opbouw van de overwegingen van de Raad, waarbij het ontbreken van feitelijke informatie (als door mij hiervoor gecursiveerd) als extra argument voor het overleggen van het rapport gebruikt wordt.6 Meer uitgesproken over dit verschil in rapportage is de Raad in een recente uitspraak in een geschil over de aansprakelijkheid van het ziekenhuis tegenover een derde. De Raad oordeelde in die zaak verdedigbaar het standpunt van verzekeraar dat hij niet gehouden was om een advies van zijn medisch adviseur, dat voor interne advisering aan de scha-debehandelaar bedoeld was, aan de (belangenbehartiger van) de gelaedeer-de derde over te leggen. De Raad overweegt aldus:

Indien en voor zover de rapportage, waarvan de verzekerde in de regel weet of vermoedt dat deze opgesteld is, door verzekeraar niet afgegeven wordt, kan deze onder voorwaarden door verzekerde gevorderd worden ex art. 843a Rv.8 Het is dan aan de rechter om te beoordelen of en in hoeverre een eventuele weigering tot afgifte door de verzekeraar gerechtvaardigd is.9