5.5.2 Beslag is een recht op de zaak in de zin van art. 3:291 lid 2 BW

228. Beslag is een recht op de zaak in de zin van art. 3:291 BW. Hierover kan ik op deze plaats onder verwijzing naar paragraaf 4.4.4.7 kort zijn. Wanneer beslag wordt gelegd op een zaak en vervolgens ontstaat een retentierecht op die zaak, dan is de beslaglegger een ‘ouder gerechtigde’ in de zin van art. 3:291 lid 2 BW.1

Het gegeven dat beslag een recht op de zaak is in de zin van art. 3:291 BW, brengt mee dat aan de hand van de maatstaven van dat artikel moet worden getoetst of het retentierecht kan worden ingeroepen tegen de beslaglegger. Zo ja, dan moet de blokkerende werking van het beslag worden afgezet tegen de werking van het retentierecht jegens de anterieure beslaglegger. Zo nee, dan heeft het retentierecht geen werking jegens de beslaglegger en kan deze zijn beslag voortzetten ongehinderd door het retentierecht. Het retentierecht werkt dan slechts in verhouding tot de schuldenaar, zodat het – net zoals alle overige persoonlijke rechten zonder derdenwerking – de positie van de beslaglegger niet beïnvloedt.2 De beslaglegger hoeft zich er niet op te beroepen; het (retentie)recht bestaat niet jegens hem.3 In de volgende paragraaf zet ik uiteen dat beslag in beginsel niet de bevoegdheid van de beslagene beperkt om een overeenkomst aan te gaan, zodat het retentierecht tegenwerpelijk is aan de beslaglegger als ouder gerechtigde. Daarna, in paragraaf 5.5.4, ga ik in op de vraag of het beslag de bevoegdheid van de beslagene beperkt om de zaak uit zijn macht te brengen.