3.2.6 Belemmeringen bij het benoemen van deskundigen

Uit het empirisch onderzoek van De Groot en Elbers blijkt dat er bij (financiële) deskundigenonderzoeken drie belemmeringen zijn bij het benoemen van deskundigen.1 De eerste belemmering, die hiervoor al aan de orde is gekomen, is dat het moeilijk is om deskundigen te vinden die voldoende gekwalificeerd zijn om het onderzoek te verrichten. De deskundigen zijn er wel, maar de rechters en partijen kennen hen niet. Registratie van potentiële deskundigen in een openbaar register, waarvan de stand van zaken in de vorige paragraaf is beschreven, zou een oplossing voor dit probleem kunnen zijn, zeker als potentiële deskundigen zelf het initiatief voor registratie kunnen nemen. Uit het onderzoek van Keulen e.a. blijkt dat het verder van belang is dat de organisaties waaraan de potentiële deskundigen zijn verbonden, een dergelijke registratie steunen. Voor bijvoorbeeld accountants zou men daarbij kunnen denken aan de grote accountantskantoren en de NBA.

Registratie op zich is nog niet voldoende, omdat daarmee nog niet de kwaliteit van de geregistreerde deskundigen is gewaarborgd.2 Het NRGD en het LRGD registreren alleen deskundigen die aan kwaliteitseisen voldoen. Dat is uiteraard een effectieve methode om de kwaliteit van geregistreerde deskundigen te waarborgen. Vereist is echter wel dat de organisatie die het register bijhoudt, registratienormen met kwaliteitseisen opstelt en een procedure heeft om te beoordelen of deskundigen die geregistreerd willen worden, aan deze eisen voldoen. Een registratie zonder kwaliteitseisen, zoals DIX, biedt onvoldoende waarborgen om de kwaliteit te bewaken.3 Voor de goede orde wijs ik erop dat kwaliteitsborging van deskundigenberichten tot op zekere hoogte ook kan plaatsvinden door handhaving van specifieke beroepsregels die gelden voor deskundigen.4

Een tweede belemmering bij de benoeming van deskundigen zijn de kosten. De tarieven die deskundigen hanteren, lopen uiteen. Het is belangrijk voor de rechteren partijen om inzicht te hebben in die tarieven, om de te verwachten kosten van het deskundigenbericht te kunnen betrekken bij de keuze van de persoon. Op dit moment is in geen van de registers opgenomen wat de uurtarieven van de geregistreerde deskundigen zijn.5 Overwogen zou moeten worden om die uurtarieven wel op te nemen, althans van deskundigen voor wie dat relevant is, zoals bijvoorbeeld accountants en andere financiële deskundigen.

Een derde mogelijke belemmering voor deskundigen om een benoeming als gerechtelijk deskundige te aanvaarden is het risico van tuchtrechtelijke of civiele aansprakelijkheid. Ik ga hier niet verder op in en verwijs naar de literatuur.6