7.4.1 Inleiding

Hoewel, zoals reeds opgemerkt, rechterlijke uitspraken (precedenten) in ieder rechtsstelsel een zekere 'meerwaarde' hebben, is Engeland het land waar deze waarde zich het meest heeft uitgekristalliseerd tot een geheel van (veelal zeer specifieke) regels ten aanzien van de wijze waarop de rechter met precedenten dient om te gaan. Deze 'rules of precedent' zijn niet neergelegd in enige wettelijke bepaling, maar zijn te vinden in een groot aantal rechterlijke uitspraken. Aangezien in Engeland uitgebreid over dit onderwerp is nagedacht en gedebatteerd, is het zinvol om, alvorens de vraag welke waarde precedenten in ons rechtssysteem (moeten) hebben te bespreken, eerst ter oriëntatie in te gaan op de hoofdlijnen van het Engelse precedentenstelsel. Hierbij dient uiteraard rekening te worden gehouden met het in de vorige paragraaf aangestipte feit, dat de binding aan precedenten (mede) wordt beïnvloed door naar tijd en plaats verschillende factoren als de staatsinrichting, de inrichting van de rechterlijke organisatie en de wijze van vormgeving en publicatie van rechterlijke uitspraken.

Voorafgaand nog iets over de te gebruiken terminologie: het Engelse recht onderscheidt tussen binding precedents die, zoals hierna uit te werken, een zeer strikte - in sommige gevallen zelfs nagenoeg absolute - binding voor de rechter opleveren, en persuasive precedents (of persuasive authorities),1 die niet in dezelfde strikte zin bindend zijn, maar wel een (meer of nünder grote) betekenis hebben in latere gevallen.2 In het vervolg van deze paragraaf wordt - tenzij anders vermeld - met de term 'precedent' steeds gedoeld op de bindende vorm daarvan: het binding precedent.