Einde inhoudsopgave
Openbaarmaking van koersgevoelige informatie (VDHI nr. 107) 2011/4.4.3
4.4.3 Toelating tot de handel op een gereglementeerde markt
Mr. G.T.J. Hoff, datum 23-02-2011
- Datum
23-02-2011
- Auteur
Mr. G.T.J. Hoff
- JCDI
JCDI:ADS499972:1
- Vakgebied(en)
Financieel recht / Bank- en effectenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Zie voor de reikwijdte van de openbaarmakingsplicht eveneens de Europese grondslag daarvan in art. 9 en 10 van de Richtlijn marktmisbruik (zie § 3.4.2).
De vergunningplicht voor een gereglementeerde markt is met ingang van 1 november 2007 als gevolg van de implementatie van de Richtlijn markten voor financiële instrumenten ingevoerd. Voordien gold met ingang van 1 januari 2007 een erkenningvereiste voor een markt in financiële instrumenten (art. 5:26 lid 1 (oud) Wft) en vóór 1 januari 2007 eveneens een erkenningvereiste, maar dan voor een effectenbeurs (art. 22 Wte 1995 (oud) onderscheidenlijk art. 16 Wte 1992 (oud)).
Zie hiervoor art. 5:27 lid 1 Wft.
Zo wordt in art. 35 tot en met 37 van de Uitvoeringsverordening bepaald onder welke voorwaarden financiële instrumenten die tot de handel op een gereglementeerde markt kunnen worden toegelaten (zoals effecten, rechten van deelneming in instellingen voor collectieve belegging en derivaten) op billijke, ordelijke en efficiënte wijze kunnen worden verhandeld en — in het geval van effecten — vrij verhandelbaar zijn.
Zie ook art. 55 van de Invoerings- en aanpassingswet Wft op grond waarvan een op grond van art. 22 lid 2 Wte 1995 (oud) reeds verleende erkenning als effectenbeurs vanaf 1 januari 2007 berust op art. 5:26 lid 2 Wft.
Zie hiervoor zowel de Staatscourant 2007, nr. 215, p. 5 als het register van de AFM (www.afm.nl). Ingevolge art. 5:27 lid 6 Wft wordt van een besluit tot verlening van een vergunning aan een gereglementeerde markt mededeling gedaan in de Staatscourant. Verder geldt dat de AFM een register aanhoudt waarin op grond van art. 1:107 lid 2 onderdeel b Wft de vergunninghouders in Nederland voor het houden of exploiteren van een gereglementeerde markt zijn opgenomen. De AFM moet ook een lijst bijhouden van de gereglementeerde markten waarvoor de minister van Financiën een vergunning als bedoeld in art. 5:26 lid 1 heeft verleend en deze lijst toesturen aan de overige lidstaten en aan de Europese Commissie (art. 1:109a Wft). Op basis van die informatie zal de Europese Commissie regelmatig een lijst publiceren in het Publicatieblad van de Europese Unie en op haar website met alle gereglementeerde markten die door de lidstaten van herkomst zijn voorzien van een vergunning. Zie hiervoor art. 47 van de Richtlijn markten voor financiële instrumenten. Ten slotte houdt ook CESR op haar website een lijst bij van de gereglementeerde markten in de Europese Unie (zie www.cesr-eu.org en www.mifiddatabase.cesr.eu).
Zie www.euronext.com.
Zie www.euronext.com.
Zie www.apxendex.com.
Zie Nieuwe Weme/Stevens, Serie OO&R, deel 34(2008), p. 195.
In het oorspronkelijk ingediende wetsvoorstel vielen uitgevende instellingen waarvan de financiële instrumenten waren toegelaten tot de handel op een in Nederland functionerende gereglementeerde markt nog wel onder de werkingssfeer van de openbaarmakingsplicht. Zie hiervoor art. 5:25b lid 2 en 5:25i lid 1 Wft in Kamerstukken I, 2007-2008, 31 093, nr. A. In de Nota van wijziging van de Reparatiewet Wft is daar een einde aan gekomen zonder dat daaraan één woord is gewijd. Zie Kamerstukken II, 2008-2009, 31 468, nr. 8, p. 20-23.
Tot de belangen die deel 5 (Gedragstoezicht financiële markten) van de Wet op het financieel toezicht beoogt te beschermen, worden in ieder geval gerekend het waarborgen van een adequate functionering van een handelsplatform en het waarborgen van de positie van de beleggers op een dergelijk platform. Zie Kamerstukken H, 2006-2007, 31 086, nr. 3, p. 170.
Zie Kamerstukken II, 2006-2007, 31 086, nr. 3, p. 171. In verband met hetgeen is gesteld in art. 5:27 lid 3 Wft werd het niet meer nodig gevonden een met art. 5:28 lid 1 (oud) Wft vergelijkbare bepaling op te nemen. Deze bepaling stelde expliciet dat de houder van een gereglementeerde markt in Nederland ervoor zorg diende te dragen dat de voor die markt geldende regels konden worden toegepast op de uitgevende instellingen wier effecten waren toegelaten tot de handel op die markt.
Besluit van 30 oktober 2007, houdende regels ter uitvoering van de Wet op het financieel toezicht met betrekking tot de toegang tot de Nederlandse financiële markten voor marktexploitanten en voor het exploiteren of beheren van een gereglementeerde markt en wijziging van enkele andere besluiten ter implementatie van de richtlijn markten voor financiële instrumenten (Stb. 2007, 407).
Zie Kamerstukken II, 2006-2007, 31 086, nr. 3, p. 172.
De openbaarmakingsplicht van koersgevoelige informatie geldt voor uitgevende instellingen waarvan financiële instrumenten zijn toegelaten tot de handel op een in Nederland gelegen gereglementeerde markt waarvoor een vergunning als bedoeld in art. 5:26 lid 1 Wft is verleend (art. 5:25i lid 1 onderdeel a onder 1° Wft).1 Onder een gereglementeerde markt wordt in art. 1:1 Wft verstaan een:
"multilateraal systeem dat meerdere koop- en verkoopintenties van derden met betrekking tot financiële instrumenten — binnen dit systeem en volgens de nietdiscretionaire regels van dit systeem — samenbrengt of het samenbrengen daarvan vergemakkelijkt op zodanige wijze dat er een overeenkomst uit voortvloeit met betrekking tot financiële instrumenten die volgens de regels en de systemen van die markt tot de handel zijn toegelaten, en dat regelmatig en overeenkomstig de geldende regels inzake de vergunningverlening en het doorlopende toezicht werkt".
Ingevolge art. 5:26 lid 1 Wft is het verboden in Nederland zonder een daartoe door de minister van Financiën verleende vergunning een gereglementeerde markt te exploiteren of te beheren.2 Een vergunning zal worden verleend indien de aanvrager aantoont dat de marktexploitant3 zijn zetel heeft in Nederland en dat wordt voldaan aan diverse regels.4
Voor deze studie zijn met name relevant de door de gereglementeerde markt te hanteren regels inzake de toelating van fmanciële instrumenten tot de handel (art. 5:27 lid 1 onderdeel d j° art. 5:32a lid 1 onderdeel a Wft). Bepaald wordt namelijk dat de marktexploitant moet zorgen voor duidelijke en transparante regels: (a) inzake de toelating van fmanciële instrumenten tot de handel op de gereglementeerde markt, (b) om te verifiëren dat uitgevende instellingen die financiële instrumenten hebben uitgegeven die tot de handel op de gereglementeerde markt worden toegelaten hun verplichtingen betreffende de initiële, doorlopende of incidentele informatieverstrekking nakomen en (c) om regelmatig te verifiëren of de tot de handel op de gereglementeerde markt toegelaten fmanciële instrumenten aan de toelatingsvoorwaarden voldoen (art. 5:32a lid 1 Wft). Zoals wij hiervoor in § 4.4.2 reeds hebben gezien, zijn ook in de bij de Richtlijn markten voor fmanciële instrumenten behorende (en in de lidstaten rechtstreeks werkende) Uitvoeringsverordening regels opgenomen die van belang zijn voor de toelating van fmanciële instrumenten tot de handel op een gereglementeerde markt.5
(i) In Nederland gelegen gereglementeerde markt
Op grond van art. 5:26 lid 1 Wft6 is door de minister van Financiën aan de volgende gereglementeerde markten een vergunning verleend: Euronext Amsterdam/LIFFE. Amsterdam en Endex.7
Ter toelichting op deze gereglementeerde markten in Nederland wordt het volgende vermeld. Euronext Amsterdam/LIFFE.Amsterdam onderhoudt Euronext Amsterdam Cash Market, een handelsplatform waarop effecten worden verhandeld.8 Daarnaast wordt Euronext Amsterdam Derivatives Market onderhouden, een handelsplatform voor de verhandeling van financiële instrumenten, anders dan effecten.9 APXENDEX is een handelsplatform waarop energie en energietermijncontracten (gas- en elektriciteitsderivaten) worden verhandeld.10
Over de relevantie van elk van deze gereglementeerde markten voor de werkingssfeer van de openbaarmakingsplicht van koersgevoelige informatie bestaat vooralsnog geen duidelijkheid. Nieuwe Weme en Stevens zijn van oordeel dat de openbaarmakingsplicht geldt voor uitgevende instellingen waarvan fmanciële instrumenten aan Euronext Amsterdam zijn genoteerd.11 Zij hebben hierbij het oog op zowel Euronext Amsterdam Cash Market als Euronext Amsterdam Derivatives Market. Ten aanzien van de op APX-Endex verhandelde afgeleide financiële instrumenten stellen deze auteurs ongemotiveerd dat de openbaarmakingsplicht voor deze gereglementeerde markt niet van belang is. Inconsistent lijkt te zijn dat deze auteurs daarentegen wel van oordeel zijn dat de openbaarmakingsplicht van belang is voor de op Euronext Amsterdam Derivatives Market verhandelde afgeleide fmanciële instrumenten.
Op de vraag of de openbaarmakingsplicht van koersgevoelige informatie ook geldt voor afgeleide financiële instrumenten zal in § 4.6 worden ingegaan.
(ii) In Nederland functionerende gereglementeerde markt
Niet zonder belang voor de werkingssfeer van de openbaarmakingsplicht van uitgevende instellingen is nog de vermelding dat de door de uitgevende instelling uitgegeven financiële instrumenten moeten zijn toegelaten tot een in Nederland gelegen gereglementeerde markt. Buiten het bereik van de werkingssfeer van art. 5:25i lid 1 Wft blijft daarmee het geval dat de financiële instrumenten zijn toegelaten tot de handel op een in Nederland functionerende gereglementeerde markt.12 Aan een dergelijke in Nederland functionerende gereglementeerde markt kan geen vergunning door de minister van Financiën verleend zijn, omdat het een gereglementeerde markt is waarvan een andere lidstaat dan Nederland de lidstaat van herkomst is (art. 5:26 lid 2 Wft). Een gereglementeerde markt met zetel in een andere lidstaat met een aldaar verkregen vergunning heeft op grond van art. 5:26 lid 2 Wft geen Nederlandse vergunning nodig voor het aantrekken van in Nederland gevestigde leden of deelnemers, als de activiteiten in Nederland zich beperken tot het treffen van passende voorzieningen om deze leden of deelnemers in staat te stellen toegang te verkrijgen tot de betreffende systemen en daarop te handelen.
Na verlening van de vergunning dient de marktexploitant zich aan diverse regels te houden. Voor zover relevant voor deze studie wijs ik op de volgende regels.
(a) Conformiteit van de regels van de gereglementeerde markt met de door de Wft beschermde belangen
Volgens art. 5:27 lid 3 Wft moet de marktexploitant er voor zorg dragen dat de in art. 5:27 lid 1 Wft opgesomde regels (en daartoe behoren de hiervoor genoemde regels inzake de toelating van financiële instrumenten tot de handel op een gereglementeerde markt), hun toepassing alsook de controle op de naleving daarvan, zullen voldoen aan hetgeen nodig is met het oog op de belangen die de Wet op het financieel toezicht beoogt te beschermen.13 Volgens de toelichting impliceert dit dat die regels moeten kunnen worden toegepast op uitgevende instellingen wier financiële instrumenten zijn toegelaten tot de handel op de gereglementeerde markt.14 De binding van uitgevende instellingen aan de door de marktexploitant opgestelde regels geschiedt door middel van ondertekening van de noteringsovereenkomst (zie § 4.5.4).
(b) Wijziging van de regels
De marktexploitant dient elke voorgenomen wijziging van de regels, bedoeld in art. 5:27 lid 1 Wft, of van de controle op de naleving daarvan aan de AFM te melden (art. 5:27 lid 4 Wft). Aan een voorgenomen wijziging wordt door de marktexploitant slechts uitvoering gegeven indien de AFM heeft ingestemd met de wijziging (art. 5:27 lid 5 j° art. 4 lid 1 van het Besluit gereglementeerde markten Wft).15
(c) Plicht tot handhaving van de regels
Hiervoor is er melding van gemaakt dat de marktexploitant moet zorgen voor duidelijke en transparante regels: (a) inzake de toelating van fmanciële instrumenten tot de handel op de gereglementeerde markt, (b) om te verifiëren dat uitgevende instellingen die financiële instrumenten hebben uitgegeven die tot de handel op de gereglementeerde markt worden toegelaten hun verplichtingen betreffende de initiële, doorlopende of incidentele informatieverstrekking nakomen en (c) om regelmatig te verifiëren of de tot de handel op de gereglementeerde markt toegelaten financiële instrumenten aan de toelatingsvoorwaarden voldoen (art. 5:32a lid 1 Wft). In aanvulling daarop bepaalt art. 5:32a lid 2 Wft dat de marktexploitant moet zorgen voor een doeltreffende handhaving van deze regels. De voor de marktexploitant geldende plicht tot handhaving van deze regels lijkt op gespannen voet te staan met de volgens de Richtlijn marktmisbruik, de Prospectusrichtlijn en de Transparantierichtlijn voorgeschreven aanwijzing van één bevoegde autoriteit. Volgens de toelichting kan hierbij gedacht worden aan de controle door de marktexploitant of een prospectus of een jaarrekening voorhanden is.16 Onduidelijk is vooralsnog hoe die werkverdeling tussen de marktexploitant en de bevoegde autoriteit — in Nederland: de AFM — voor wat betreft de handhaving van de openbaarmakingsplicht van koersgevoelige informatie in de praktijk haar beslag krijgt. Aangenomen mag worden dat de marktexploitant een door hem geconstateerde of vermoede overtreding van de openbaarmakingsplicht in elk geval zal melden bij de AFM. Ik zou menen dat van de marktexploitant in dit opzicht niet veel meer verwacht behoeft te worden.