2.3.7 Instructies met betrekking tot de duur van het onderzoek

Volgens de memorie van toelichting bij de Wet aanpassing van de regeling van het recht van enquête heeft de Ondernemingskamer de algemene taak de voortgang en de kwaliteit van het onderzoek te bewaken.1 Uitvoering van het onderzoek binnen een redelijke termijn is bovendien een beginsel van behoorlijk onderzoek. De Ondernemingskamer heeft de instrumenten om hierop toe te zien, zowel bij de aanvang als gedurende de loop van het onderzoek.2 In de beschikking waarbij zij de onderzoeker benoemt, zou de Ondernemingskamer bijvoorbeeld met analoge toepassing van artikel 197 lid 1 Rv een termijn kunnen opnemen waarbinnen de onderzoekers een afspraak met de rechtspersoon moeten hebben gemaakt, of waarbinnen zij een plan van aanpak moeten hebben opgesteld.3 Met analoge toepassing van artikel 197 lid 2 Rv zou de Ondernemingskamer in deze beschikking kunnen bepalen binnen welke termijn de onderzoekers hun verslag ter griffie moeten inleveren.

Ik vind het opmerkelijk dat de Ondernemingskamer maar zelden iets opmerkt over de voortgang van het onderzoek. Het is bij mijn weten niet voorgekomen dat de Ondernemingskamer de onderzoekers een termijn stelt waarbinnen zij het verslag ter griffie moeten inleveren.4 Wat in het grijze verleden wel een keer is gebeurd, is dat de Ondernemingskamer de onderzoekers in het dictum van haar beschikking, zonder enige motivering, heeft opgedragen periodiek (iedere drie maanden) tussentijds verslag uit te brengen.5 Waarom de Ondernemingskamer dit maar één keer heeft gedaan is onduidelijk. Er zullen, naar ik aanneem, wel meer enquêtes zijn geweest waarbij een spoedige uitvoering van het onderzoek gewenst was. Een enkele keer ben ik ook tegengekomen dat de Ondernemingskamer de onderzoeker aanspoorde het onderzoek voortvarend ter hand te nemen.6 Buiten deze gevallen ben ik geen zaken tegengekomen waarbij ik heb geconstateerd dat de Ondernemingskamer een tastbare invulling aan haar regiefunctie geeft. Sterker nog, recentelijk heeft de raadsheer- commissaris diverse keren geweigerd de onderzoekers een termijn te stellen waarbinnen zij het onderzoek moeten afronden.7

De Ondernemingskamer zou door een kleine aanpassing van haar werkwijze kunnen bevorderen dat onderzoeken sneller worden afgerond:

Ik ben ervan overtuigd dat met deze middelen onderzoeken niet alleen sneller, maar ook goedkoper kunnen worden afgerond. De ervaring leert immers dat naarmate een onderzoek langer duurt, de kosten hoger worden.