2.3.2 Beperking van de onderzoeksperiode

Een enkele keer bepaalt de Ondernemingskamer in het geheel niet wat de onderzoeksperiode is. Dat staat haar vrij: de Ondernemingskamer kan immers het onderzoek tot een tijdvak beperken, maar is daartoe niet verplicht. In één zaak gaf de Ondernemingskamer de onderzoeker wel heel veel vrijheid, toen zij een onderzoek gelastte “over de door de onderzoeker vast te stellen periode”.1 Doorgaans bepaalt de Ondernemingskamer echter in ieder geval een aanvangsdatum voor het onderzoek. Dat kan de datum van oprichting van de rechtspersoon zijn.2 Veel zin heeft dat niet, omdat er dan geen sprake is van een beperking van het tijdvak van het onderzoek.3 In de meeste gevallen waarin de Ondernemingskamer een aanvangsdatum van het onderzoek bepaalt, is dat een datum gelegen na de datum van oprichting van de rechtspersoon. Vaak doet de Ondernemingskamer dit zonder een specifieke motivering. Dat valt dan te verklaren door het feit dat de verzoeker een onderzoek vanaf een bepaalde datum heeft verzocht, en de ingangsdatum van het onderzoek kennelijk geen onderwerp van discussie is geweest.4 In sommige gevallen motiveert de Ondernemingskamer summier waarom zij voor een andere ingangsdatum kiest.5 De Ondernemingskamer maakt incidenteel gebruik van haar bevoegdheid om de ingangsdatum van het onderzoek eerder te laten ingaan dan de verzoeker heeft verzocht. Een voorbeeld is de zaak-Fayrefield International. In deze zaak verzocht de verzoeker een enquête vanaf 13 juli 2011 en bepaalde de Ondernemingskamer dat de periode waarop het onderzoek betrekking moest hebben, aanving op 1 januari 2011.6

Het komt niet vaak voor dat de Ondernemingskamer een einddatum voor het onderzoek noemt. Als de Ondernemingskamer geen einddatum noemt, eindigt de onderzoeksperiode op de datum van de beschikking.7 In § 2.4.2 ga ik in op de op deze opvatting geuite kritiek. Een enkele keer bepaalt de Ondernemingskamer wel met zoveel woorden een einddatum voor het onderzoek.8 Meestal gaat het dan om een inquisitoire enquête.9 Een schaars, zo niet uniek, voorbeeld waarbij de Ondernemingskamer in een curatieve enquête de einddatum vaststelde op een datum gelegen vóór haar beschikking, is de zaak-4db Realisation c.s.10 In deze zaak gelastte de Ondernemingskamer zonder enige motivering en in afwijking van het verzoek een onderzoek tot de dag waarop het verzoekschrift was ingediend. De Ondernemingskamer voegde daar ten overvloede nog aan toe dat de onderzoeker ook aandacht mocht besteden aan hetgeen zich met betrekking tot de onderzochte feiten en omstandigheden voor- en nadien had voorgedaan, voor zover dat licht kon werpen op deze feiten en omstandigheden. En dat in een situatie waarin sprake was van een patstelling tussen de betrokkenen bij de vennootschap die op het moment van de uitspraak van de Ondernemingskamer nog niet was opgelost! Ik kan geen rationele verklaring voor deze beslissing verzinnen.

In een paar gevallen heeft de Ondernemingskamer bepaald dat de onderzoeksperiode niet eindigt op de dag van de beschikking waarbij het onderzoek wordt gelast, maar doorloopt tot een latere datum.11 De Ondernemingskamer sluit zich wat betreft de vaststelling van de einddatum van het onderzoek doorgaans aan bij het verzoek. Zij heeft echter de vrijheid een latere datum vast te stellen. Dat kan ook op verzoek van een belanghebbende gebeuren.12