7.6.3.4 De inhoud van het plan van aanpak

In het plan van aanpak moeten de onderzoekers in de eerste plaats aangeven welke aspecten van het beleid en de gang van zaken van de rechtspersoon zij willen onderzoeken en over welke periode het onderzoek zich zal uitstrekken. Uiteraard zijn de onderzoekers gebonden aan de opdracht die zij van de Ondernemingskamer hebben gekregen, maar zo’n opdracht laat de onderzoekers altijd – naar mijn smaak in de regel zelfs te veel – ruimte om hem naar eigen inzicht zelf verder in te vullen.1 Door een plan van aanpak op te stellen, dwingen de onderzoekers zichzelf om op voorhand rekenschap te geven van welke feiten zij wel en welke zij niet willen proberen vast te stellen en welk deel van het beleid en de gang van zaken van de rechtspersoon zij wel en welk deel zij niet willen beoordelen. Bovendien kunnen zij daarin de door de Ondernemingskamer geformuleerde onderzoeksopdracht uitwerken in concrete onderzoeksvragen.

Het tweede punt dat de onderzoekers in het plan van aanpak moeten aangeven, is welke natuurlijke en rechtspersonen zij aanmerken als partijen bij het onderzoek. Dat is van belang omdat die partijen actief door de onderzoekers bij het onderzoek moeten worden betrokken.2

In het onderzoeksplan dient voorts een globale lijst opgenomen te worden van de documenten die de onderzoekers reeds hebben bestudeerd en nog willen bestuderen. Ook zal in het onderzoeksplan een lijst moeten worden opgenomen van de personen die de onderzoekers willen horen. Als de onderzoekers gebruik zouden willen maken van forensische onderzoeksmethoden,3 moeten zij dat in het plan van aanpak aangeven. Gezien de inbreuk die deze onderzoeksmethoden kunnen maken op de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen, alsmede de daaraan verbonden kosten en het tijdsbeslag, behoeft de wens van de onderzoekers om hiervan gebruik te maken afzonderlijke motivering. Indien partijen bezwaar hebben tegen het inzetten van deze onderzoeksmethoden, hebben zij dientengevolge dus de mogelijkheid hiertegen bij de raadsheer-commissaris op te komen.

Bij een plan van aanpak behoort ook een door de onderzoekers opgestelde begroting van de kosten van het onderzoek.4 Omdat zich in het onderzoek altijd nog onverwachte ontwikkelingen kunnen voordoen, is het verstandig om ook een post ‘onvoorzien’ op te nemen. Als de begroting op een hoger bedrag uitkomt dan het door de Ondernemingskamer opgestelde onderzoeksbudget, dienen de onderzoekers verhoging van het onderzoeksbudget te vragen, zoals in de vorige paragraaf uiteengezet.

Het sluitstuk van elk plan van aanpak behoort een tijdschema te zijn waarin de onderzoekers aangeven hoe lang ongeveer zij verwachten met het onderzoek bezig te zijn. Dit tijdschema bindt de onderzoekers niet. Dat kan ook niet, omdat zich altijd onverwachte omstandigheden kunnen voordoen, waaronder omstandigheden waar de onderzoekers geen enkele invloed op hebben. Het is echter wel een stip op de horizon waar de onderzoekers naartoe kunnen werken, en waar partijen rekening mee kunnen houden. Het opnemen van een tijdschema in het plan van aanpak is ook een methode om te bevorderen dat het onderzoek binnen een redelijke termijn wordt afgerond.5 Verder kunnen in het plan van aanpak termijnen worden opgenomen waarbinnen partijen worden geacht bepaalde informatie aan te leveren of waarbinnen zij een zienswijze kunnen inleveren.

In het plan van aanpak kunnen nog meer onderwerpen worden opgenomen, afhankelijk van het type onderzoek, de onderzoeksopdracht en de omstandigheden van het geval. Te denken valt bijvoorbeeld aan in te schakelen hulppersonen, de positie van een nauw verbonden rechtspersoon en een voornemen om in het buitenland onderzoekshandelingen te verrichten.

In bijlage 3 heb ik een model voor een plan van aanpak opgenomen, dat de onderzoekers als inspiratiebron voor een op te stellen plan kunnen gebruiken.