7.4.14 Expliciteren van de beperkingen waaraan het onderzoek is onderworpen

Elk onderzoek is aan beperkingen onderhevig. De onderzoekers moeten, binnen de onderzoeksopdracht, keuzes maken tussen wat zij wel en niet onderzoeken. Het onderzoeksbudget en het feit dat het onderzoek binnen een redelijke termijn moet worden afgerond, leggen beperkingen op aan de diepgang van het onderzoek. De onderzoeksmethoden die de onderzoekers gebruiken, moeten proportioneel zijn. Alleen al om die reden is een onderzoek nooit volledig.

Een andere beperking waaraan het onderzoek is onderworpen, is dat de onderzoekers in beginsel moeten uitgaan van de juistheid van de bronnen waarop zij zich baseren. Schriftelijke bronnen kunnen onjuist of onvolledig zijn. Zo bieden de notulen van een vergadering nooit een volledig beeld van wat daarin is besproken, ook al behelzen zij meer dan een besluitenlijst.1 De datering van een document kan, bewust of onbewust, onjuist zijn. Onderzoekers zullen zich er daarnaast bewust van moeten zijn dat documenten die door partijen worden aangeleverd vervalst kunnen zijn.

Het bovenstaande geldt eens temeer voor verklaringen van gehoorde personen. Het menselijk geheugen is notoir onbetrouwbaar. Afgelegde verklaringen kunnen daarom, ook als de gehoorde persoon de vragen naar beste weten heeft beantwoord, onjuistheden bevatten. Een van de manifestaties van hindsight bias is vervorming van het geheugen. Dit brengt mee dat een persoon zich na een gebeurtenis het eigen oordeel en de eigen verwachtingen anders herinnert.2 De onderzoekers zullen dus niet alleen met hun eigen biases rekening moeten houden, maar ook met de mogelijkheid dat de verklaringen van betrokkenen biased zijn. Dit alles nog daargelaten dat het ook zal voorkomen dat partijen, om hun eigen straatje schoon te vegen, het bewust niet zo nauw nemen met de waarheid.

De onderzoekers moeten zich bewust zijn van deze beperkingen waaraan het onderzoek is onderworpen en zullen die in het verslag moeten expliciteren.3