3.7 De benoeming van een rechtspersoon tot onderzoeker

Artikel 2:345 lid 1 BW bepaalt dat de Ondernemingskamer een of meer personen tot onderzoeker kan benoemen. Kan dat ook een rechtspersoon zijn? Ik kan mij voorstellen dat een potentiële onderzoeker er de voorkeur aan geeft dat niet hijzelf als natuurlijk persoon, maar de werkgever bij wie hij in loondienst is of van wie hij aandeelhouder1 is, tot onderzoeker wordt benoemd. Een argument zou kunnen zijn dat dit beleid is van het kantoor waaraan hij is verbonden. Bij de grotere en middelgrote accountantskantoren is dit het geval, kennelijk vanuit de gedachte dat het aanvaarden van de opdracht door een vennootschap enige bescherming biedt tegen aansprakelijkheid.

Mijns inziens kan ook een rechtspersoon tot onderzoeker worden benoemd. De wetsgeschiedenis bevat geen aanknopingspunt dat op het tegendeel wijst. Algemeen wordt aangenomen dat in de gewone civiele procedure de rechter een rechtspersoon als deskundige kan benoemen.2 In de praktijk gebeurt dit ook regelmatig. Nu een rechtspersoon tot deskundige kan worden benoemd, zie ik geen reden waarom een rechtspersoon niet ook tot onderzoeker zou kunnen worden benoemd. Voor zover ik weet, is dit overigens nog nooit gebeurd.

Indien de Ondernemingskamer een rechtspersoon tot onderzoeker benoemt, moet mijns inziens wel duidelijk zijn welke natuurlijke persoon het onderzoek verricht, althans daarvoor eindverantwoordelijk is. Deze zal aan de vereisten die aan deskundigen worden gesteld moeten voldoen. De benoeming van een rechtspersoon tot onderzoeker zou ook niet tot hogere kosten mogen leiden. Het komt mij voor dat deze randvoorwaarden niet aan de benoeming van een rechtspersoon tot onderzoeker in de weg behoeven te staan.