9.5.2.1 Het directe conflict

In het geval van een direct conflict vermengt de zaak waarop de leverancier een purchase-money security interest heeft met een andere bezwaarde zaak. De zekerheidsnemers verkrijgen ieder een zekerheidsrecht op de eenheidszaak. Deze zekerheidsrechten zijn gelijk in rang. De purchase-money security interest heeft in dit geval geen superprioriteit. Ook zijn de tijdstippen van voltooiing van de oorspronkelijke zekerheidsrechten niet relevant.1 Wel wordt rekening gehouden met de waarde van de oorspronkelijke zaken. Elk van de zekerheidsnemers verkrijgt een zekerheidsrecht op het geheel, maar hun onderlinge verhouding wordt vastgesteld naar rato van de waarde van de oorspronkelijke zaken (§9-336 sub f, 2^e zin UCC).2 Niet van belang is de hoogte van de gesecureerde vordering. Op deze wijze delen zij naar rato mee in de meerwaarde van de eenheidszaak, maar dragen zij ook evenredig mee bij een waardedaling van de zaak.

De ratio die aan deze substitutieregeling ten grondslag ligt, is de volgende. Elke zekerheidsnemer verliest zijn zekerheidsrecht als gevolg van vermenging. Geen van hen verwacht dat hij zijn zekerheidsrecht verliest en vervolgens in conflict raakt met een schuldeiser die een zekerheidsrecht heeft op een andere zaak die ook onderdeel is geworden van de eenheidszaak. Daarom moeten zij allemaal beschermd worden tegen het verlies van zekerheid volgens de ontwerpers.3 Deze zekerheidsrechten zijn daarnaast gelijk in rang, omdat de ene zekerheidsnemer niet meer bescherming verdient tegen het verlies van zekerheid door vermenging dan een andere zekerheidsnemer. Ieder van hen verliest namelijk onverwacht zijn zekerheid. Daarnaast wordt de eenheidszaak gevormd door de bezwaarde zaken tezamen.

Dit resultaat is vergelijkbaar met het Nederlandse recht bij vermenging zonder een hoofdzaak. De voorbehouden eigendom van de leverancier zet zich voort op een aandeel in de eenheidszaak, evenals de eigendoms- en beperkte rechten van gerechtigden tot de oorspronkelijke zaken. De grootte van de aandelen wordt bepaald naar rato van de waarde van de oorspronkelijke zaken.