1.3.2 De curatieve enquête

De, wat ik zou noemen, curatieve enquête is gericht op de sanering en het herstel van gezonde verhoudingen binnen de onderneming van de betrokken rechtspersoon door het treffen van maatregelen van reorganisatorische aard. Kort samengevat zou ik dit willen noemen: orde op zaken stellen. Dit type enquêteprocedure komt vooral voor bij kleine vennootschappen waarin een impasse is ontstaan. Ook bij grotere vennootschappen komen impasses echter wel voor, bijvoorbeeld in een situatie waarin de vennootschap in financiële moeilijkheden verkeert en er dringend extra risicodragend kapitaal moet worden aangetrokken, maar de vennootschap en de aandeelhouders geen overstemming kunnen bereiken over de wijze waarop dat moet gebeuren.1 Een curatieve enquête kan ook plaatsvinden indien er sprake is van een vertrouwensbreuk tussen organen van de rechtspersoon, bijvoorbeeld tussen de aandeelhouders enerzijds en het bestuur en de raad van commissarissen anderzijds. Hetzelfde geldt als minderheidsaandeelhouders of -certificaathouders de enquête gebruiken als instrument tegen mogelijk machtsmisbruik door de meerderheid.2 Ook voor een vertrouwensbreuk tussen de (vertegenwoordigers van de) werknemers en de rechtspersoon kan een curatieve enquête een oplossing bieden.3 Het middel van de enquête zal door de verzoeker worden ingezet als hij verwacht dat daardoor de patstelling kan worden doorbroken of de onderlinge verhoudingen kunnen worden hersteld, hetzij doordat de onderzoekers aanbevelingen daartoe doen welke door alle partijen worden aanvaard, hetzij doordat de Ondernemingskamer voorzieningen treft.

In een dergelijke enquête zal het onderzoek zich doorgaans over een langere periode uitstrekken, omdat slechte verhoudingen in de regel niet uit de lucht komen vallen. De omvang van het onderzoek kan zowel ruim als beperkt zijn. Dit hangt af van de omstandigheden van het geval. De focus van de onderzoekers moet gericht zijn op het doen van aanbevelingen om orde op zaken te stellen. Het kan zijn dat de Ondernemingskamer bij het gelasten van het onderzoek nog niet alle problemen in het vizier heeft. Dat kan aanleiding zijn om een brede onderzoeksopdracht te formuleren, ondanks de daaraan verbonden nadelen.4