9.2.3 Verlengingsmogelijkheden

In twee gevallen ‘verlengt’ de voorrangspositie voor leverancierskrediet zich tot de eenheidszaak bij eigenlijke vermenging. Ten eerste verkrijgt de leverancier bij eigenlijke vermenging zonder hoofdzaak een aandeel onder ontbindende voorwaarde in de mede-eigendom. Dit volgt uit art. 5:15 jo. art. 5:14 lid 2 BW en het Zalco-arrest. Ten tweede blijft de voorrangspositie behouden als de geleverde zaak de hoofdzaak is. Na vermenging strekt de voorrangspositie zich uit tot de bestanddelen die zijn vermengd met de hoofdzaak. Dit volgt uit art. 5:15 jo. art. 5:14 lid 1 BW.

Eigenlijke vermenging leidt alleen tot het volledige verlies van de voorrangspositie, indien de geleverde zaak een bestanddeel wordt van een hoofdzaak van een derde. Ter vervanging van het verlies van de voorrangspositie kan de leverancier in dit geval een pandrecht (bij voorbaat) bedingen op de eenheidszaak, mits deze eigendom is van de koper. Naast het feit dat de leverancier afhankelijk is van de vestiging van het pandrecht door de koper en deze dus beschikkingsbevoegd moet zijn, kan de leverancier vaak op zijn best een tweede pandrecht krijgen, omdat eerder ten gunste van een andere schuldeiser een pandrecht (bij voorbaat) is gevestigd. Hierbij kan gedacht worden aan de huisbank van de pandgever die alle huidige en toekomstige zaken aan hem heeft laten verpanden.

De leverancier heeft daarnaast een vordering uit ongerechtvaardigde verrijking op de eigenaar van de eenheidszaak, indien aan de voorwaarden voor een dergelijke vordering wordt voldaan.1Is dit een ander dan de koper, dan heeft de leverancier dus een tweede vermogen waarop hij zich kan verhalen.2 Daarnaast bepaalt art. 7:87 lid 3 BW voor overeenkomsten van goederenkrediet dat de koper de inrichting of gedaante van de zaak niet mag wijzigen, zolang hij geen eigenaar is. Schendt de koper deze wettelijke plicht, dan vormt dit een grondslag voor schadevergoeding.