Einde inhoudsopgave
Het onderzoek in de enquêteprocedure (VDHI nr. 145) 2017/9.4.3
9.4.3 De onderscheiden bevoegdheden van de Ondernemingskamer, haar secretaris, de raadsheer-commissaris en de onderzoekers
mr. drs. R.M. Hermans, datum 01-11-2017
- Datum
01-11-2017
- Auteur
mr. drs. R.M. Hermans
- JCDI
JCDI:ADS455428:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Rechtspersonenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Artikel 2:345 lid 1 BW; zie hoofdstuk 3.
Zie § 3.10; § 9.4.4.2.
Artikel 2:345 lid 1 BW; zie hoofdstuk 2.
De onderzoekers hebben de mogelijkheid om, binnen de door de Ondernemingskamer gegeven onderzoeksopdracht, waar zij aan zijn gebonden, deze uit te werken in concrete onderzoeksvragen. Zie § 7.4.2.1. Dit dient bij voorkeur te gebeuren in het plan van aanpak. Zie § 7.6.3.4. Ik meen dat de raadsheer-commissaris de bevoegdheid heeft de onderzoekers een aanwijzing te geven met betrekking tot de wijze waarop zij de onderzoeksopdracht hebben verduidelijkt in concrete onderzoeksvragen. Zie § 9.4.2.2.
Zie § 9.4.4.3.
Artikel 2:350 lid 3 BW: zie § 4.3.
Artikel 2:350 lid 3 BW: zie § 4.5.
Aandachtspunt 3.4: zie § 7.6.3.
Artikel 2:350 lid 4 BW: zie § 9.4.2.2.
De raadsheer-commissaris heeft nog nooit een regiezitting gelast. Wel heeft de voorzitter van de Ondernemingskamer in de zaak-Leaderland een keer een bijeenkomst met de advocaten van partijen gehouden. Zie OK 5 oktober 2015, ARO 2015/222 (Leaderland c.s.), r.o. 2.6. Ik meen dat de raadsheer-commissaris wel een regiezitting of een comparitie van partijen zou mogen gelasten: zie§ 9.4.4.5.
Volgens de memorie van toelichting bij de Wet aanpassing enquêterecht bewaken de secretarissen onder verantwoordelijkheid van de voorzitter van de Ondernemingskamer het proces van het onderzoek. Zie Haantjes & Olden 2013, p. 42 (Kamerstukken II 2010/11, 32887, 3, p. 41). Ik begrijp niet wat dit in de praktijk inhoudt, nu noch de secretarissen, noch de voorzitter van de Ondernemingskamer over bevoegdheden beschikken om het proces van het onderzoek te kunnen bewaken. Om de redenen uiteengezet in § 7.4.15 is dit een verantwoordelijkheid van de Ondernemingskamer. In § 9.4.4.6 bespreek ik in hoeverre die verantwoordelijkheid aan de raadsheer- commissaris zou kunnen worden gedelegeerd.
Aandachtspunten, considerans sub H.
Aandachtspunt 3.10: zie § 7.5.5.
Naar huidig recht valt dit onder de onderzoeksvrijheid. In § 7.6.3.4 en § 7.6.4.2 heb ik betoogd dat de onderzoekers alleen gebruik zouden moeten maken van bijzondere onderzoeksmethoden indien zij hun voornemen daartoe hebben opgenomen in een plan van aanpak. Dat betekent dat het gebruik van deze onderzoeksmethoden aan repressief toezicht door de raadsheer-commissaris is onderworpen.
Artikel 2:349a BW. In § 6.1.2 heb ik besproken of ook de onderzoekers de bevoegdheid zouden moeten krijgen om in het belang van het onderzoek onmiddellijke voorzieningen te verzoeken.
Artikel 2:352 BW: zie § 6.5.
Artikel 2:351 lid 2 BW: zie § 6.7.
Artikel 2:352a BW: zie § 6.6.
Zie § 6.9.
Uit OK 30 maart 2015, ARO 2015/109 (TRP PVE), r.o. 1.8 lijkt te volgen dat de onderzoekers hiertoe zelf kunnen besluiten. Naar mijn mening hebben zij hiervoor toestemming van de raadsheer- commissaris nodig. Zie § 7.4.15.
Zie § 11.5.3.
Artikel 2:353 lid 2 BW: zie § 11.3.
Artikel 2:353 lid 2 BW: zie § 11.4.
In de onderstaande tabel heb ik uitgewerkt wat naar huidig recht de onderscheiden bevoegdheden van de Ondernemingskamer, haar secretaris, de raadsheer-commissaris en de onderzoekers met betrekking tot het onderzoek zijn. In de meeste gevallen is duidelijk bij wie de bevoegdheid rust, maar in een enkel geval is dit nog niet uitgekristalliseerd en heb ik mijn eigen opvatting dienaangaande verwerkt. In de voetnoten vermeld ik op welk wetsartikel de indeling is gebaseerd of in welke paragraaf ik het desbetreffende onderwerp behandel. Ik vergelijk de indeling van de respectievelijke bevoegdheden met die van de betrokkenen bij het financiële deskundigenonderzoek in familiezaken bij het Gerechtshof Den Haag, omdat daaruit blijkt dat ook een andere verdeling van de bevoegdheden mogelijk is. Dit kan een inspiratiebron zijn voor de wetgever als hij naar aanleiding van de evaluatie van de Wet aanpassing enquêterecht de wet zou willen aanpassen.
Enquêteprocedure
Deskundigenonderzoek in familiezaken bij Gerechtshof Den Haag
Benoeming onderzoeker
Ondernemingskamer1
hof
Vervanging onderzoeker/ benoeming extra onderzoeker
Ondernemingskamer of R-C2
hof
Formulering onderzoeksopdracht
Ondernemingskamer3
hof
Uitwerking/verduidelijking onderzoeksopdracht
onderzoekers, R-C kan aanwijzing geven4
R-C
Wijziging onderzoeksopdracht
Ondernemingskamer5
R-C
Vaststelling onderzoeksbudget
Ondernemingskamer6
hof
Verhoging onderzoeksbudget
Ondernemingskamer7
R-C
Enquêteprocedure
Deskundigenonderzoek in familiezaken bij Gerechtshof Den Haag
Opstellen plan van aanpak
onderzoekers, niet verplicht8
concept wordt opgesteld door deskundige, R-C keurt plan van aanpak goed
Aanwijzing over inhoud plan van aanpak
R-C9
n.v.t.
Regiezitting/comparitie van partijen
n.v.t.10
R-C
Bewaken voortgang onderzoek
Ondernemingskamer11
R-C
Klankbord/vraagbaak voor onderzoekers zijn
secretaris Ondernemingskamer12
R-C
Inschakelen hulppersoon
onderzoekers, R-C kan aanwijzing geven13
blijkt uit plan van aanpak
Gebruikmaking van bijzondere onderzoeksmethoden
onderzoekers, R-C kan aanwijzing geven14
n.v.t.
Enquêteprocedure
Deskundigenonderzoek in familiezaken bij Gerechtshof Den Haag
Beslechting geschillen over plan van aanpak
R-C15
n.v.t.: R-C stelt plan van aanpak immers vast
Beslechting geschillen over uitvoering onderzoek
R-C16
R-C
Treffen van onmiddellijke voorzieningen in belang onderzoek
Ondernemingskamer, alleen op verzoek partijen17
n.v.t.
Geven van bevel tot medewerking
R-C, alleen op verzoek onderzoekers18
R-C, op verzoek partijen of deskundige
Openen boeken nauw verbonden rechtspersoon
Ondernemingskamer, op verzoek onderzoekers19
n.v.t.
Verzoek getuigen te horen gedurende onderzoek
Ondernemingskamer, op verzoek onderzoekers20
n.v.t.
Benoeming onderzoeker tot commissaris in zin Bewijsverordening/Bewijsverdrag
Ondernemingskamer21
n.v.t.
Opschorten onderzoek
onduidelijk22
onduidelijk
Beëindigen onderzoek
Ondernemingskamer23
partijen: onduidelijk of R-C dan wel hof onderzoek kan beëindigen als voorschot niet wordt betaald of partijen niet meewerken
Enquêteprocedure
Deskundigenonderzoek in familiezaken bij Gerechtshof Den Haag
Bespreken verslag met partijen
n.v.t.
R-C
Bepalen voor wie verslag ter inzage ligt
Ondernemingskamer24
n.v.t.
Machtigen tot het doen van mededelingen uit het verslag
voorzitter Ondernemingskamer25
n.v.t.
Geven van feedback aan onderzoekers
n.v.t.
n.v.t.