9.1 Inleiding

In het Nederlandse recht leidt eigenlijke vermenging van zaken tot het verlies van de voorbehouden eigendom van de leverancier op de geleverde hoeveelheid. Dit betekent niet noodzakelijk het einde van zijn voorrangspositie. Ter illustratie neem ik een voorbeeld dat geïnspireerd is op het Zalco-arrest.

Een leverancier verkoopt en levert aluminium onder eigendomsvoorbehoud aan Xalco, een opslagbedrijf en verwerker van vloeibaar aluminium. Xalco bewaart dit aluminium in smeltovens. Xalco gaat failliet en op dat moment blijkt in één van de smeltovens aluminium aanwezig te zijn van Xalco en aluminium dat eigendom (onder ontbindende voorwaarde) is van de leverancier.

In het Nederlandse recht verliest de leverancier in dit geval door eigenlijke vermenging zijn voorbehouden eigendom van de geleverde aluminium en verkrijgt hij een aandeel in de totale hoeveelheid aluminium. Ook in het Duitse, Belgische en Amerikaanse recht zet de voorrangspositie van de leverancier zich voort op (een aandeel in) de eenheidszaak die is ontstaan door eigenlijke vermenging.

Deze versimpelde praktijkcasus illustreert dat vermenging van vloeibare zaken in de vier rechtsstelsels in beginsel leidt tot vergelijkbare uitkomsten. Dit geldt eveneens voor de vermenging van vaste zaken die worden verhandeld naar maat, gewicht of getal, gassen en vloeistoffen die tot één zaak worden verenigd zonder dat sprake is van zaaksvorming.

In dit hoofdstuk bespreek ik op hoofdlijnen per rechtsstelsel op welke wijze(n) dit vergelijkbare resultaat wordt vormgegeven en welke argumenten aan dit resultaat ten grondslag liggen. Ik bespreek in hoeverre de leverancier in dit geval mogelijkheden heeft om zijn voorrangspositie te verlengen.