1.4.2.4.4 Het inzichtvereiste

De externe accountant dient te onderzoeken of de jaarrekening het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht geeft1 (zie paragraaf 1.4.2.3 voor de definitie van het inzichtvereiste). Het inzichtvereiste wordt ook wel de ‘hoofdregel’ van het jaarrekeningenrecht genoemd.2

Het gaat bij het inzichtvereiste dus om aanvaardbare normen en niet om aanvaarde normen. Het is niet vereist dat de normen reeds worden toegepast, of reeds zijn getoetst op aanvaardbaarheid. De normen moeten leiden tot een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd. Het vereiste van het inzicht leidt er toe dat de jaarrekening als geheel aan de normen moet voldoen.4 Tot de aanvaardbare normen behoren wettelijke normen, jurisprudentiële normen en buitenwettelijke normen. Er is dus sprake van een zekere ‘plus’ boven de wettelijke normen. Wettelijke normen bestaan onder meer uit de in titel 9 Boek 2 BW weergegeven algemene uitgangspunten en beginselen. Voor de toepassing ervan is de uitleg in de jurisprudentie van belang, alsmede hetgeen in het maatschappelijk verkeer is aanvaard.5 De RJ vormen de belangrijkste buitenwettelijke normen. Zoals eerder opgemerkt, worden uitspraken van de Hoge Raad in de richtlijnen verwerkt, voor zover deze een algemeen karakter hebben.

Uit het voorgaande volgt dat er veel ruimte is voor interpretatie bij het inzichtvereiste. Dit betekent dat er flexibiliteit bestaat met betrekking tot de op te maken jaarrekening. Denkbaar is dat één onderneming zijn jaarrekening op verschillende manieren kan inrichten, die allen een voldoende inzicht opleveren.6 Dit betekent dat er een belangrijke toetsende rol is weggelegd voor de accountant bij de beantwoording van de vraag of is voldaan aan het inzichtvereiste. De toets van het inzichtvereiste betreft geen exacte werkelijkheid. Er is sprake van professionele oordeelsvorming.7