5.8.5 Opgewekt vertrouwen als norm

Kan op grond van de hiervoor besproken rechtspraak de conclusie worden getrokken dat voor de bestuurder een zorgvuldigheidsnorm geldt die inhoudt dat hij opgewekt vertrouwen moet honoreren? Vooropgesteld zij dat net zoals voor ieder ander, ook voor de bestuurder geldt dat hij maatschappelijk onzorgvuldig kan handelen indien hij door hem persoonlijk gewekte verwachtingen niet waarmaakt.1 De moeilijkheid ligt in de vaststelling wanneer de bestuurder geacht kan worden aanleiding te hebben gegeven tot het bij de schuldeiser ontstane gerechtvaardigde vertrouwen dat hij persoonlijk voor zijn belangen zou zorgdragen. De schuldeiser weet immers dat hij met de vennootschap contracteert en mag er niet zonder meer vanuit gaan dat de bestuurder persoonlijk zijn belangen zal waarborgen. Indien de bestuurder zegt persoonlijk ervoor zorg te dragen dat de schuldeiser te zijner tijd wordt voldaan, of dat hij ervoor instaat dat een bepaald product een bepaalde kwaliteit heeft, heb ik weinig moeite aan te nemen dat de bestuurder onrechtmatig handelt jegens de schuldeiser indien de vennootschap niet nakomt of de opmerkingen over een product niet blijken te kloppen.2 Anders is het wanneer de bestuurder tussen de bedrijven door zegt dat de vennootschap zal nakomen of tijdens de onderhandelingen hoog opgeeft van de kwaliteit van de goederen of diensten van de vennootschap. De schuldeiser mag hieraan niet het vertrouwen ontlenen dat de bestuurder zelf zal bijleggen als de nood aan de man komt. Tussen harde toezeggingen en het benutten van de onderhandelingsruimte van de vennootschap zitten gevallen waarin de bestuurder geruststellende opmerkingen maakt tegenover de schuldeiser. Gedacht kan worden aan opmerkingen in de sfeer van ‘maak je geen zorgen, het komt goed’ en ‘alle verplichtingen zijn tot dusver naar behoren voldaan en er is geen aanleiding om nu anders te denken’. Ook in dit geval zou het aannemen van persoonlijke aansprakelijkheid in mijn ogen te ver gaan. Alleen in het geval de bestuurder door sussende woorden de schuldeiser van diens aanvankelijke gedachte afbrengt om zijn risico’s af te dekken – bijvoorbeeld door het nemen van zekerheid of het verhogen van het rentetarief – kan persoonlijke aansprakelijkheid in de rede liggen als uiteindelijk de vennootschap de schuldeiser niet kan voldoen. Voor aansprakelijkheid pleit hier dat het gedrag van de bestuurder het directe en voorzienbare effect heeft gehad dat de schuldeiser afzag van de mogelijkheid om zijn positie zoveel mogelijk veilig te stellen. In dat geval vindt het in de bestuurder gestelde vertrouwen reeds uitwerking in het nalaten door de schuldeiser om zijn risico’s in te perken. Aan aansprakelijkheid zou de bestuurder in deze situatie kunnen ontkomen door aan te geven dat hij ongeacht de positieve berichtgeving niet persoonlijk ervoor instaat dat de schuldeiser wordt voldaan.