4.8.1 Inleiding

In de in § 4.7.4 besproken KPNQwest-beschikking1 heeft de Hoge Raad beslist dat in beginsel een verzoek een onderzoek te gelasten naar een insolvente rechtspersoon inhoudelijk behandeld moet worden, en de praktische uitvoerbaarheid van een eventueel door de Ondernemingskamer te bevelen onderzoek niet als voorwaarde voor een verdere behandeling mag worden gesteld. Dit betekent dat de Ondernemingskamer de bevoegdheid heeft een onderzoek te bevelen terwijl onzeker is of er voldoende geld is om het onderzoek uit te voeren.2 Ook kan tijdens de uitvoering van het onderzoek blijken dat er onvoldoende geld is om het onderzoek te voltooien, namelijk als het onderzoeksbudget te laag blijkt te zijn vastgesteld en de rechtspersoon insolvent is en derden niet bereid zijn om voor het verhoogde of te verhogen onderzoeksbudget zekerheid te stellen. Hoe kan deze situatie worden voorkomen en wat moeten de onderzoekers en de Ondernemingskamer doen als deze situatie zich onverhoopt zou voordoen? Alvorens die vragen te beantwoorden, merk ik op dat het uitvoeren van een onderzoek zonder voldoende budget een probleem is dat zich vooral bij inquisitoire enquêtes voordoet.3 Als er orde op zaken moet worden gesteld bij een rechtspersoon die de financiële middelen niet heeft om een onderzoek te betalen, zijn er waarschijnlijk ook onvoldoende middelen voor de bedrijfsvoering. Het heeft geen zin om voordat dat probleem is opgelost een onderzoek uit te voeren. Dat probleem kan worden opgelost door onmiddellijke voorzieningen te treffen die noodzaakfinanciering mogelijk maken.4 Als vervolgens de financiële nood is geledigd, kan de (curatieve) procedure zonder onderzoek worden beëindigd. Is dat niet het geval, dan krijgt de procedure meer een inquisitoir karakter.5 Worden de financiële problemen niet opgelost, dan wordt er doorgaans geen onderzoek uitgevoerd en beëindigt de Ondernemingskamer de procedure.6