3.2.3 Het Amerikaanse recht

Ook in het Amerikaanse recht heeft de leverancier van rechtswege de bevoegdheid om de geleverde zaken terug te vorderen indien de koper de koopprijsvordering niet voldoet. De leverancier kan de zaken zowel bij de koper als bij diens afnemers reclameren, evenals in het Nederlandse recht mogelijk is.1 Een andere overeenkomst tussen beide rechtsstelsels is dat het recht van reclame zowel buiten als tijdens het faillissement van de koper kan worden ingeroepen op grond van §2-702 UCC en §546(c) B.C. Tot slot heeft de uitoefening van het reclamation right vergelijkbare gevolgen. De zaken keren terug in het vermogen van de leverancier.2

Er bestaan echter ook verschillen tussen de rechtsfiguren in beide rechtsstelsels. Ten eerste kan de leverancier in het Amerikaanse recht alleen zaken reclameren die hij heeft geleverd aan een koper die handelde in zijn normale bedrijfsuitoefening.3 Daarnaast moet de leverancier zaken hebben geleverd aan een koper die ten tijde van de levering insolvent is. Dit is niet slechts het geval als de koper in staat van faillissement is verklaard. De koper is ook insolvent volgens §1-201 sub 23 UCC indien hij is opgehouden met het betalen van de schulden in zijn normale bedrijfsuitoefening of niet in staat is de schulden te betalen zodra ze verschuldigd worden.

De termijn voor uitoefening van het reclamation right is in beginsel beduidend korter dan in het Nederlandse recht. De leverancier heeft tien dagen de tijd vanaf het moment van bezitsverschaffing aan de koper om de zaken buiten faillissement te reclameren. Deze termijn is kort, omdat het recht van reclame dient ter bescherming van de leverancier die zaken verkoopt aan de koper in diens normale bedrijfsuitoefening en in dit kader een korte betalingstermijn verstrekt. De leverancier zal hiervoor niet direct een zekerheidsrecht (willen) bedingen. Hij verwacht namelijk op korte termijn te worden betaald en vertrouwt op de solvabiliteit van de koper. Blijft de koper echter in gebreke met betaling, dan kan de leverancier de zaken terugnemen als hij ontdekt dat de koper ‘insolvent’ was ten tijde van de levering.4 Het recht van reclame faciliteert hiermee een soepel verloop van het handelsverkeer.5

Heeft de koper echter een geschreven misrepresentation of solvency gestuurd aan de leverancier in de drie maanden voorafgaand aan de levering, dan geldt de termijn van tien dagen niet.6 De koper heeft dan actief een onjuiste voorstelling van zaken geschetst omtrent zijn solvabiliteit door middel van een geschrift. De leverancier kan op basis van deze misleidende informatie zaken hebben geleverd aan de koper en hem een (lange) betalingstermijn hebben gegeven zonder een zekerheidsrecht te bedingen. Hij vertrouwde op de informatie die de koper gaf. Is de leverancier op deze wijze misleid, dan acht de wetgever het niet redelijk om de koper te laten profiteren van diens actieve misleiding. Zou namelijk de termijn van tien dagen gelden, dan kan de leverancier in veel gevallen niet reclameren, omdat hij door de lange betalingstermijn pas later ontdekt dat de koper insolvent is.7

Tijdens het faillissement van de koper gelden andere termijnen dan buiten faillissement. Wel is eveneens vereist dat de leverancier zaken moet hebben geleverd aan een insolvente koper die handelde in zijn normale bedrijfsuitoefening. De leverancier kan de zaken reclameren uit de boedel binnen vijfenveertig dagen nadat de koper de zaken heeft ontvangen en binnen twintig dagen na de faillietverklaring op grond van §546 (c) B.C. Het wordt billijk geacht dat de leverancier die aan de vooravond van het faillissement van de koper zaken op krediet levert en onbetaald blijft, het recht te geven de zaken terug te nemen. Normaliter zou de leverancier zijn vordering moeten indienen in het faillissement en afwachten of zijn vordering voldaan wordt, terwijl hij vlak voor faillissement zaken aan het verhaalsvermogen van de koper toevoegt.8

Het belangrijkste verschil tussen het Amerikaanse en Nederlandse recht is echter dat de leverancier de zaken in het Amerikaanse recht in de praktijk vrijwel nooit kan reclameren. Worden de door de leverancier geleverde zaken namelijk bezwaard met een zekerheidsrecht ten gunste van een andere schuldeiser van de koper, dan vervalt het recht van reclame buiten faillissement. Een zekerheidsnemer die eerder in tijd een zekerheidsrecht heeft voltooid (bij voorbaat)9, wordt namelijk beschermd tegen het recht van reclame op grond van §2-702 (3) UCC. Deze zekerheidsnemer wordt geacht te goeder trouw te zijn, omdat hij op het tijdstip van voltooiing (meestal door registratie) niet wist dat de leverancier zaken ging leveren aan de koper en onbetaald zou blijven. De voltooiing vond namelijk plaats voor het moment van levering. Aangezien een schuldeiser doorgaans een zekerheidsrecht (bij voorbaat) voltooit op alle huidige en toekomstige zaken van de koper, is de kans groot dat ook de door de leverancier geleverde zaken zijn bezwaard. Tijdens het faillissement van de koper heeft zelfs elk voltooid zekerheidsrecht op de zaak voorrang voor het recht van reclame, ongeacht het moment van voltooiing.10 De wet vereist namelijk niet dat de zekerheidsnemer te goeder trouw moet zijn. Dit heeft tot gevolg dat het terugvorderingsrecht van de leverancier zowel buiten als tijdens faillissement in veel gevallen een dode letter is.11