HR, 23-10-2020, nr. 19/05561

Schending en/of verkeerde toepassing van het recht, in het bijzonder artikel 8:69 Awb en/of artikel 8:77 Awb en/of 8:42 Awb, althans verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming de nietigheid ten gevolge moet hebben, doordat het Hof ten onrechte de stelling van belanghebbende buiten beschouwing heeft gelaten dat de inspecteur niet alle op de zaak betrekking hebbende stukken heeft ingebracht.

Artikel 8:42 Awb bepaalt dat de inspecteur alle op de zaak betrekking hebbende stukken aan de rechter zendt. Deze bepaling geldt ook in hoger beroep en derhalve ook voor een verwijzingszaak als de onderhavige.

Volgens belanghebbende is het evident dat de gespreksverslagen tussen de Belastingdienst en belanghebbende, welke gesprekken zijn gevoerd naar aanleiding van het boekenonderzoek dat door de inspecteur als zodanig is ingebracht, behoren tot de op de zaak betrekking hebbende stukken zoals bedoeld in artikel 8:42 Awb. Deze gespreksverslagen kunnen immers (nader) duiden wat er precies besproken en afgesproken is over diverse posten zoals in de onderhavige procedure in geschil. Belanghebbende verwijst naar het P-V van de zitting, waarin een en ander uitvoerig is besproken. Daaruit blijkt ook dat de stelling dat het artikel 8:42-stukken zijn, niet door de Inspecteur is betwist.

Dat betekent dat deze door de inspecteur behoren te worden ingebracht nu belanghebbende — terecht — meent dat deze ontbreken en van belang zijn voor zijn zaak. Dat de procedure zich in verwijzing bevond en dat de stelling een onderzoek van feitelijke aard vergt, dat daar niets aan af. Verwijzing naar het Hof heeft juist plaats gevonden om de feiten nader te onderzoeken.

Overigens merkt belanghebbende nog op dat hij in de onderhavige procedure bij herhaling heeft verzocht om een compleet dossier, in brede zin. Hij verwijst in het bijzonder naar de inbreng van het dossier van de FIOD en de weigerachtige houding van de inspecteur ter zake. Inbreng van het FIOD-dossier is uiteindelijk wel gebeurd op last van het Hof. Dat had ook gemoeten met het onderhavige verzoek om de gespreksverslagen in te brengen. Omtrent het ontbreken van de stukken die betrekking hebben op het eerdere boekenonderzoek is blijkens het dossier reeds bij de hoorzitting op 22 september 2009 geklaagd. De motivering van het Hof dat belanghebbende in de verwijzing voor het eerst stelt dat deze stukken ingebracht moeten worden, is in dat licht ook onbegrijpelijk.

Ook merkt belanghebbende nog op dat de inspecteur geen bezwaar heeft gemaakt tegen of geklaagd heeft over het alsnog (moeten) inbrengen van de betreffende stukken. Het Hof is met zijn oordeel dan ook buiten de rechtsstrijd getreden.

De procedure moet daarom verwezen worden, teneinde het feitelijk onderzoek zoals dat voortvloeit uit de verwijzingsopdracht, opnieuw te laten plaatsvinden nadat de inspecteur heeft gedaan aan de verplichtingen die op hem rusten uit hoofde van artikel 8:42 Awb.

Schending en/of verkeerde toepassing van het recht, in het bijzonder artikel 8:77 Awb en/of artikel 27e AWR in combinatie met artikel 27h AWR, althans verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming de nietigheid ten gevolge moet hebben, doordat het Hof voor het jaar 2004 een onjuiste bewijslastverdeling heeft toegepast bij de beoordeling van de vraag of de vereiste aangifte is gedaan en de bewijslast moet worden omgekeerd en verzwaard en aldus tot een onjuist oordeel over de omkering en verzwaring is gekomen.

De onderhavige procedure hangt samen met die van […] B.V. De zaak van […] B.V. is bij uw Raad bekend onder kenmerk 19/05560. Het Hof heeft in de in die procedure bestreden uitspraak beslist dat de inspecteur terecht een winstuitdeling van de vennootschap aan belanghebbende in aanmerking heeft genomen. Het Hof borduurt in de onderhavige zaak voor het jaar 2004 voort op dat oordeel in de procedure van de vennootschap. Ook voor de vraag of de vereiste is gedaan en de bewijslast moet worden omgekeerd en verzwaard.

[…] B.V. bestrijdt in cassatie het oordeel van Hof over de omkering en verzwaring van de bewijslast. De motivering van die cassatie is uit beginselen van proceseconomie als bijlage aan deze motivering gehecht (bijlage). De tekst betreffende middelen II en III dient hier als ingelast te worden beschouwd en de middelen dienen als gericht te worden beschouwd tegen de oordelen van het Hof in de rechtsoverwegingen 4.14 tot en met 4.16 in de onderhavige zaak. In het geval de ingelaste middelen slagen in de andere zaak, heeft dat door te werken in deze cassastie.

In het geval uw Raad tot de slotsom komt dat in de onderhavige procedure de bewijslast ten onrechte is omgekeerd en verzwaard, leidt dat de slotsom dat de overige oordelen als genoemd in rechtsoverweging 4.17, gebaseerd zijn op een onjuiste bewijslastverdeling en zodoende geen stand kunnen houden.

Schending en/of verkeerde toepassing van het recht, in het bijzonder artikel 8:69 Awb en/of artikel 8:77 Awb en/of artikel 4.12 Wet IB 2001, althans verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming de nietigheid ten gevolge moet hebben, doordat het Hof ten onrechte tot de slotsom is gekomen dat er sprake is van een winstuitdeling aan belanghebbende, dan wel dit oordeel onbegrijpelijk of ondeugdelijk is gemotiveerd.

De onderhavige procedure hangt samen met die van […] B.V. De zaak van […] B.V. is bij uw Raad bekend onder kenmerk 19/05560. Het Hof in de in die procedure bestreden uitspraak, heeft beslist dat de inspecteur terecht een winstuitdeling van de vennootschap aan belanghebbende in aanmerking heeft genomen. Het Hof borduurt in de onderhavige zaak voor het jaar 2004 voort op dat oordeel in de procedure van de vennootschap.

[…] B.V. bestrijdt in cassatie het oordeel van Hof over de uitdeling aan belanghebbende.

De tekst van de betreffende middelen II en III is daarom als bijlage bij deze motivering opgenomen en de tekst daarvan heeft als hier ingelast te worden beschouwd en de middelen dienen als gericht te worden beschouwd tegen de oordelen van het Hof in de rechtsoverwegingen 4.14 tot en met 4.16. In het geval de ingelaste middelen slagen in de andere zaak, heeft dat door te werken in de onderhavige zaak.

Zoals in de ingelaste tekst geschreven, is het de inspecteur die in zijn pleitnota een verband heeft gelegd tussen de aflossing van de schuld in 2004 — zijnde in zijn visie een winstuitdeling aan belanghebbende — en valse vluchtfacturen uit de jaren voorafgaand aan het jaar 2000. Dat betekent dat eventuele winstuitdelingen ter zake in de jaren voorafgaand aan 2000 in de heffing van inkomstenbelasting hadden moeten worden betrokken. Net als de inspecteur heeft gedaan met betrekking tot de vluchtfacturen uit de jaren 2000 en 2001, welke voor die jaren als uitdeling in box 2 in aanmerking zijn genomen. De uitspraken van het Hof, zowel in deze zaak als die van de vennootschap, geven daar geen blijk van.

Schending en/of verkeerde toepassing van het recht, in het bijzonder artikel 8:69 Awb en/of artikel 8:77 Awb en/of artikel 27 e AWR in combinatie met artikel 27h AWR, althans verzuim van vormen, waarvan de niet-inachtneming de nietigheid tengevolge moet hebben, doordat het Hof heeft geoordeeld dat de bewijslast voor het jaar 2004 moet worden omgekeerd en verzwaard, zulks op gronden die de beslissing niet kunnen dragen.

Het Hof heeft in rechtsoverweging 4.2 van de bestreden uitspraak de rechtsregel en de maatstaf genoemd op grond waarvan moet worden getoetst of een belastingplichtige de vereiste heeft gedaan. Het is juist dat het Hof overweegt dat de bewijslast voor de onjuistheid van de aangifte op de inspecteur rust. Ook overweegt het Hof met recht dat inhoudelijke gebreken slechts in aanmerking worden genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn geweest dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan belasting niet zou worden geheven.

Voor belanghebbende is het volstrekt onbegrijpelijk op welke gronden de inspecteur bewezen heeft dat de vereiste aangifte niet is gedaan. De inspecteur heeft enkel gesteld dat in de jaren 1996 tot en met 2001 bedragen van vluchtfacturen zijn toegekomen tot een bedrag van USD 14.629.459 en dat die bedragen nog tot het vermogen van belanghebbende behoren.

De jaren voorafgaand aan 2000 hebben geen onderdeel uitgemaakt van de onderhavige procedures van belanghebbende en diens vennootschap. Belanghebbende stelt vast dat voor de stellingen van de inspecteur voor de jaren voorafgaand aan 2000, iedere vorm van bewijs ontbreekt en dat belanghebbende de stellingen van de inspecteur uitdrukkelijk weersproken en betwist heeft. Dat geldt zowel voor de stelling dat in die jaren sprake zou zijn van valse facturen, als voor de stelling dat belanghebbende deze bedragen in 2006 nog voorhanden zou hebben. Zo blijkt bijvoorbeeld uit niets op welke bankrekening dat zou moeten zijn geweest. Of op welke andere plaats.

Het is belanghebbende dan ook een raadsel hoe het Hof tot een bewezenverklaring is gekomen.

In het bijzonder op grond van welk bewijs aannemelijk is geworden dat belanghebbende niet opeens in 2000 is begonnen met zijn werkwijze. Belanghebbende komt het voor dat niet meer dan als een vermoeden is te beschouwen. Een vermoeden dat als voldoende ontzenuwd is te beschouwen.

Of beroept het Hof zich op een feit van algemene bekendheid of een algemene ervaringsregel, welke als zodanig niet bewezen hoeven te worden? Een soort regel van ‘eens een boef, altijd een boef. Belanghebbende is een zodanige feit van algemene bekendheid of ervaringsregel in ieder geval niet bekend. Zo'n regel zou zich ook slecht verhouden met het bepaalde in artikel 6 EVRM en vergelijkbare rechtsbepalingen en -beginselen. Mocht een zodanige regel die status toch hebben of krijgen, dan hebben justitiabelen vanuit een rechtstatelijk en bewijsrechtelijk oogpunt vanaf heden behoorlijk te vrezen voor de overheid, zowel in het bestuursrecht als in het strafrecht.

Tot slot stelt belanghebbende vast dat het Hof niets heeft vastgesteld over de vraag of belanghebbende ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn geweest dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan belasting niet zou worden geheven. Ook niet over de vraag of er een aanzienlijk bedrag aan belasting niet is geheven als gevolg van de onjuiste aangifte. Gelet op de betwistingen door belanghebbende had dat wel gemoeten. De uitspraak kan ook daarom niet in stand blijven.

Bijgevolg kan het oordeel van het Hof dat de inspecteur het forfaitair rendement over het niet aangegeven vermogen voor 2006 in redelijkheid heeft kunnen vaststellen op EUR 721.344, evenmin in stand blijven.

Belanghebbende komt tot de slotsom dat de bestreden uitspraak niet in stand kan blijven en dat verwijzing moet volgen.

Belanghebbende verzoekt uw Raad de staatssecretaris van Financiën te veroordelen in de kosten van het geding, omvang rechtens te bepalen.

Voorts verzoekt belanghebbende om een vergoeding van immateriële schade voor het geval deze procedure onverhoopt langer mocht duren dan bepaald in de jurisprudentie van uw Raad, welke jurisprudentie belanghebbende genoegzaam bekend veronderstelt.

Belanghebbende verwijst daarbij in het bijzonder naar uw overzichtsarrest ter zake van 19 februari 2016, ECLI:NL:HR:2016:252.

Met verschuldigde hoogachting,