12.5.2.1 De vordering uit doorverkoop

De voorrangspositie van de leverancier zet zich van rechtswege voort op de proceeds (opbrengsten)van de oorspronkelijke bezwaarde zaken. De purchase-money security interest die rust op de zaak komt na doorverkoop (mede) te rusten op de vordering uit doorverkoop op grond van substitutie (§9-315 sub c jo. §9-324 sub a en b UCC).

De ontwerpers van Article 9 UCC leggen hier geen expliciete argumenten aan ten grondslag. Zij merken slechts op dat de voorrangspositie voor de leverancier met betrekking tot de geleverde zaak wordt voortgezet op de vordering uit doorverkoop van deze zaak.1 Hieruit kan worden afgeleid dat de ontwerpers de voorrangspositie op de vordering uit doorverkoop op dezelfde gronden gerechtvaardigd achten als met betrekking tot de geleverde zaken.2

De purchase-money security interest komt op grond van §9-315 sub c jo. §9-324 sub a en b UCC van rechtswege als voltooid zekerheidsrecht te rusten op de vordering. De purchase-money security interest verliest echter zijn voltooidheidsstatus eenentwintig dagen na doorverkoop. Dit heeft tot gevolg dat de leverancier een onvoltooid zekerheidsrecht heeft op de vordering uit doorverkoop. Voltooide zekerheidsrechten op deze vordering nemen rang voor het zekerheidsrecht van de leverancier, ongeacht het tijdstip van voltooiing. Dit kan de leverancier voorkomen door binnen deze termijn een financing statement te registreren inhoudende dat hij een zekerheidsrecht registreert (en dus voltooit) op proceeds.3 De leverancier kan ook vóór deze eenentwintigdagentermijn, namelijk in de oorspronkelijke financing statement, opnemen dat proceeds ook bezwaard zullen zijn met de purchase-money security interest. Hiermee ondervangt hij ook het risico van verlies van zijn voltooide purchase-money security interest.

De koper blijft inningsbevoegd met betrekking tot de vordering uit doorverkoop.4 De leverancier wordt inningsbevoegd als de koper in verzuim is met voldoening van zijn schuld aan de leverancier. Partijen kunnen echter overeenkomen dat de leverancier al op een eerder moment een kennisgeving kan sturen aan de debiteur van de vordering, zodat hij inningsbevoegd wordt (§9-607 UCC). Door betaling gaat de vordering namelijk teniet, evenals het security interest dat hierop rust.

In theorie verkrijgt de leverancier in dat geval óók een security interest op grond van zaaksvervanging op de geïnde opbrengst. De substitutieregeling ziet namelijk op de gehele keten van doorverkoop. Ook de opbrengsten van de opbrengsten (proceeds of proceeds) vallen onder het toepassingsbereik van de substitutieregel.5 Vereist is dat de opbrengst identificeerbaar is door middel van een methode van tracing, §9-315(a)(2) UCC.6 Voorbeelden van tracing-methoden zijn de fifo- en lifo-methode en de lowest intermediate balance. Bij chartale opbrengsten hoeft de leverancier bijvoorbeeld niet precies aan te wijzen om welke briefjes of muntstukken het gaat. Wel moet de leverancier monitoren en administreren hoeveel geld in de kassalade komt en weer uitgaat om een fifo-, lifo- of lowest intermediate balance-methode te kunnen toepassen. Dit leidt tot hoge administratieve lasten en kosten en wordt daarom niet vaak toegepast.