8.1 Inleiding

Een koper die zaken onder eigendomsvoorbehoud heeft verworven gebruikt deze zaken nogal eens in de uitoefening van zijn bedrijf. De zaken worden bijvoorbeeld verwerkt in een productieproces. Deze verwerking heeft gevolgen voor de voorrangspositie van de kredietverstrekkende leverancier.

Een voorbeeld is het geval waarin een autofabrikant een motor op krediet verkrijgt en deze vervolgens monteert in een auto. In het Nederlands recht heeft deze verbinding van zaken tot gevolg dat de leverancier zijn voorbehouden eigendom ten aanzien van de motor verliest. De motor wordt een bestanddeel van de auto die eigendom is van de autofabrikant. Ook in het Belgische recht verliest de leverancier in dit geval zijn voorbehouden eigendom als gevolg van natrekking met een hoofdzaak.

Het Amerikaanse en Duitse recht laten zien dat een situatie als deze niet noodzakelijkerwijs hoeft te leiden tot het verlies van de voorrangspositie van de leverancier. Dit geven zij op verschillende wijzen vorm. In het Amerikaanse recht bepaalt de wet dat de leverancier zijn zekerheidsrecht behoudt als de motor wordt nagetrokken. Een bestanddeel kan dus voorwerp zijn van een goederenrechtelijk recht. Ook in het Duitse recht vervalt het zekerheidsrecht met betrekking tot de motor niet. Dit is het gevolg van de restrictieve toepassing van het leerstuk van natrekking en de restrictieve invulling van het begrip wezenlijk bestanddeel in het Duitse recht. De motor is geen wezenlijk bestanddeel van de auto en wordt daarom niet nagetrokken.

Dit voorbeeld illustreert dat het leerstuk van natrekking op verschillende wijzen wordt vormgegeven en uiteenlopende gevolgen heeft in de vier rechtsstelsels. Deze verschillen bespreek ik evenals de overeenkomsten in dit hoofdstuk. Per rechtsstelsel zet ik steeds op hoofdlijnen het leerstuk van natrekking uiteen en bespreek ik de gevolgen voor de voorrangspositie voor leverancierskrediet. Ook geef ik aan welke mogelijkheden de leverancier heeft om zijn voorrangspositie te verlengen tot de eenheidszaak voor het geval hij zijn zekerheid verliest.