12.3.4 Eigendomsrechten en (andere) vermogensrechten door de inning van de hoofdvordering

757. Ten slotte kunnen rechten worden verkregen door de inning van de hoofdvordering. De rechten worden verkregen door de overdracht van deze rechten (eigendomsrechten en (andere) zelfstandig overdraagbare vermogensrechten) dan wel door de girale betaling. Ook voor deze rechten geldt dat zij bij de verkrijging in beginsel rechtstreeks in het vermogen van de schuldeiser dienen te komen.1

De rechten worden in beginsel verkregen door degene op wiens naam de rechten worden gesteld, zoals bij registergoederen en vorderingen op naam, dan wel op wiens rekening de girale betaling wordt geadministreerd. Uitzonderingen zijn de levering door bezitsverschaffing van roerende zaken, niet-registergoederen en rechten aan order en aan toonder aan degene die krachtens een rechtsverhouding met de ander het goed voor die ander zal gaan houden (art. 3:110 BW), en de betaling op een kwaliteitsrekening.

Wordt een vordering door de nieuwe schuldeiser in eigen naam geïnd of door de inningsbevoegde derde als onmiddellijk vertegenwoordiger van de schuldeiser, dan verkrijgt de schuldeiser het geïnde rechtstreeks in zijn vermogen. Wordt de vordering op naam echter door een ander dan de schuldeiser geïnd, en is alleen de tenaamstelling doorslaggevend voor de verkrijging, zoals bij girale betalingen, dan wordt de derde daarvan de rechthebbende. Om dit te voorkomen rust op de inningsbevoegde derde meestal de verplichting om de betaling in naam van de schuldeiser in on tv angst te nemen, teneinde te bewerkstelligen dat de schuldeiser rechtstreeks de rechthebbende van het geïnde wordt. De pandhouder, de vruchtgebruiker, de bewindvoerder, de curator (enzovoorts) zijn als inningsbevoegde derde in beginsel gehouden om bij de verkrijging van dergelijke goederen te zorgen dat de schuldeiser de rechthebbende wordt van deze goederen en dat de geïnde goederen afscheiden worden gehouden van hun eigen vermogen. Om te bewerkstelligen dat bij inning de schuldeiser de rechthebbende wordt, zullen zij in beginsel dienen op te treden als onmiddellijk vertegenwoordiger van de schuldeiser.2

758. Vanwege het karakter van de stille cessie zal het niet mogelijk zijn dat de goederen in naam van de stille cessionaris worden verkregen. Verkrijgt de stille cedent in eigen naam goederen, dan wordt hij daarvan in beginsel de rechthebbende, maar rust op hem de verplichting tot doorlevering. Worden aan de stille cedent door bezitverschaffing roerende zaken, niet-registergoederen en rechten aan order en aan toonder geleverd, dan wordt de stille cessionaris op grond van art. 3:110 BW rechtstreeks de rechthebbende van deze goederen. De stille cedent is in dat geval gehouden tot afgifte van deze goederen. Indien aan de stille cedent een last tot inning in eigen naam is gegeven, zal de titel van overdracht een samengestelde titel zijn, bestaande uit de stil gecedeerde vordering als zijnde de eigenlijke titel van overdracht, aangevuld met de overeenkomst van lastgeving. Deze samengestelde titel rechtvaardigt de verkrijging door de stille cedent zelf, met instandhouding van diens verplichting tot doorlevering van het door hem verkregen goed aan de stille cessionaris. Int de stille cedent in eigen naam onbevoegd de stil gecedeerde vordering, dan dient te worden aangenomen dat het gebrek aan een geldige titel van overdracht wordt gesauveerd door de bevrijdende betaling op grond van de tweede zin van art. 3:94 lid 3 BW.3