1.4.4.1 Inleiding

Opgemerkt wordt dat de advieswerkzaamheden a tot en met d ook wel worden gezien als ‘hard core’ werkzaamheden van de accountant, die door de accountant zelf niet als advieswerkzaamheden worden gezien.

Ter toelichting op een aantal van de hierboven opgesomde begrippen, de overige begrippen worden bekend verondersteld:

Beoordelingsopdrachten: ‘Bij een beoordeling van financiële overzichten brengt de accountant een conclusie tot uitdrukking met als doel om de mate van vertrouwen van de beoogde gebruikers, met betrekking tot het opstellen van de financiële overzichten van een entiteit in overeenstemming met een van toepassing zijnd stelsel inzake financiële verslaggeving, te versterken. De conclusie van de accountant is gebaseerd op het feit dat de accountant een beperkte mate van zekerheid verkrijgt. De beoordelingsverklaring omvat een beschrijving van de aard van een beoordelingsopdracht als context voor de lezers van de verklaring om de conclusie te begrijpen’.3

Dit betreft dus een beperkt onderzoek naar de getrouwheid van de financiële informatie van een bedrijf. Bij beoordeling is sprake van een variant die tussen samenstelling en controle inzit.4 De beoordelingsverklaring dient een duidelijke schriftelijke mededeling met enige mate van zekerheid over de juistheid en volledigheid van de jaarrekening (beperkte mate van zekerheid) te bevatten.5 De accountant geeft in de beoordelingsverklaring aan dat hem ‘niets is gebleken waarvan hij zou moeten concluderen dat de jaarrekening volgens algemeen aanvaarde grondslagen geen getrouw beeld geeft’.6 Indien alles in orde is, wordt een goedkeurende beoorde lingsverklaring afgegeven. Het is echter ook mogelijk een beoordelingsverklaring met beperking (in geval van bedenkingen of beperkingen van materieel belang), of een afkeurende beoordelingsverklaring (in geval van beperkingen/bedenkingen van wezenlijke betekenis) af te geven.7 In de praktijk komt de beoordeling nauwelijks meer voor. Cliënten kiezen voor het hierna te bespreken lichtere middel van samenstelling of het reeds besproken zwaardere middel controle.8

Samenstellingsopdracht: ‘Het management kan een accountant verzoeken om te ondersteunen bij het opstellen en presenteren van historische financiële informatie van een entiteit. Voor gebruikers van historische financiële informatie is de waarde van een samenstellingsopdracht, in overeenstemming met deze standaard, gelegen in het toepassen van de deskundigheid van de accountant op het gebied van administratieve verwerking en financiële verslaggeving. Daarnaast leeft de accountant gedrags- en beroepsregels na, waaronder relevante ethische voorschriften, en communiceert hij duidelijk over de aard en omvang van zijn betrokkenheid bij de samengestelde historische financiële informatie. Een samenstellingsopdracht is geen assurance-opdracht. Van de accountant wordt derhalve bij een samenstellingsopdracht niet vereist om de nauwkeurigheid of de volledigheid van de door het management verschafte informatie voor het samenstellen te verifi ë ren, of anderszins onderbouwende informatie te verzamelen om een controleoordeel of een beoordelingsconclusie over het opstellen van de historische financiële informatie tot uitdrukking te brengen’.9

Na het voltooien van de samenstelling, wordt een samenstellingsverklaring afgegeven. Een belangrijk doel van de samenstellingsverklaring is het duidelijk communiceren van de aard van de samenstellingsopdracht en de rol en de verantwoordelijkheden van de accountant tijdens de opdracht. De samenstellingsverklaring is geen middel om een oordeel of een conclusie over de historische financiële informatie tot uitdrukking te brengen, in welke vorm dan ook.10 De samenstellingsverklaring geeft het laagste niveau van zekerheid.11 Om een financieel overzicht te kunnen samenstellen wordt van de accountant verwacht dat hij een globaal inzicht heeft in de aard van de activiteiten van de entiteit, de wijze waarop de administratie is ingericht en in de waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen waarop het financieel overzicht zal worden gebaseerd.

Voorbeelden van werkzaamheden die tot een samenstellingsopdracht kunnen worden gerekend:

Voorbeelden van werkzaamheden die niet tot een samenstellingsopdracht kunnen worden gerekend:

In feite rubriceert en rangschikt de accountant bij een samenstellingsopdracht de gegevens. Het wordt echter tevens van hem verwacht dat hij aandachtspunten en onregelmatigheden (in beperkte mate) signaleert.

Vrijwillige controle: Voor ‘micro’ en ‘kleine’ ondernemingen (zie paragraaf 1.4.2.2 voor een uitwerking van de begrippen ‘micro’ en ‘klein’) is een accountantscontrole niet verplicht. Er zijn echter ondernemingen die desondanks de boeken vrijwillig laten controleren.13

Fiscaal, economisch, sociaal en juridisch advies kan uiteraard ook door andere beroepsgroepen worden gegeven. Dit geldt tot op zekere hoogte ook voor due diligence onderzoek, mededelingen bij prospectussen gericht op emissies, advies inzake overname- en opvolgingsproblematiek en advies inzake start- en beëindiging van een onderneming.

Bij juridisch advies dient tevens gedacht te worden aan het advies inzake de vermogenstoets bij uitkeringen van dividend (artikel 2:216 BW), afhankelijk van de opdracht zou dit echter ook een assuranceopdracht kunnen zijn.

Forensische accountancy: Dit betreft het specialistische deelterrein waar accountants zich bezighouden met het verzamelen, controleren, veredelen, bewerken, analyseren en rapporteren van gegevens,14 zulks ten behoeve van de rechtshandhaving.