Hof Arnhem, 06-04-2012, nr. 21-001743-11

de door [medeverdachte] op 1 en 2 februari 2010 tegenover de Tsjechische politie afgelegde verklaringen;

de door [verdachte] op 1 februari 2010 ten overstaan van de Tsjechische politie afgelegde verklaring;

de door [medeverdachte] en [verdachte] op de plaats delict op 1 februari 2010 afgelegde verklaringen zoals opgenomen in de door de verbalisanten [getuige 2] en [getuige 3] opgemaakte “Notities” en

de ten overstaan van de Nederlandse rechter-commissaris door [getuige 3], [getuige 2], [getuige 4] en [getuige 5] afgelegde verklaringen.

Standpunt openbaar ministerie

De advocaat-generaal heeft daaromtrent in zijn requisitoir gemotiveerd een andersluidend standpunt ingenomen inhoudend dat al die verklaringen voor het bewijs kunnen worden gebezigd.

Oordeel hof

Het hof heeft voor de beoordeling van de bruikbaarheid voor het bewijs van de in Tsjechië ten overstaan van de Tsjechische politie op 1 en 2 februari 2010 door verdachten afgelegde verklaringen en de overige verklaringen afgelegd ten overstaan van de Nederlandse rechter-commissaris in het kader van de uitvoering van een rechtshulpverzoek in Tsjechië door [getuige 3], [getuige 2], [getuige 4] en [getuige 5] voor zover die verklaringen zijn gebaseerd op de door verdachten [medeverdachte] en [verdachte] in de eerste fase van het onderzoek afgelegde verklaringen, als volgt overwogen.

De aan verdachte tenlastegelegde gedragingen hebben in Tsjechië plaatsgevonden. Daarop is aldaar een onderzoek gestart. Tsjechië heeft vervolgens op basis van het Europees Verdrag tot Overdracht van Strafvervolging (hierna: EVOS) de strafvervolging overgedragen aan Nederland. Het hof stelt voorop dat het strafproces na de overname van Nederland van de strafvervolging volgens de bepalingen van het Nederlandse strafprocesrecht wordt gevoerd. In het strafdossier bevindt zich een aantal brieven met uitleg over de Tsjechische regelgeving met betrekking tot de vraag of en zo ja wanneer de door een verdachte in de eerste fase van het opsporingsonderzoek – dit is de fase vóórdat een verdachte officieel in staat van beschuldiging is gesteld – ten overstaan van de politie afgelegde verklaringen kunnen worden gebezigd voor het bewijs. Op grond van artikel 158 lid 3 en 5 van het Wetboek van Strafvordering van de Republiek Tsjechië mogen dergelijke verklaringen niet als bewijsmiddel in de strafzaak worden gebruikt. Ingevolge artikel 212 lid 2 van het Wetboek van Strafvordering van de Republiek Tsjechië kan een proces-verbaal van verhoor opgemaakt in die eerste fase van het onderzoek waarnaar ter terechtzitting kort is verwezen niet de basis vormen voor een uitspraak over de schuld van verdachte, ook niet wanneer dit gebeurt in verband met ander aangedragen bewijsmateriaal.

Artikel 26 EVOS bepaalt dat in de verzoekende staat (het hof leest: Tsjechië) rechtsgeldig verrichte opsporings- en vervolgingshandelingen dezelfde rechtskracht hebben als in de aangezochte staat (het hof leest: Nederland) met dien verstande dat de bewijskracht niet groter is dan in de verzoekende staat. Artikel 552gg van het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat door de vreemde staat overgelegde stukken betreffende ambtshandelingen ter zake van opsporing en vervolging de bewijskracht hebben die toekomt aan stukken betreffende overeenkomstige door de Nederlandse ambtenaar verrichte handelingen, met dien verstande dat hun bewijskracht niet uitgaat boven die welke zij in die vreemde staat hebben.

Voor de vraag of een verklaring in een Nederlands strafproces voor het bewijs kan worden gebezigd, zijn de bepalingen opgenomen in Titel VI, derde afdeling van het Wetboek van Strafvordering van toepassing. In artikel 339 Wetboek van Strafvordering zijn de wettige bewijsmiddelen opgesomd.

De eerste vraag die beantwoord moet worden voor de vraag naar de bruikbaarheid van een verklaring, een notitie of een proces-verbaal voor het bewijs is of die verklaring, notitie of dat proces-verbaal valt onder de wettige bewijsmiddelen zoals opgesomd in artikel 339 Wetboek van Strafvordering. Het hof beantwoordt die vraag voor zover het gaat om de in Tsjechië door de Tsjechische politie opgemaakte processen-verbaal van verhoor en van bevindingen positief nu deze processen-verbaal aangemerkt kunnen worden als schriftelijke bescheiden in de zin van artikel 339 lid 1 sub 5 van het Wetboek van Strafvordering. Datzelfde geldt voor de door de rechter-commissaris van de in Tsjechië verrichte ambtsverrichtingen opgemaakte processen-verbaal.

Vervolgens moet de vraag worden beantwoord of die bewijsmiddelen ook daadwerkelijk kunnen worden gebruikt in de Nederlandse strafzaak tegen beide verdachten. In de onderhavige zaak is de strafvervolging door Tsjechië aan Nederland overgedragen op basis van het EVOS. Daarmee heeft Nederland de rechtsmacht van Tsjechië overgenomen en bepaalt Nederland op basis van de eigen Nederlandse regelgeving of de resultaten van de opsporingshandelingen in de inmiddels Nederlandse strafzaak als bewijsmiddel mogen worden gebruikt. Er zijn geen nationale of internationale bepalingen aan te wijzen die zich verzetten tegen het gebruik voor het bewijs in Nederland in een Nederlandse strafzaak van het in het kader van het EVOS en het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in Strafzaken door de Tsjechische autoriteiten aan de Nederlandse justitiële autoriteiten overgedragen bewijsmateriaal. Aan internationale verdragen als het EVOS en het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in Strafzaken ligt het vertrouwensbeginsel tussen bij het verdrag aangesloten staten ten grondslag. Dit houdt in dat men zoveel vertrouwen heeft in elkaars rechtssystemen dat resultaten van strafrechtelijke onderzoeken in alle bij het verdrag aangesloten landen als bewijs kunnen en mogen worden gebruikt, indien die resultaten zijn verkregen met inachtneming van de in die landen geldende regelgeving, zonder dat de rechter in het land waar de strafzaak dient een onderzoek hoeft te doen naar de rechtmatigheid van dat bewijsmateriaal. Het uit Tsjechië verkregen bewijsmateriaal mag dus als bewijsmiddel in de Nederlandse strafzaak worden gebruikt.

Tenslotte moet de vraag naar de bewijskracht worden beantwoord. Relevant daarvoor is het bepaalde in voornoemd artikel 26 EVOS en artikel 552gg Wetboek van Strafvordering. Deze laatste bepaling is de uitwerking in de Nederlandse wetgeving van artikel 26 EVOS. De vraag naar de bewijskracht van een bewijsmiddel komt eerst aan de orde indien er sprake is van een wettig bewijsmiddel dat ook daadwerkelijk gebruikt mag worden voor het bewijs. In de onderhavige zaak wordt door de verdediging een beroep gedaan op Tsjechische bepalingen op grond waarvan verklaringen van verdachten die zijn afgelegd in de fase voorafgaand aan de inbeschuldigingstelling volgens Tsjechisch recht in een Tsjechisch strafproces niet voor het bewijs kunnen en mogen worden gebezigd indien de strafzaak in Tsjechië zou hebben gediend. In het bijzonder wordt hierbij gewezen op de brief van 3 december 2010 van [getuige 6], plaatsvervangend lid voor de Republiek Tsjechië van Eurojust aan [getuige 7], plaatsvervangend lid voor Nederland van Eurojust en op de brief van 11 februari 2011 van [getuige 8], officier van justitie bij het arrondissementsparket Hradec Kralové in Tsjechië aan [getuige 9], rechter-commissaris in de rechtbank Utrecht. In genoemde brieven wordt een aantal bepalingen uit het Wetboek van Strafvordering van de Republiek Tsjechië aangehaald. Gelet op artikel 158 lid 3 en 5 van het Wetboek van Strafvordering van de Republiek Tsjechië mogen verklaringen die in Tsjechië worden afgelegd in de eerste fase van een strafzaak voorafgaand aan de officiële in staat van beschuldigingstelling niet als bewijsmiddel in de rechtszaak worden gebruikt.

Voor zover de verdediging daarmee heeft willen betogen dat het feit dat dergelijke in een preliminair stadium afgelegde en opgenomen verklaringen in Tsjechië niet als bewijsmiddel mogen worden gebruikt, op grond van artikel 26 lid 1 EVOS en artikel 552gg Wetboek van Strafvordering met zich mee zou brengen dat dergelijke in Tsjechië afgelegde en opgenomen verklaringen evenmin in Nederland in een strafzaak zouden mogen worden gebruikt voor het bewijs, berust dit verweer op een onjuiste lezing en/of interpretatie van de toepasselijke bepalingen. In artikel 26 lid 1 EVOS en artikel 552gg Wetboek van Strafvordering immers wordt niets gezegd over de bruikbaarheid als bewijsmiddel van verrichte ambtshandelingen. Beide bepalingen gaan enkel en alleen over de bewijskracht. Zoals hiervóór uiteengezet komt de vraag naar de bewijskracht van een bewijsmiddel pas aan de orde indien sprake is van het mogen toepassen als bewijsmiddel van ambtshandelingen. In Tsjechië komt men kennelijk aan die vraag niet toe voor zover het gaat om verklaringen van verdachten die in de fase voorafgaand aan de inbeschuldigingstelling zijn afgelegd omdat die verklaringen naar Tsjechisch recht kennelijk überhaupt niet als bewijsmiddel mogen worden gebruikt. Het Nederlandse recht kent een dergelijke beperking niet. Anders dan kennelijk in Tsjechië mogen in Nederland verklaringen van verdachten afgelegd in welk stadium van het onderzoek dan ook voor het bewijs worden gebruikt indien van die verklaringen uit een wettig bewijsmiddel blijkt.

Een en ander leidt het hof tot de conclusie dat aan artikel 26 lid 1 EVOS noch aan artikel 552gg Wetboek van Strafvordering argumenten kunnen worden ontleend op basis waarvan het in Tsjechië verzamelde en in het kader van internationale rechtshulpverdragen aan Nederland overgedragen bewijsmateriaal in Nederland niet voor het bewijs zou mogen worden gebezigd voor zover dat materiaal uitdrukking heeft gevonden in wettige bewijsmiddelen als bedoeld in artikel 339 Wetboek van Strafvordering. Steun voor die opvatting kan ook worden ontleend aan het antwoord van [getuige 8], officier van justitie bij het arrondissementsparket Hradec Kralové in Tsjechië in zijn voornoemde brief van 11 februari 2011 aan [getuige 9], rechter-commissaris in de rechtbank Utrecht op de vraag van de Nederlandse autoriteiten of en door welke Tsjechische autoriteit op basis van welk Tsjechisch wetsartikel toestemming moet worden verleend voor het gebruik in het Nederlandse strafproces van de op 1 en 2 februari 2010 door [medeverdachte] en [verdachte] afgelegde verklaringen. Het antwoord van [getuige 8] luidt dat het volledig onder de bevoegdheid van de desbetreffende Nederlandse organen valt de genoemde feiten te beoordelen conform de geldende Nederlandse rechtsorde zonder dat daarvoor de toestemming van de Tsjechische organen noodzakelijk zou zijn.

Het beroep van de verdediging op bewijsuitsluiting wordt dan ook verworpen.

Derdenwerking van de Salduznorm

Subsidiair heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat de door medeverdachte [medeverdachte] op 1 en 2 februari 2010 afgelegde verklaringen ten overstaan van de Tsjechische politie dienen te worden uitgesloten voor het bewijs tegen verdachte nu deze verklaringen zijn afgelegd zonder dat medeverdachte [medeverdachte] tevoren een raadsman had geconsulteerd. De verdediging verwijst hierbij naar de uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 27 november 2008 in de zaak van Salduz tegen Turkije en de daarop volgende uitspraak van de Hoge Raad van 30 juni 2009. De raadsman heeft betoogd dat de eventuele schending van artikel 6 EVRM in de zaak tegen medeverdachte [medeverdachte] tot gevolg moet hebben dat die aldus tot stand gekomen verklaringen evenmin mogen worden gebruikt als bewijsmiddel in de zaak tegen verdachte.

Oordeel hof

Naar het oordeel van het hof dient het beroep van de verdediging op derdenwerking van de Salduz-norm te worden verworpen nu dit geen steun vindt in artikel 6 van het EVRM noch in de daarover bestaande jurisprudentie. De Salduz-norm strekt tot bescherming van het in artikel 6, eerste lid, EVRM besloten liggende recht van een verdachte op een eerlijk proces en in het bijzonder tot bescherming van diens recht om niet aan zijn eigen veroordeling te hoeven meewerken. Gelet op die ratio is de norm beperkt tot de verklaring die de verdachte in zijn eigen strafzaak heeft afgelegd en strekt zich niet uit tot verklaringen van bijvoorbeeld medeverdachten (HR 7 juni 2011, LJN BP2740). Indien het niet de verdachte is die door de niet-naleving van een voorschrift is getroffen in het belang dat de overtreden norm beoogt te beschermen, zal in de te berechten zaak als regel geen rechtsgevolg behoeven te worden verbonden aan het verzuim (HR 30 maart 2004, LJN AM2533, NJ 2004/376). Anders dan door de raadsman is betoogd, is naar het oordeel van het hof daardoor dan ook geen inbreuk gemaakt op de rechtens te beschermen belangen van verdachte en aangenomen al dat sprake zou zijn van een jegens medeverdachte [medeverdachte] begaan vormverzuim; naar het oordeel van het hof is daarvan geen sprake.

Hieruit volgt dat de door medeverdachte [medeverdachte] op 1 en 2 februari 2010 ten overstaan van de Tsjechische politie afgelegde verklaringen in beginsel als getuigenverklaringen zouden kunnen worden gebezigd voor het bewijs in de strafzaak tegen verdachte. Het verweer van de raadsman wordt verworpen.

Betrouwbaarheid van de afgelegde verklaringen

Meer subsidiair is door de verdediging bepleit de op 1 en 2 februari 2010 door medeverdachte [medeverdachte] afgelegde verklaringen niet voor het bewijs te gebruiken omdat de inhoud van de verklaringen niet juist en niet betrouwbaar zou zijn.

Gezien het feit dat de door [medeverdachte] op 1 en 2 februari 2010 afgelegde verklaringen niet audio- en/of visueel geregistreerd zijn, heeft het hof bij de beoordeling van de juistheid en betrouwbaarheid van deze verklaringen uiterste behoedzaamheid in acht genomen. Het hof heeft er daarbij vooral op gelet of en in hoeverre de verklaringen ondersteuning vinden in ander bewijsmateriaal.

In het dossier zijn onder meer de volgende stukken opgenomen:

Stamproces-verbaal

Op 31 januari 2010 vertrokken [verdachte], [medeverdachte] en [slachtoffer] in de nachtelijke uren in de richting van Tsjechië. De bedoeling was om daar samen van een wintersportvakantie te genieten. Ze kwamen ’s middags aan bij de vakantiewoning. Vlak daarna gingen ze naar een in de buurt gelegen restaurant waar bier en een maaltijd werden genuttigd. Omstreeks 18.00 uur gingen ze terug naar de vakantiewoning alwaar bier werd gedronken. Later op de avond vertrokken ze weer naar het restaurant. Daar werd bier en tequila gedronken. Aan het eind van de avond zijn de drie vrienden teruggekeerd naar de vakantiewoning. Daar ontstond een vechtpartij. [Slachtoffer] raakte gewond en overleed op 1 februari 2010 om 06.15 uur (p. 1 en 2).

Forensisch rapport vakgebied gezondheidszorg, specialisatie gerechtelijke geneeskunde (p. 825 e.v.)

Op 2 februari 2010 is in Tsjechië een lijkschouwing en een sectie uitgevoerd op het lichaam van het slachtoffer [slachtoffer]. In het naar aanleiding van dat onderzoek opgestelde rapport wordt onder meer vermeld dat het slachtoffer steek en steek/snijverwondingen heeft aan het hoofd, de hals, romp en bovenste ledematen. Aan het hoofd werden vele steek- en snijwonden geconstateerd. In het ooglid van het rechteroog en de bovenlip werden doordringende steek/snijwonden gezien. In de hals zat een steekwond die de diepe halsstructuren doordrong. Op de romp zaten kleine steekwondjes en in rechterhandpalm en verschillende vingers van de rechterhand diepe steek/snijwonden. Op de linkerarm en linkerhand zaten oppervlakkige snijwonden. Daarnaast zijn vele zogenaamde stompe letsels (schaafwonden, schrammen en bloeduitstortingen) geconstateerd (p. 834 en 835).

De verwondingen zijn ontstaan binnen een relatief kort tijdsinterval (hoogstens enkele tientallen minuten (p. 836)).

De directe doodsoorzaak is de uitwendige verbloeding geweest in combinatie met luchtembolie bij de steekwond aan de linker halsader (p. 837).

De verwondingen aan de rechterhand van het slachtoffer getuigen van een actieve verdediging van het slachtoffer tegen de aanval met een steek/snij instrument, in die zin dat het slachtoffer herhaaldelijk geprobeerd heeft het lemmet te pakken (p. 837).

De steek- en snijwonden aan het hoofd, de romp en ledematen kunnen door het in beslaggenomen mes zijn ontstaan. Gezien het karakter van de steek/snijwonden aan de linkerkant van de hals wordt geconstateerd dat deze – voor het slachtoffer dodelijke verwondingen – zeer waarschijnlijk door een steek/snijvoorwerp zijn veroorzaakt met een gladde (niet gekartelde) snede, dus door een ander dan het getoonde mes (p. 838).

De opgelopen verwondingen van het slachtoffer zijn zodanig ernstig geweest, wegens de algemene aard ervan en de veelvoudigheid, dat zijn dood onafwendbaar was ook bij het verlenen van adequate medische hulp (p. 838).

Bij [verdachte] werden de volgende verwondingen vastgesteld:

een zwelling van de zachte weefsels van de neuswortel;

schrammen aan de voor- en achterkant van de rechterdij en aan de binnenkant van de rechterknie.

De verwondingen zijn door inwerking van stomp geweld met kleine intensiteit ontstaan (p. 839 en 840).

Bij [medeverdachte] werden de volgende verwondingen geconstateerd:

puntachtige kleine bloeduitstortingen aan de voorkant van de rechterarm;

een schram aan de binnenkant van de rechteronderarm;

een bloeduitstorting aan de voorkant van de linkerarm;

op zijn linkerpols en – hand was verband aangebracht.

Uit medische informatie bleek dat de medeverdachte [medeverdachte] oppervlakkige snijwondjes op het handpalmvlak en vingers van zijn linkerhand heeft opgelopen.

De verwondingen op de vingers van de linkerhand van medeverdachte [medeverdachte] zijn door inwerking van een snijdend voorwerp ontstaan (bijvoorbeeld een mes). De overige verwondingen zijn ontstaan door een directe inwerking van stomp geweld (p. 840).

Medisch verslag [verdachte] (p. 942)

Op 1 februari 2010 om 10:39 uur is een medisch verslag uitgeprint dat betrekking heeft op [verdachte]. Genoteerd werd dat [verdachte] een klap in zijn gezicht had gekregen en een neusbloeding had opgelopen. Ook had hij hoofdpijn (voor een deel als gevolg van alcoholconsumptie). Ook werd er genoteerd dat [verdachte] bij bewustzijn was, georiënteerd, niet slaperig en dat hij adequaat antwoordde.

Rapport inzake het DNA-onderzoek (p. 879 e.v.)

In en vóór de woning werden verschillende bloedsporen aangetroffen. In afstrijksels van twee bloedplassen voor de ingang van de woning werd het DNA-profiel aangetroffen dat overeenkwam met het DNA-profiel van het slachtoffer (p. 912). In een afstrijksel van een bloedplas uit gang nr.1 (het hof begrijpt: de schoenenruimte of -hok waarover in verschillende verklaringen wordt gesproken) werd eveneens het DNA-profiel gevonden dat overeenkwam met dat van het slachtoffer (p. 913).

Op verschillende kledingstukken die onder [verdachte] in beslag waren genomen werden DNA-sporen gevonden die afkomstig waren van het slachtoffer, zoals op de boxershort. Op de achterzijde op de elastiek en onder de elastiek werd een roodbruin spoor aangetroffen met een breedte van ongeveer 12 cm, waarin de aanwezigheid van menselijk bloed werd vastgesteld. Uit het genomen monster werd een DNA-profiel aangetroffen dat overeenkwam met het DNA-profiel van het slachtoffer (p. 896).

Ook op de kledingstukken die onder [medeverdachte] in beslag werden genomen werd het DNA-profiel van het slachtoffer aangetroffen, zoals op de zwarte stoffen broek van het merk G-star. Deze broek was bevlekt met roodbruine sporen waarin de aanwezigheid van menselijk bloed werd vastgesteld. Van de broek werden acht monsters genomen. In twee monsters van bloedsporen werd het DNA-profiel van [medeverdachte] aangetroffen en in de overige zes bloedsporen werd het DNA-profiel aangetroffen dat overeenkwam met het DNA-profiel van het slachtoffer (p. 906 en 907).

In de keuken van de woning was een blauwe spijkerbroek van het merk Jack&Jones met witte riem in beslag genomen. De gehele oppervlakte was vuil en bedekt met roodbruine sporen waarin de aanwezigheid van menselijk bloed werd vastgesteld. Er werden twee monsters genomen en in beide monsters werd het DNA-profiel verkregen dat overeenstemde met het DNA-profiel van het slachtoffer (p. 925).

In de gootsteen van het keukenblok werd een keukenmes aangetroffen. Er werd een afstrijksel van het lemmet en een afstrijksel van het handvat genomen. Uit het afstrijksel van het lemmet werd een DNA-profiel verkregen dat overeenkwam met het DNA-profiel van het slachtoffer. Uit het afstrijksel van het handvat werd een DNA-profiel verkregen dat overeenkwam met het DNA-profiel van [medeverdachte] (p. 926).

Op de slaapkamer van de zolderetage werd een zwarte sweater met capuchon aangetroffen. Over de gehele voorkant werden roodbruine sporen aangetroffen, waarin de aanwezigheid van menselijk bloed werd vastgesteld. In twee monsters werd een DNA-profiel gevonden dat overeenkwam met het DNA-profiel van [verdachte]. In een derde monster werd een zogenaamd mengprofiel verkregen en in een vierde monster (namelijk van het onderste gedeelte van de achterkant van de sweater boven de onderste zoom) werd een DNA-profiel gevonden dat overeenkwam met het DNA-profiel van het slachtoffer.

Afgelegde verklaringen

[Getuige 10] is op 2 februari 2010 gehoord door de Tsjechische politie. Hij heeft verklaard dat de familie [familie van de verdachte] ongeveer vier jaar geleden een vakantiehuis in Tsjechië heeft gekocht en dat hij in diezelfde tijd naar Tsjechië is verhuisd. Op 1 februari 2010 rond 03.10 uur werd hij gebeld door de moeder van [verdachte]. Zij vertelde dat ze door [medeverdachte] was gebeld die had gezegd dat één van de drie personen buiten bebloed zou liggen. [Getuige 10] is naar het vakantiehuis gereden waar hij om ongeveer 03.30 uur aankwam. Bij de voordeur zag hij veel bloed liggen. Hij is het huis binnen gegaan. In de tweede gang zag hij het slachtoffer liggen. [Getuige 10] zag dat het slachtoffer boven zijn oog een snijwond had die niet meer bloedde. Het gezicht zat onder het bloed. [Medeverdachte] was totaal buiten zinnen. Hij rende heen en weer maar zorgde gelijktijdig voor het slachtoffer. [Medeverdachte] zei dat hij niet wist wat er gebeurd was. [Medeverdachte] zei verder dat [verdachte] boven lag en hij hem niet wakker kon krijgen. [Getuige 10] rende naar boven en sloeg [verdachte] op zijn wangen om hem wakker te krijgen. Dat lukte echter niet. [Getuige 10] is vervolgens naar beneden gegaan en heeft 112 gebeld. Toen [getuige 10] probeerde [verdachte] wakker te krijgen, zag hij dat [verdachte] gekleed was in een T-shirt en een slip. Op een gegeven moment was [verdachte] beneden. [verdachte] zei dat hij zich niets kon herinneren. [Medeverdachte] zei dat hij tussen de keuken en de woonkamer wakker is geworden, nadat hij daar flauw was gevallen. De jongens wisten nog dat in het huis, boven, ruzie is ontstaan. Er was ruzie over een meisje. [Slachtoffer] (het hof begrijpt: [slachtoffer]) viel één van beiden aan, waarna de ander er tussenkwam. Ze zijn gaan vechten maar vertelden niet hoe het afgelopen was. [verdachte] zei dat [slachtoffer] van de trap was gevallen. In het huis en ook in de omgeving van het huis heeft [getuige 10] geen andere personen gezien. [verdachte] en [medeverdachte] hebben ook niet over andere personen gesproken die met hen in dat huis zouden kunnen zijn (p. 281-283).

Op 19 februari 2010 heeft [getuige 3] een verklaring afgelegd. Hij had als politieman in de nacht van 31 januari 2010 op 1 februari 2010 dienst. Om 03.58 uur ontving hij een melding en om 04.05 uur arriveerde hij bij de vakantiewoning. In de gang lag een gewonde man. Tien minuten na zijn aankomst arriveerde de ambulance. Toen de ambulance met de gewonde man vertrokken was, heeft hij met zijn collega [getuige 2] de woning onderzocht. Ook heeft hij vragen aan [medeverdachte] en [verdachte] gesteld. Hij heeft begrepen dat ze die avond daarvóór naar een restaurant waren gegaan en dat er een conflict was ontstaan om de dochter van de restauranteigenaar. Nadat ze naar de woning zijn gegaan is het latere slachtoffer op een gegeven moment razend geworden. [Medeverdachte] en [verdachte] hebben geprobeerd zich te verdedigen. Letterlijk hebben ze gezegd en herhaald “only protect”. Er was sprake van een taalbarrière. [verdachte] en [medeverdachte] waren beiden gekleed in een broek en een sweatshirt. Op de voorkant van de kleding zaten bloedvlekken. Toen hij aan beiden vroeg hoe het bloed op hun kleding was gekomen, verklaarden beiden dat het bloed er op gekomen was omdat ze met het slachtoffer gevochten hadden. Letterlijk gaven ze aan dat het was gebeurd tijdens de “fight”. Tijdens het stellen van deze vragen haalde [verdachte] van de eerste etage een andere broek. Het ging om een donkere spijkerbroek waarop ook veel bloedvlekken zaten, meer dan op de broek die hij aan had bij aankomst van de politie. Volgens [getuige 3] zou je kunnen zeggen dat de broek letterlijk doordrenkt was met bloed. Over deze broek zei [verdachte] dat het zijn eigen broek was. Daaruit begreep [getuige 3] dat [verdachte] zich omgekleed had en die broek dan in de keuken had neergelegd. In de spoelbak in de keuken heeft [getuige 3] een keukenmes zien liggen (p. 291-295).

[Getuige 3] is op 17 januari 2011 gehoord door de Nederlandse rechter-commissaris. Hij heeft toen onder meer verklaard dat hij zich herinnerde dat één van beide personen naar de zolderverdieping is gelopen en een bebloede broek heeft meegebracht. Hij ging die broek halen omdat [getuige 3] had gezien dat het bovengedeelte van de kleding onder het bloed zat, maar de broek niet. Toen [getuige 3] de persoon vroeg hoe dat mogelijk was zei die persoon dat hij een nieuwe broek had aangedaan. Daarom heeft [getuige 3] hem naar boven gestuurd om de bebloede broek te halen.

Ter plaatse heeft hij met de personen gesproken over het ontstaan van de verwondingen bij het slachtoffer. De grotere (het hof begrijpt: [medeverdachte]) heeft liever niet gesproken. De kleine (het hof begrijpt: [verdachte]) heeft geprobeerd het actief uit te leggen. Ze spraken Engels. [Getuige 3] spreekt Engels op het niveau van een beginner. [Getuige 3] heeft begrepen dat eerst geprobeerd is aan te geven dat de gewonde zich zelf had verwond, maar dat later werd toegegeven dat er een vechtpartij had plaatsgevonden, waarbij ze geprobeerd hebben zich te verdedigen. Hij herinnert zich met zekerheid de volgende termen: “fight” en “only protect”.

[Getuige 2] heeft op 19 februari 2010 een verklaring afgelegd. Hij was samen met zijn collega [getuige 3] in de nacht van 31 januari 2010 op 1 februari 2010 naar de woning gegaan. De sneeuw bij de voordeur was doordrenkt met bloed. In de ruimte achter de voordeur was overal (aan de muren, op de vloer en op de meubels) bloed te zien. Hij begreep van [medeverdachte] en [verdachte] dat het latere slachtoffer zou zijn begonnen en dat [medeverdachte] en [verdachte] zich verdedigd hadden. [Verdachte] zei daarbij “only protect” (p. 299-303).

Op 9 september 2010 is [getuige 11], de oma van verdachte [verdachte], door de politie gehoord. Zij verklaarde onder meer dat zij op 1 februari rond half zes ’s ochtends werd gebeld door de verdachte [verdachte]. Hij zei: ‘Oma, ik moet hier langer blijven, we hebben [slachtofer] bijna vermoord. Ik heb mijn neus gebroken en ik ben bewusteloos geweest. Later heeft ze met haar kleinzoon [verdachte] (het hof begrijpt: [verdachte]) gesprekken gehad, maar nooit over wat er was gebeurd. [Verdachte] heeft haar wel gezegd dat hij het allemaal gaat vertellen. Hij wilde het hele verhaal wel aan haar kwijt, maar nu nog niet.

Verklaringen [medeverdachte]

[Medeverdachte] is op 1 februari 2010 door de Tsjechische politie gehoord. Hij verklaarde dat hij een dag daarvóór om ongeveer 14.00 uur arriveerde bij het vakantiehuis in Tsjechië. Ze hebben hun spullen uitgepakt en zijn toen naar het restaurant [restaurant A] gegaan om wat te eten. Om 17.00 uur gingen ze weer naar het vakantiehuis waar ze ieder twee bier hebben gedronken. Rond 18.00 uur zijn ze weer naar het restaurant gegaan en om 02.00 uur zijn ze daar vertrokken. Hij heeft in het restaurant twee bier gehad en ongeveer 5-6 borrels tequila. Toen ze ’s nachts naar huis liepen was [slachtoffer] het meest dronken. Hij slikte medicijnen die je niet met alcohol mag combineren. Voor de veranda begonnen ze ruzie te maken. [Slachtoffer] maakte eerst ruzie met [medeverdachte]. [Slachtoffer] pakte de pink van [medeverdachte] en probeerde deze uit de kom te draaien. [Medeverdachte] duwde [slachtoffer] weg, waarna [slachtoffer] hem een klap gaf tegen de biceps van de linkerarm van [medeverdachte]. [Medeverdachte] gaf [slachtoffer] toen een klap tegen zijn borst. [Verdachte] kwam er tussen en probeerde [medeverdachte] en [slachtoffer] uit elkaar te trekken. [Verdachte] kreeg vervolgens van [slachtoffer] een klap tegen zijn neus. Daarna gingen hij en [verdachte] samen tegen [slachtoffer] vechten. Dit alles vond plaats achter de eerste toegangsdeur van het huis in die veranda.

Ongeveer vijf minuten lang sloegen ze elkaar en daarna viel [slachtoffer] op de grond. Toen hij viel, begonnen [medeverdachte] en [verdachte] [slachtoffer] te schoppen. [Medeverdachte] had geen schoenen aan, want die had hij al uitgedaan. Op een gegeven moment heeft [medeverdachte] uit de keuken een mes gepakt en daarmee [slachtoffer] gestoken. Hij deed dit 10-15 keer. Hij weet er niets van dat hij [slachtoffer] ook in het gezicht gestoken zou hebben. De steken waren in zijn torso gericht. [Medeverdachte] stak totdat het mes uit zijn hand glipte, waarbij hij zich kleine snijwonden aan zijn eigen vingers toebracht. Toen het mes uit zijn hand viel, pakte [verdachte] het mes. [Verdachte] stak daarna 5-10 keer met het mes de steeds liggende [slachtoffer]. Op een gegeven moment stopten ze en liepen ze naar de keuken. [Medeverdachte] vroeg aan [verdachte] om het mes. [Medeverdachte] gooide het mes in de gootsteen. [Verdachte] liep nog naar de veranda toe, waar [slachtoffer] lag. [Verdachte] kwam niet meer terug. [Medeverdachte] is tussen de woonkamer en keuken gaan liggen, hij huilde even en viel toen op de grond in slaap.

Even later werd hij wakker door geschreeuw van [slachtoffer]. [Slachtoffer] riep ‘Sjeiks’. Dat is de bijnaam voor [verdachte]. Hij stond op, liep naar de voordeur, maar die was op slot en er was geen sleutel. In de veranda zag hij een grote hoeveelheid bloed. Hij probeerde de deur te forceren, maar dat lukte niet. Via het keukenraam ging [medeverdachte] naar buiten. Buiten zag hij [slachtoffer] liggen. [Medeverdachte] klom weer door het keukenraam naar binnen. Hij zag de telefoon van [verdachte] en belde de moeder van [verdachte]. Hij vertelde haar dat ze hadden gevochten en dat ze [slachtoffer] geschopt en gestoken hadden. Ook vertelde hij haar dat [slachtoffer] buiten lag en hij [slachtoffer] niet binnen kon krijgen omdat de deur op slot was. Ze vertelde waar de reservesleutel lag en ze zei dat [medeverdachte] [verdachte] wakker moest maken. Hij rende naar boven om [verdachte] wakker te maken, maar dat lukte niet. Met de sleutel die hij in het keukenblok vond, maakte hij de deur open en sleepte hij [slachtoffer] naar binnen. Hij legde [slachtoffer] bij de verwarming en deed een dekbed over hem heen (p. 285-288).

Op 1 juni 2010 is [medeverdachte]door de Nederlandse politie gehoord. Hij heeft toen onder meer verklaard dat hij zelf bijna niets meer weet. Op de vraag hoe [slachtoffer] aan de steekwonden is gekomen, wil hij geen antwoord geven; hij beroept zich op zijn zwijgrecht. Hij weet nog dat [slachtoffer] zijn pink had beetgepakt toen hij zo agressief werd en dat [slachtoffer] probeerde zijn pink om te draaien. Dat gebeurde bij het schoenenhokje, gelijk bij de ingang van de voordeur (p. 180-182).

Op 14 september 2010 werd [medeverdachte] opnieuw gehoord door de politie. Hij verklaarde dat er niets klopte van de verklaringen die hij had afgelegd in Tsjechië. Hij wil verder bij de rechter-commissaris verklaren wat hij nog weet. Eerder heeft hij al aangegeven dat het zelfverdediging was. Als ze het niet gedaan hadden, had hij hier niet gezeten. Het was vechten voor eigen leven. Hij wil daar op advies van zijn advocaat nog niets over zeggen. Hij kan zich het begin van de ruzie herinneren en het moment waarop hij wakker wordt. Als hij niets gedaan had, was hij of [verdachte] dood geweest (p. 594-600).

Op 7 oktober 2010 is [medeverdachte] bij de rechter-commissaris gehoord. Hij heeft toen verklaard dat ze op een gegeven moment bij het vakantiehuis waren gekomen, dat [slachtoffer] het niet leuk had gevonden dat [medeverdachte] bij dat meisje was gaan zitten en dat hij op een gegeven moment de vinger beet had van [medeverdachte]. Die vinger boog [slachtoffer] helemaal om. [medeverdachte] gaf [slachtoffer] een duw, waarna [slachtoffer] [medeverdachte] een klap op de arm gaf. Vervolgens kwam [verdachte] er tussen. [slachtoffer] gaf [verdachte] een klap op de neus. Hij weet het niet meer. Hij weet wel dat [slachtoffer] heel agressief werd en om zich heen begon te slaan. [Slachtoffer] viel hun allebei aan. Toen zijn ze gezamenlijk tegen [slachtoffer] terug gaan vechten. Ze waren toen in het schoenenhokje. Er was sprake van noodweer omdat [slachtoffer] heel agressief werd en hun knock-out wilde slaan. [Medeverdachte] vreesde voor zijn leven. Hij was in paniek, wat er daarna gebeurde weet hij niet meer. Hij herinnert zich nog dat hij wakker werd tussen de keuken en de woonkamer. Het verhaal zoals dat is opgeschreven door Tsjechische politie klopt niet. Hij heeft vaak gezegd dat hij het niet wist, maar dat het zo gegaan kon zijn. Het gedeelte dat hij zich niet kan herinneren is door de Tsjechische agenten ingevuld.

Toen ze in Tsjechië aankwamen, hebben ze in de woning niet gegeten. Overdag heeft hij niet het broodmes – dat later in de gootsteen is gevonden – in handen gehad.

Volgens [medeverdachte] hebben ze gezamenlijk teruggeslagen, maar voor de rest kan hij zich niets herinneren.

Verklaringen [verdachte]

Op 1 februari 2010 is [verdachte] door de Tsjechische politie gehoord. Hij verklaarde over de aankomst in Tsjechië en over hun bezigheden na de aankomst. ’s Avonds in het restaurant, na ongeveer de vierde tequila, ging hij met [slachtoffer] naar buiten om te roken. [Slachtoffer] begon er over dat [medeverdachte] de dochter van de restauranteigenaar voor zich zelf wilde en dat [verdachte] beter voor zich zelf moest opkomen. [Slachtoffer] gaf [verdachte] een mep in het gezicht omdat hij niet wilde luisteren. [Verdachte] gaf een klap terug. Hierna was het afgelopen en gingen ze terug het restaurant in. Hij weet niet meer hoe het daarna is gegaan en dus ook niet hoe laat ze naar huis zijn gegaan en hoe laat ze thuis kwamen. Hij kan zich wel herinneren dat hij ’s ochtends door [medeverdachte] is wakker gemaakt. Toen hij wakker werd, droeg hij boxershorts en sokken. Hij heeft een bruine trainingsbroek aangetrokken, een wit T-shirt en daarover heen een trui. Toen hij beneden kwam, zag hij overal bloed. Hij kan zich niet herinneren wat er die avond gebeurd was. Hij heeft sms-berichten gestuurd naar vrienden in Nederland waarin hij schreef dat hij waarschijnlijk een paar jaar naar de gevangenis zou moeten. Hij wist niet wat er gebeurd was, maar naar wat hij gezien had, heeft hij preventief geschreven, omdat hij bang was dat hij niet meer mocht bellen. Toen de politie er al was, vertelde [medeverdachte] hem dat er een ruzie was ontstaan tussen [medeverdachte] en [slachtoffer]. Ze zouden gevochten hebben, waarna [verdachte] er tussen kwam. Daarna vochten ze waarschijnlijk met zijn allen. [medeverdachte] heeft niets over een mes gezegd, maar [verdachte] merkte dat er een mes in de gootsteen lag. [Verdachte] heeft naar het mes gekeken, maar zag niets bijzonders (p. 298-301).

Op 22 mei 2010 is [verdachte] door de Nederlandse politie gehoord. Hij heeft toen onder meer verklaard dat hij in overleg met zijn advocaat een beroep deed op zijn zwijgrecht. Hij moest nog met zijn advocaat bespreken wat hij wel en niet gaat zeggen. In de Tsjechische processen-verbaal zijn zijn woorden verdraaid. Hij heeft in het Engels met de Tsjechische politie gesproken. Het klopt dat ze alle drie onder invloed waren. Hij had hier nooit op gerekend. Het kan iedereen zomaar overkomen. Het was niet de bedoeling om [slachtoffer] mee te nemen op vakantie en hem dan te vermoorden. ‘We kregen ruzie en de sfeer liep hoger op, en hoger. In een half uur of zo en toen gebeurde het.’ De eerste dag was het gebeurd. Er is ruzie ontstaan. Dat kwam door de drank en de medicijnen. [slachtoffer] slikte medicijnen tegen depressie en zo. De ruzie kreeg een hele akelige wending. Maar meer wil hij niet vertellen. De alcohol was niet goed gevallen bij [slachtoffer]. [Slachtoffer] werd agressief van de alcohol. Dat heeft verdachte wel gemerkt; dat was geen pretje. Hij wil nog wel zeggen dat het zelfverdediging was. Verder wil hij nog niets zeggen. Het was vechten voor het eigen leven: ‘Als ik het niet gedaan had, had ik of [medeverdachte] nu niet meer geleefd. Ik zou heel graag alles gelijk willen vertellen, maar mijn advocaat heeft gezegd dat ik niets moet zeggen, dus dat wil ik ook. Ik vind dit wel heel moeilijk. Binnenkort ga ik ook verder details vertellen, maar nu nog niet’ (p. 149-152).

Op 1 juni 2010 is [verdachte] opnieuw door de politie gehoord. Hij heeft toen onder meer verklaard dat ze ruzie kregen en dat dat vreselijk uit de hand is gelopen. Het was vechten voor eigen leven. Anders zat hij nu niet hier en was [slachtoffer] nog levend. Hij wil nog niet vertellen wat er precies gebeurd is. Over de verwondingen bij [slachtoffer], kan hij nog niks verklaren. Hij wil dat niet omdat hij zijn advocaat er bij wil hebben.

Tijdens het verhoor wordt [verdachte] geconfronteerd met een verklaring die door een arrestantenverzorger is afgelegd namelijk:

‘Ik begreep (…) dat in de woning het latere slachtoffer bij [medeverdachte] een vinger had geraakt met een mes. Daarna probeerde het latere slachtoffer deze vinger er af te draaien. (….) Hoe ik het heb begrepen heeft deze worsteling in de woning plaats gevonden.’

Volgens [verdachte] klopt deze verklaring. Hij wist niet dat hij dat gezegd had, maar het klopt inderdaad wel. Verder wil hij er niets over zeggen want dan praat hij zijn mond voorbij.

Dan wordt [verdachte] geconfronteerd met het volgende deel van de verklaring, afgelegd door de arrestantenverzorger:

‘Vervolgens hoorde ik dat [verdachte] tegen mij vertelde dat [medeverdachte] en [verdachte] het latere slachtoffer de woning uit hebben gewerkt. Buiten ontstond een bedreigende situatie. Ik vroeg aan [verdachte] of ze niet weg hadden kunnen lopen. [Verdachte] zei dat het echt niet kon. “Het was hij of wij”.

Hierop antwoordde [verdachte] dat hij daar nog over zwijgt. Het zou kunnen dat hij dat heeft gezegd. Hij zwijgt er nu nog over. Als hij dat allemaal gaat vertellen wil hij zijn advocaat erbij. Het zijn stukken die echt gebeurd zijn. Dus dat wil hij niet zomaar in het klein vertellen. Het is veel erger dan dat er daar staat. Als mijn advocaat zegt dat ik nu beter kan zwijgen om jaren te besparen, wil ik nu zwijgen (p. 160-162).

Op 23 november 2010 is [verdachte] door de rechter-commissaris gehoord. Hij heeft toen onder meer verklaard dat de broek van het merk Jack&Jones met de witte riem van hem was. Verder heeft hij verklaard dat hij tussen [slachtoffer] en [medeverdachte] was ingesprongen en vervolgens een klap kreeg op zijn neus. Daarna weet hij niets meer tot het moment waarop hij wakker wordt. Hij is in zijn boxershort naar beneden gelopen. Daar zag hij het slachtoffer liggen. Vervolgens is hij naar boven gegaan en heeft hij een trainingsbroek aangetrokken. Deze droeg hij toen de politie kwam.

Tijdens de zitting op 12 en 13 april 2011 bij de rechtbank heeft [verdachte] verklaard dat de spijkerbroek met witte riem die was aangetroffen in de keuken van hem was en dat hij die aanhad naar het restaurant. In bed droeg hij alleen een boxershort. Hij heeft er geen verklaring voor dat het bloed van [slachtoffer] op die broek is aangetroffen.

Tijdens de zitting van 31 januari 2012 bij het hof heeft [verdachte] verklaard dat hij de sleutel van het vakantiehuis in Tsjechië had en hij zich niet kan herinneren dat hij de sleutel aan iemand anders heeft gegeven.

SMS-berichten [verdachte]

Op 1 februari 2010 om 05.19 uur stuurde [verdachte] het volgende sms-bericht naar (onder meer) zijn oma:

‘Ik ga wss naar gevangenis voor paar jaar in tsjechië dat je het weet, ik hou van jullie’

(p. 6 einddossier)

Op 1 februari 2010 om 05.21 uur stuurde [verdachte] het volgende sms-bericht naar zijn oma:

‘WE HEBBEN BIJNA [SLACHTOFFER] VERMOORD’

(p. 6, einddossier)

Brief [medeverdachte]

[Medeverdachte]heeft toen hij in Tsjechië in detentie zat een brief gestuurd naar [getuige 12]. In die brief stond onder meer: ‘Ik heb iets fout gedaan (onleesbaar) hoop dat het me ooit vergeven wordt’ (p. 109).

Oordeel hof

Ten aanzien van de cursief weergegeven gedeelten uit de door [medeverdachte] in Tsjechië afgelegde verklaring, geldt dat [medeverdachte] ten aanzien van die gedeelten heeft gezegd, dat hij dit niet zelf zo verklaard heeft, maar dat het invulling betreft van de verbalisanten. Verbalisanten hebben hem gevraagd of het zo gebeurd zou kunnen zijn waarop hij heeft geantwoord dat het kan. [Medeverdachte] heeft daarna, tijdens zijn verhoren in Nederland, steeds aangegeven dat hij geen herinnering heeft (gehad) aan de gebeurtenissen die hebben plaatsgehad tussen het moment waarop [slachtoffer] agressief werd en het moment waarop hij wakker werd. Volgens de deskundige Van Oorsouw zijn er inderdaad aanwijzingen dat bij [medeverdachte] sprake is van alcohol gerelateerd geheugenverlies.

Ofschoon het hof van oordeel is dat de door [medeverdachte] in Tsjechië afgelegde verklaringen niet voor het bewijs behoeven te worden uitgesloten, zal het hof de cursief weergegeven gedeelten uit de verklaringen van [medeverdachte] toch niet voor het bewijs bezigen nu het hof hetgeen volgens het proces-verbaal is verklaard onvoldoende kan controleren aan de hand van (geluids)opnames of ander bewijsmateriaal. De overige delen van de verklaringen van [medeverdachte] zal het hof evenmin voor het bewijs bezigen, nu hetgeen daarin is vermeld eveneens blijkt uit andere bewijsmiddelen en het hof derhalve voor zover nodig die andere bewijsmiddelen kan gebruiken. Ook de door [verdachte] in Tsjechië afgelegde verklaringen zal het hof niet voor het bewijs bezigen, omdat deze ten opzichte van de door hem in Nederland afgelegde verklaringen geen toegevoegde waarde hebben.

De door [getuige 3] en [getuige 2] op 19 februari 2010 afgelegde verklaringen zullen gedeeltelijk voor het bewijs worden gebruikt, namelijk voor zover deze betrekking hebben op hun waarnemingen ter plaatse en voor zover deze betrekking hebben op uitlatingen van de verdachte (of de medeverdachte) die zijn gedaan in aanwezigheid van [getuige 3] en/of [getuige 2] en waarvan de juistheid (van die genoteerde uitlatingen) aan de hand van ander bewijsmateriaal kan worden gecontroleerd.

Onderzoek scenario’s

Gelet op de stukken die zich in het dossier bevinden dienen drie scenario’s te worden onderzocht, namelijk:

Kosten uitvaart: € 1.382,78

Kosten rechtsbijstand: € 9.943,20

Overige kosten: p.m.

Totaal: € 11.325,98

De vordering is bij het vonnis waarvan beroep toegewezen tot een bedrag van € 1.382,78. De benadeelde partij heeft zich in hoger beroep opnieuw gevoegd voor het bedrag van haar oorspronkelijke vordering, waarbij de vordering is verhoogd met de reiskosten die gemaakt zijn door de benadeelde partij.

De vordering bestaat uit de volgende schadeposten:

Kosten uitvaart: € 1.382, 78

Kosten rechtsbijstand: € 9.943, 20

Reiskosten: € 119, 70 p.m.

Overige kosten: p.m.

¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬--------------------------------------------------------------

Totaal: € 11.445,68

Tevens is verzocht om deze som te vermeerderen met de wettelijke rente alsook om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De advocaat van de benadeelde partij heeft het hof verzocht om ten aanzien van de kosten voor rechtsbijstand aan te sluiten bij de regeling betreffende de proceskostenvergoeding ex artikel 592a van het Wetboek van Strafvordering. Tevens is gewezen op de implementatie van het Kaderbesluit van 15 maart 2001 inzake de positie van het slachtoffer, waarin een brede uitleg wordt gegeven aan het begrip ‘rechtsbijstand’, hetgeen ook is terug te zien in artikel 51d en 51e lid 2 van het Wetboek van Strafvordering.

Het hof overweegt als volgt omtrent voorgaande.

Het door de advocaat aangehaalde Kaderbesluit is geïmplementeerd in de regeling betreffende het slachtoffer en de benadeelde partij zoals die is neergelegd in artikel 51a e.v. van het Wetboek van Strafvordering. De regeling kent het slachtoffer een aantal rechten toe, zoals het recht op rechtsbijstand en het recht om zich te voegen als benadeelde partij in het strafproces.

Artikel 51a lid 1van het Wetboek van Strafvordering definieert een slachtoffer als ‘degene die als rechtstreeks gevolg van een strafbaar feit vermogensschade of ander nadeel heeft ondervonden’.

In artikel 51c van het Wetboek van Strafvordering is in het eerste lid bepaald dat een slachtoffer zich kan doen bijstaan en in het tweede lid dat die bijstand ook kan bestaan uit bijstand van een advocaat.

De regeling ex artikel 51a tot en met 51c van het Wetboek van Strafvordering wordt in artikel 51d van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing verklaard op de nabestaanden als bedoeld in artikel 51e, tweede lid en op de personen bedoeld in artikel 51f, tweede lid van het Wetboek van Strafvordering.

De nabestaanden genoemd in artikel 51 e, tweede lid van het Wetboek van Strafvordering betreffen de echtgenoot/geregistreerde partner of levensgezel en bij afwezigheid, dan wel niet in staat of bereid zijn van deze, de bloedverwanten in de rechte lijn in de eerste graad en bij afwezigheid dan wel niet in staat of bereid zijn van deze, de bloedverwanten in de zijlijn in de tweede graad.

Op grond van deze dwingend voorgeschreven volgorde geldt dat [getuige 15], die als echtgenote van het slachtoffer [slachtoffer] heeft gemeld van haar rechten gebruik te willen maken, is aan te merken als nabestaande in de zin van deze regeling, terwijl [getuige 16] buiten die regeling valt.

Als nabestaanden in artikel 51f, tweede lid van het Wetboek van Strafvordering worden genoemd de erfgenamen die hun vordering onder algemene titel hebben verkregen en daarnaast de personen als bedoeld in artikel 6:108, eerste en tweede lid van het Burgerlijk Wetboek. Zij kunnen zich voegen in het strafproces.

In het onderhavige geval heeft [getuige 15] onder algemene titel de vordering van het slachtoffer [slachtoffer] verkregen. [Getuige 16] heeft deze vordering niet verkregen.

Als nabestaanden in artikel 6:108 van het Burgerlijk Wetboek worden in het eerste lid genoemd – kort gezegd – de personen voor wie het slachtoffer geheel of ten dele voorzag in hun levensonderhoud. Dit is niet aan de orde, nu [slachtoffer] niet voorzag in de kosten van levensonderhoud van [getuige 16]. Ook op grond van dit artikel geldt derhalve niet dat [getuige 16] is aan te merken als nabestaande in de zin van de regeling in het Wetboek van Strafvordering.

Het tweede lid van artikel 6:108 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de kosten van de lijkbezorging voor vergoeding in aanmerking komen, ongeacht de hoedanigheid van de persoon die deze heeft gemaakt. Dit artikeldeel ziet echter niet op de door [getuige 16] gemaakte kosten voor rechtsbijstand. Derhalve komen alleen de door [getuige 16] gemaakt kosten ter zake van de lijkbezorging voor vergoeding in aanmerking. Dit betreft een bedrag van € 1.382,78.

Nu [getuige 16] op grond van voornoemde regeling in strafvordering geen nabestaande is waarop de regeling ex 51a e.v. van het Wetboek van Strafvordering (waarin onder meer het recht op rechtsbijstand is vastgelegd) van overeenkomstige toepassing is verklaard, is hij niet aan te merken als benadeelde partij, voor zover het gaat om andere kosten dan de kosten van de lijkbezorging. Gelet daarop komen de kosten voor rechtsbijstand ook op grond van artikel 592a van het Wetboek van Strafvordering niet voor vergoeding in aanmerking.

Om te bevorderen dat de schade door verdachte wordt vergoed, zal het hof de maatregel van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht opleggen op de hierna te noemen wijze.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

Het hof heeft gelet op de artikelen 36f, 47 en 287 van het Wetboek van Strafrecht.

Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij golden ten tijde van het bewezenverklaarde.