Hof Amsterdam, 05-01-2016, nr. 200.173.109/01 OK

In het vervolg zullen

Van der Bok Holding heeft bij op 13 juli 2015 ter griffie van de Ondernemingskamer ingekomen verzoekschrift met producties de Ondernemingskamer verzocht bij beschikking, uitvoerbaar bij voorraad, een onderzoek te gelasten naar het beleid en de gang van zaken van PiF over de periode omvattende de vaststelling van de jaarrekening 2006 tot en met 13 juli 2015. Daarbij heeft zij verzocht de onderzoeker(s) in overweging te geven in ieder geval aandacht te besteden aan het optreden en functioneren van de aandeelhouders Kers Holding en Schipper Holding, alsmede de bestuurder Kers, in het kader van de vennootschapsrechtelijke betrekkingen, waaronder de tussen partijen vigerende aandeelhoudersovereenkomst. Ten slotte heeft zij verzocht PiF te veroordelen in de kosten van het geding.

PiF heeft bij op 17 september 2015 ter griffie van de Ondernemingskamer ingekomen verweerschrift met producties de Ondernemingskamer verzocht Van der Bok Holding niet ontvankelijk te verklaren in haar verzoek althans dat verzoek af te wijzen, met veroordeling — uitvoerbaar bij voorraad — van Van der Bok Holding in de volledige proceskosten van PiF althans met beslissing dat het verzoek niet op redelijke gronden is gedaan en met veroordeling van Van der Bok Holding in de kosten van het geding.

Het verzoek is behandeld ter openbare terechtzitting van de Ondernemingskamer van 8 oktober 2015. Bij die gelegenheid hebben de advocaten de standpunten van de onderscheiden partijen toegelicht. Mr. Den Hartog heeft dit gedaan aan de hand van — aan de Ondernemingskamer en de wederpartij overgelegde — aantekeningen en onder overlegging van op voorhand aan de Ondernemingskamer en de wederpartij gezonden nadere producties. Partijen hebben vragen van de Ondernemingskamer beantwoord.

De Ondernemingskamer gaat uit van de volgende feiten:

PiF exploiteert een onderneming op het gebied van administratieve, accountantsgerelateerde en aanverwante activiteiten.

H. Kers (hierna: Kers) is AA-accountant. Hij is bestuurder/enig aandeelhouder van Kers Holding. Tot 2002 was Kers Holding enig aandeelhouder van PiF. In 2002 heeft Kers Holding de helft van haar aandelen in PiF verkocht aan Schipper Holding. A. Schipper (hierna: Schipper) is bestuurder/enig aandeelhouder van Schipper Holding.

M.P. van der Bok (hierna: Van der Bok) is AA-accountant. Hij is sinds 2005 bestuurder/enig aandeelhouder van Van der Bok Holding.

Van der Bok Holding (toen nog: i.o.) heeft op 23 augustus 2005 een derde van de aandelen in PiF gekocht van Kers Holding en Schipper Holding, voor een koopsom van € 85.000. De ‘Koopovereenkomst aandelen’ (hierna: de koopovereenkomst) bevat een non-concurrentiebeding (waaraan een boete is verbonden).

Kers Holding, Schipper Holding en Van der Bok Holding i.o. hebben eveneens op 23 augustus 2005 een aandeelhoudersovereenkomst (hierna: de aandeelhoudersovereenkomst) gesloten. Daarin is onder meer het volgende opgenomen.

De statuten van PiF zijn op 27 november 2006 gewijzigd. In de gewijzigde statuten is onder meer het volgende bepaald.

De op 23 augustus 2005 door Van der Bok Holding gekochte aandelen zijn op 27 november 2006 aan haar geleverd. In de daartoe opgemaakte notariële akte is onder meer opgenomen:

Uit de akte blijkt voorts dat Kers op dat moment bestuurder van PiF is.

Na levering van de aandelen aan Van der Bok Holding, hield Kers Holding de geplaatste letteraandelen A1 t/m A12.000, Schipper Holding de aandelen B1 t/m B12.000 en Van der Bok Holding de aandelen C1 t/m C12.000.

Van der Bok Holding heeft Van der Bok tot 1 oktober 2007 als accountant uitgeleend aan PiF. Van der Bok Holding ontving van PiF een managementvergoeding voor deze werkzaamheden. Ook Kers Holding en Schipper Holding hebben hun respectieve bestuurders uitgeleend aan PiF en ontvingen managementvergoedingen. In 2006 ontvingen Van der Bok Holding en Kers Holding € 7.350 per maand (exclusief btw) en Schipper Holding € 5.750 (exclusief btw). Voor 2007 zijn deze bedragen verhoogd naar respectievelijk € 7.700 en € 6.500.

Bij brief van 23 augustus 2007 heeft Van der Bok aan PiF meegedeeld dat hij de samenwerking per 1 oktober 2007 wil beëindigen wegens verschil van inzicht en gebrek aan vertrouwen tussen Kers, Schipper en hem. Daarbij is meegedeeld dat het zowel de uitoefening van de werkzaamheden voor PiF betreft als het aandeelhouderschap.

Op 20 september 2007 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden, waarbij alle aandeelhouders vertegenwoordigd waren. Op de agenda stonden onder meer de overdracht van klantendossiers door Van der Bok aan Kers, door Van der Bok ten laste van PiF gedane betalingen aan Van der Bok Holding, schorsing van Van der Bok als bestuurder van PiF in het geval van onvoldoende rechtvaardiging/verantwoording door Van der Bok en handhaving huidige betalingssystematiek indirecte en extra gewerkte uren. De algemene vergadering van aandeelhouders heeft Van der Bok op 20 september 2007 met onmiddellijke ingang geschorst als bestuurder van PiF. Van der Bok is sindsdien niet meer werkzaam geweest voor PiF.

Op 21 september 2007 heeft Van der Bok Valeur Accountants & Adviseurs B.V. (hierna: Valeur) opgericht. Van der Bok is bestuurder/enig aandeelhouder van Valeur. De bedrijfsomschrijving luidt: het (voor haar rekening doen) optreden als openbaar accountant door daartoe bevoegde personen, al dan niet in samenwerking met (andere) openbaar accountants en/of beoefenaren van een ander vrij beroep.

Op 25 september 2007 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam aan PiF verlof verleend tot het leggen van conservatoir (derden)beslag ten laste van Van der Bok, Van der Bok Holding en Valeur.

Bij brief van 15 januari 2008 heeft PiF Van der Bok Holding uitgenodigd voor de algemene vergadering van aandeelhouders van 31 januari 2008. Op de agenda stond onder meer de vaststelling van de jaarrekening 2006 en het verlenen van decharge aan de bestuurders voor het in 2006 gevoerde beleid.

Van der Bok heeft Kers en Schipper bij e-mailbericht van 30 januari 2008 laten weten dat hij tot dat moment geen door het bestuur opgemaakte jaarrekening 2006 heeft ontvangen zodat hij deze niet heeft kunnen beoordelen en dat hij het daarom nutteloos acht de algemene vergadering van aandeelhouders te houden.

Op 31 januari 2008 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden. Blijkens de daarvan opgemaakte notulen heeft Van der Bok Holding de oproepingsbrief die per aangetekende post met handtekening retour aan haar is verzonden, niet afgehaald, lag de jaarrekening op het kantoor ter inzage en kon op verzoek een afschrift worden verstrekt en heeft Van der Bok Holding geen gebruik gemaakt van deze rechten. Verder is vermeld dat Van der Bok Holding zonder kennisgeving afwezig is. De algemene vergadering van aandeelhouders is vervolgens enige tijd geschorst, waarna is overgegaan tot de presentatie van de jaarrekening 2006. Aan Kers is decharge verleend voor het in 2006 gevoerde beleid. Aan Van der Bok is geen decharge verleend. Voorts is de jaarrekening vastgesteld.

Op 22 februari 2008 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam aan Van der Bok, Van der Bok Holding en Valeur verlof verleend tot het leggen van conservatoir derdenbeslag ten laste van PiF.

Op 26 juni 2008 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden waarin de jaarrekening 2007 is vastgesteld en aan Kers decharge is verleend. Van der Bok is opgeroepen voor deze vergadering, maar niet verschenen.

Op 1 mei 2009 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden. Alle aandeelhouders waren daarin vertegenwoordigd. In de notulen van deze vergadering is vermeld dat een voorstel tot wijziging van art. 21 lid 4 en art. 27 van de statuten is aangenomen met twee stemmen voor en één onthouding. Het voorgestelde art. 21 lid 4 luidt:

Het ter vervanging van art. 27 lid 1 voorgestelde art. 27 luidt:

Bij brief van 23 juni 2009 heeft Van der Bok, mede namens Van der Bok Holding, PiF, Kers Holding en Schipper Holding gewezen op de plicht ingevolge art. 9.1 van de aandeelhoudersovereenkomst zich te onthouden van het uitbrengen van een stem of het verrichten van handelingen in strijd met de aandeelhoudersovereenkomst. Op basis van deze bepaling, alsmede vanwege de door Van der Bok voorgenomen tegenstem ter vergadering van 26 juni 2009 tegen het geagendeerde voorstel tot uitgifte van aandelen en tot wijziging van de statuten, bestaat volgens Van der Bok de gehoudenheid zich in die vergadering te onthouden van het uitbrengen van een stem voor één van de voorgestelde besluiten.

Op 26 juni 2009 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden waarin de jaarrekening 2008 is vastgesteld. In de notulen is voorts onder meer vermeld dat een voorstel tot wijziging van art. 5 en art. 15 lid 2 en 6 van de statuten in stemming is gebracht en aangenomen. De voorgestelde tekst van deze artikelen luidt als volgt:

In de notulen staat verder dat een voorstel tot uitgifte en plaatsing van nieuwe aandelen niet is aangenomen. Ook is vermeld dat van der Bok Holding bezwaar heeft gemaakt tegen beide besluiten omdat deze in strijd met de aandeelhoudersovereenkomst niet zijn genomen met ¾ meerderheid.

Op 14 december 2009 is een notariële akte tot wijziging van de statuten verleden waarin de hiervoor onder 2.19 en 2.21 vermelde wijzigingen in de statuten zijn verwerkt.

Bij brief van 14 december 2009 heeft PiF, vertegenwoordigd door Kers, Van der Bok Holding uitgenodigd voor een op 30 december 2009 te houden algemene vergadering van aandeelhouders. Geagendeerd is onder meer:

Op 24 december 2009 heeft Van der Bok Holding hiertegen onder verwijzing naar de brief van 23 juni 2009 schriftelijk bezwaar gemaakt.

Op 30 december 2009 is een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden. In het uittreksel uit de notulen is vermeld dat een voorstel tot uitgifte en plaatsing van nieuwe aandelen in te storten geld tegen een nominale waarde van 12 pakketten à € 12.000 in stemming is gebracht. Verder is vermeld dat het voorstel om rechten te verlenen aan alle aandeelhouders in drie gelijke delen niet is aangenomen omdat Van der Bok Holding tegen heeft gestemd, maar dat het voorstel om rechten te verlenen aan Kers Holding en Schipper Holding ieder voor gelijke delen wel is aangenomen met twee derde meerderheid van de uitgebrachte stemmen.

Op 4 januari 2010 heeft Van der Bok, mede namens Van der Bok Holding, bij e-mailbericht — onder anderen — gericht aan Kers en Schipper, onder meer meegedeeld dat zij in strijd handelen met de aandeelhoudersovereenkomst door voor het bijplaatsen van aandelen(-kapitaal) te stemmen.

Bij brieven van 7 januari 2010, gericht aan Kers Holding en Schipper Holding, en ter informatie aan het bestuur van PiF, heeft Van der Bok mede namens Van der Bok Holding onder meer het volgende meegedeeld.

Na daartoe op 8 januari 2010 verkregen verlof van de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam, heeft Van der Bok Holding ten laste van Kers Holding en Schipper Holding conservatoir derdenbeslag onder PiF doen leggen. De vordering is daarbij telkens begroot op € 110.500.

Tussen partijen (en/of gerelateerde (rechts)personen) zijn de volgende procedures gevoerd.

Een procedure bij de rechtbank Rotterdam (geïnitieerd door PiF), waarin op 14 oktober 2009 een tussenvonnis is uitgesproken en op 3 februari 2010 een eindvonnis. In conventie oordeelde de rechtbank — kort gezegd en voor zover hier van belang — dat Van der Bok Holding en Van der Bok, door met PiF concurrerende activiteiten te verrichten, in strijd handelden met respectievelijk artikel 2:8 BW en 2:9 BW en de als gevolg daarvan door PiF geleden schade dienden te vergoeden. Zij gaf een verklaring voor recht van die strekking en veroordeelde Van der Bok, Van der Bok Holding en Valeur (hierna: Van der Bok c.s.) tot betaling aan PiF van een voorschot van € 90.000.

In reconventie vorderde Van der Bok Holding onder meer vernietiging van bestuurs- en aandeelhoudersbesluiten strekkende tot verhoging van de managementvergoeding, tot vaststelling van de jaarrekeningen 2007 en 2008 en tot dechargeverlening aan Kers over 2006 en 2007. Met betrekking tot de managementvergoedingen verweerde PiF zich met de stelling dat deze niet waren verhoogd, maar dat het ging om afrekening van overuren volgens een bepaald systeem. De rechtbank oordeelde dat Van der Bok c.s. hun stelling dat de managementvergoeding verhoogd was hiertegenover nader hadden dienen te concretiseren en dat de rechtbank het ervoor hield dat de vergoeding niet was verhoogd nu Van der Bok c.s. dit hadden nagelaten. Ook voor het overige achtte de rechtbank de vorderingen niet toewijsbaar, waarbij zij onder meer nog overwoog dat waar Van der Bok c.s. zich beriepen op het opnemen van een ongegronde buitengewone last en op aperte onjuistheden in de jaarrekening, inhoudelijke toetsing van deze stellingen is voorbehouden aan de Ondernemingskamer in het kader van een jaarrekeningenprocedure. De rechtbank zag aanleiding het concurrentiebeding te beperken tot drie jaar, gerekend vanaf 1 oktober 2007, wees bedragen van € 9.163 (managementvergoeding), € 10.000 (terugbetaling lening) en € 2.093,01 (onkosten) toe, en wees het in reconventie meer of anders gevorderde af. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

Een procedure bij het hof Den Haag in hoger beroep van de vonnissen in de hiervoor genoemde Rotterdamse procedure, waarin op 27 mei 2014 een tussenarrest is uitgesproken.

In dit arrest overwoog het hof in het principaal appel van Van der Bok c.s. onder meer dat Van der Bok c.s. bij wege van tegenbewijs mochten aantonen dat het concurrentiebeding de door hen gestelde beperkte strekking had en niet (stilzwijgend) mede ten behoeve van PiF was bedoeld. Daarbij tekende het hof aan dat ook als Van der Bok c.s. hierin zouden slagen in beginsel heeft te gelden dat het nog voor het einde van de joint venture in volle concurrentie komen met de vennootschap ook los van het concurrentiebeding onrechtmatig is. De bewijslevering kan echter van belang zijn bij het vaststellen van de ernst van de verweten gedragingen en de omvang van de verschuldigde schadevergoeding, aldus het hof. Het hof stelde een deskundigenbericht in het vooruitzicht voor het vaststellen van de omvang van de schade. Met betrekking tot de kwestie van de verhoging van de managementvergoeding dan wel uitkering van overuren, overwoog het hof dat er onvoldoende aanwijzingen waren om aan te nemen dat alleen voor de periode 1 oktober 2005 tot en met 31 december 2005 was gekozen voor het door PiF gestelde systeem van afrekening van overuren en dat, daarvan uitgaande, behoudens afwijkend besluit, dat er niet was, ook over de jaren 2006 en 2007 kon worden afgerekend op basis van deze systematiek, mits daarover tevoren voldoende helderheid had bestaan. Het hof achtte dienstig dit punt met partijen te bespreken op een comparitie van partijen. Ook de vordering tot vernietiging van de besluiten tot vaststelling van de jaarrekeningen 2007 en 2008 — in welk verband Van der Bok c.s. onder meer de juistheid/redelijkheid van enkele posten bestreed — wenste het hof tijdens de comparitie aan de orde te stellen.

In het incidenteel appel achtte het hof de grieven tegen het volgens PiF te beperkte voorschotbedrag en tegen de toewijzing van de onkostenvergoeding, managementvergoeding en lening ongegrond. Op andere punten achtte het hof nog bewijslevering en een deskundigenonderzoek nodig.

Het hof gelastte een comparitie van partijen voor het verstrekken van inlichtingen en het beproeven van een regeling en overwoog dat, mocht een regeling uitblijven, afspraken konden worden gemaakt met het oog op de verdere procesgang.

Ter zitting van de Ondernemingskamer hebben partijen bericht dat de comparitie is gehouden, maar niet tot een schikking heeft geleid, en dat thans getuigenverhoren plaatsvinden.

Een door Van der Bok Holding geïnitieerde procedure bij de rechtbank Rotterdam, strekkende onder meer tot betaling door Kers Holding en Schipper Holding van een bedrag van € 105.000 als ongedaanmakingsverplichting uit hoofde van de door haar wegens gestelde tekortkomingen ontbonden koopovereenkomst van de aandelen. Subsidiair vorderde zij onder meer vernietiging van de aandeelhoudersbesluiten in 2009 tot wijziging van de statuten en tot uitgifte van nieuwe aandelen en van het aandeelhoudersbesluit in 2010 tot vaststelling van de jaarrekening 2009. In deze procedure heeft Van der Bok Holding een incident ex artikel 223 Rv opgeworpen, waarin zij vorderde Kers Holding en Schipper Holding te gebieden de aandeelhoudersovereenkomst na te komen (die Kers Holding en Schipper Holding naar haar stelling niet naleefden doordat zij hun managementvergoeding verhoogden en aandelen uitgaven tegen een buitensporige prijs). Ook Schipper Holding heeft een incidentele vordering ingesteld.

De rechtbank veroordeelde Kers Holding en Schipper Holding hoofdelijk tot betaling van € 105.000 (welk bedrag Kers Holding en Schipper Holding zich bereid hadden verklaard als koopsom voor de aandelen terug te betalen) en verstond dat Van der Bok Holding bij terugbetaling van dat bedrag de aandelen PiF aan Kers Holding en Schipper Holding diende terug te leveren.

Tegen dit vonnis is geen hoger beroep ingesteld. Het is derhalve in kracht van gewijsde gegaan.

Een kort geding bij de rechtbank Rotterdam, aangespannen door Kers Holding en Schipper Holding met als doel te bewerkstellingen dat tegenover de betaling van € 105.000 de aandelen PiF vrij van beslag aan hen werden geleverd. De voorzieningenrechter overwoog in het in dit kort geding gewezen vonnis van 7 juli 2011 dat niet aannemelijk was geworden dat de ongedaanmakingsverplichting de teruglevering van de aandelen met het daarop rustende beslag inhield en dat het er vooralsnog voor moest worden gehouden dat het — door PiF gelegde — beslag ten laste van Van der Bok Holding rechtmatig is. De voorzieningenrechter veroordeelde Van der Bok Holding tot levering van haar aandelen PiF aan Kers Holding en Schipper Holding, vrij van beslag, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 1.000 per dag, met een maximum van € 50.000. Het door Van der Bok Holding onder PiF gelegde beslag, hief de voorzieningenrechter op.

Een procedure bij het hof Den Haag in hoger beroep van voormeld kortgeding vonnis. Inmiddels had PiF opnieuw beslag op de aandelen van Van der Bok Holding in PiF gelegd voor haar vorderingen uit hoofde van het vonnis van 3 februari 2010. Bij arrest van 27 mei 2014 heeft het hof Den Haag het vonnis van de voorzieningenrechter bekrachtigd. Het hof overwoog onder meer dat teruglevering van de aandelen spoedeisend was, dat dit vrij van enig beslag diende plaats te vinden en dat het door PiF — die geen partij was in het kort geding — gelegde beslag als feit had te gelden en niet summierlijk aannemelijk was geworden dat haar vordering ondeugdelijk was. Ook overigens achtte het hof niet aannemelijk geworden dat PiF onrechtmatig of onredelijk had gehandeld en evenmin dat het voor Van der Bok Holding onmogelijk was de aandelen onbezwaard te leveren.

Een tweede kort geding bij de rechtbank Rotterdam, aangespannen door Van der Bok Holding, strekkende onder meer tot opheffing van het door PiF gelegde beslag op de aandelen. Bij vonnis van 3 augustus 2011 heeft de voorzieningenrechter overwogen dat de vordering van PiF niet als summierlijk ondeugdelijk kon worden aangemerkt, maar achtte wel gronden aanwezig om bij wijze van ordemaatregel over te gaan tot opheffing van het beslag tegen zekerheidstelling. De voorzieningenrechter veroordeelde PiF tot opheffing van het beslag na het stellen van een bankgarantie door Van der Bok Holding voor een bedrag van € 165.000 en schorste gedurende vier weken de veroordeling houdende het verbeuren van dwangsommen in het vonnis van 7 juli 2011.

Een procedure bij het hof Den Haag in hoger beroep van voormeld kortgeding vonnis. Bij arrest van 27 mei 2014 heeft het hof Den Haag het vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Rotterdam bekrachtigd, daarbij overwegende dat er niet van kon worden uitgegaan dat de vordering van PiF grond ontbeert, dat het PiF vrij stond opnieuw beslag te leggen en dat onvoldoende aannemelijk was gemaakt dat Van der Bok Holding geen bankgarantie voor € 165.000 kon verstrekken.

Een kort geding bij de rechtbank Rotterdam, aangespannen door Kers Holding en Schipper Holding tegen Mundar Holding B.V. (hierna: Mundar) — van welke vennootschap de stichting administratiekantoor Mundar (hierna: Stak Mundar) enig aandeelhouder/bestuurder was, terwijl Van der Bok enig bestuurder van de Stak Mundar was — die na verschillende cessies rechthebbende was geworden op de vordering van Van der Bok op Kers Holding en Schipper Holding tot betaling van het bedrag van € 105.000. De vordering strekte tot schorsing van de executie van het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 11 mei 2011. Bij vonnis van 3 mei 2013 overwoog de voorzieningenrechter dat Kers Holding en Schipper Holding zich tegenover Mundar op een opschortingsrecht konden beroepen en dat bovendien onrechtmatig was op dat moment de geldvordering zelfstandig te executeren. De voorzieningenrechter beval Mundar derhalve de executie te staken en hief de ten laste van Kers Holding en Schipper Holding gelegde beslagen op.

Van der Bok Holding heeft aan haar verzoek ten grondslag gelegd dat er gegronde redenen zijn voor twijfel aan een juist beleid van PiF en dat onmiddellijke voorzieningen dienen te worden getroffen. Zij heeft aangevoerd dat haar belangen als minderheidsaandeelhouder stelselmatig zijn ondermijnd. In strijd met de aandeelhoudersovereenkomst zijn diverse besluiten genomen die tot doel hebben gehad haar als aandeelhouder buitenspel te zetten, winsten af te romen en de mogelijkheid van dividenduitkeringen te blokkeren en zijn daartoe hogere managementvergoedingen aan Kers Holding en Schipper Holding toegekend en ten onrechte allerlei posten in de jaarrekening opgenomen, aldus Van der Bok Holding. Zij geeft (door het opnemen van een groot deel van de tekst van de dagvaarding die de onder 2.29.B vermelde procedure heeft ingeleid) een lange opsomming van bezwaren tegen de besluitvorming binnen PiF. Verkort weergegeven komen deze op het volgende neer.

De Ondernemingskamer overweegt als volgt.

Voor zover PiF zich beroept op het forumkeuzebeding in de aandeelhoudersovereenkomst, geldt dat een dergelijk beding op zichzelf geen afbreuk doet aan de enquêtebevoegdheid.

PiF heeft vervolgens aangevoerd dat Van der Bok Holding op meerdere gronden niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in haar verzoek.

In de eerste plaats stelt zij zich op het standpunt dat Van der Bok Holding geen aandeelhouder is in de zin van artikel 2:346, eerste lid, aanhef en sub b BW. Zij voert aan dat Van der Bok Holding zich ten tijde van de indiening van het verzoek al ruim vier jaar heeft verbonden tot het overdragen van de aandelen, waarbij ook al ruim vier jaar vast staat dat de koopsom € 105.000 bedraagt en ook op welke wijze tot levering dient te worden gekomen. Van der Bok Holding frustreert zelf de levering. Onder die omstandigheden heeft Van der Bok Holding de bevoegdheid verloren een enquête te verzoeken, aldus PiF. De relatie en de vennootschappelijke band tussen Van der Bok Holding en PiF is volgens PiF voorgoed verbroken.

De Ondernemingskamer volgt PiF niet in dit betoog. Van der Bok Holding heeft nog steeds als aandeelhouder in de zin van artikel 2:346, eerste lid, aanhef en sub b BW te gelden. Weliswaar is de koopovereenkomst met betrekking tot de aandelen bij (onherroepelijk) vonnis van de rechtbank Rotterdam van 11 mei 2011 ontbonden en dienen als gevolg daarvan de aandelen te worden teruggeleverd aan Kers Holding en Schippers Holding, maar feit is dat aan die verplichting tot op heden geen gevolg is gegeven en het er niet naar uitziet dat dit op korte termijn anders zal worden. De onderhavige situatie is niet vergelijkbaar met het geval waarover is geoordeeld in de door PiF aangehaalde beschikking van de Ondernemingskamer van 9 juli 1987. In dat geval was de akte van levering van de aandelen ten tijde van de indiening van het verzoekschrift al door de verzoekster ondertekend.

Ten tweede voert PiF aan dat de gestelde geschillen van louter vermogensrechtelijke aard zijn. Het gros van de bezwaren van Van der Bok Holding heeft volgens PiF betrekking op vermeende geldvorderingen van Van der Bok Holding. Voorts voert zij het volgende aan. De bezwaren die betrekking hebben op de jaarrekeningen, kunnen hooguit leiden tot een hogere winst en daarmee een hoger eigen vermogen. Daarbij heeft Van der Bok Holding echter geen belang omdat de koopprijs voor de aandelen al vast staat. Een eventuele vordering wegens het ten onrechte niet uitkeren van dividend, is verjaard voor de jaren voor 2010 en is ook vanaf dat jaar niet toewijsbaar, omdat Van der Bok Holding vanaf 7 januari 2010 reeds verplicht was tot teruglevering van de aandelen en na die datum, als niet te goeder trouw zijnde bezitter, geen aanspraak meer heeft op burgerlijke vruchten als dividend. PiF beroept zich in de derde plaats ook op het ontbreken van enig belang. Zij verwijst naar het vorenstaande en stelt tevens dat alle bezwaren al jaren ter beoordeling voor liggen aan de gewone burgerlijke rechter.

De Ondernemingskamer verwerpt de stelling van PiF dat de bezwaren van Van der Bok Holding uitsluitend van vermogensrechtelijke aard zijn en dat Van der Bok Holding geen enkel rechtens te respecteren belang heeft bij haar verzoek. Van der Bok Holding stelt met haar bezwaren ook vennootschappelijke aspecten aan de orde die betrekking hebben op het functioneren van de organen van de vennootschap, zoals de wijze waarop de rechten van Van der Bok Holding als minderheidsaandeelhouder zijn beknot en de wijze waarop een aantal posten in de jaarrekeningen zijn verantwoord. Daarbij voert zij aan dat zij opening van zaken beoogt en de vaststelling bij wie de verantwoordelijkheid rust voor mogelijk wanbeleid. Gelet hierop kan niet worden gezegd dat Van der Bok Holding geen enkel belang heeft bij haar enquêteverzoek.

Uit het vorenstaande volgt dat Van der Bok Holding ontvankelijk is in haar verzoek.

In het midden kan echter blijven of de door Van der Bok opgeworpen bezwaren van vennootschappelijke aard op zichzelf gegronde reden voor twijfel aan een juist beleid en juiste gang van zaken van PiF vormen die van voldoende gewicht zijn om een enquête te rechtvaardigen, nu een afweging van belangen ertoe leidt dat de vordering van Van der Bok Holding zal worden afgewezen. Hieromtrent geldt het volgende.

De bezwaren die Van der Bok Holding heeft opgeworpen dateren uit de periode eind 2007 tot en met 2009 en betreffen derhalve gebeurtenissen van zeer geruime tijd geleden. De geschillen die naar aanleiding van bedoelde gebeurtenissen zijn gerezen tussen enerzijds Van der Bok Holding en anderzijds PiF respectievelijk Kers Holding en Schippers Holding zijn weliswaar niet geheel, maar wel in overwegende mate van vermogensrechtelijke aard en behoren in zoverre tot de competentie van de burgerlijke rechter. Daaronder vallen geschillen met betrekking tot de vernietigbaarheid van besluiten, de verhouding tussen de aandeelhoudersovereenkomst en de van latere datum daterende statutenwijziging van 27 november 2006, de verhouding tussen managementvergoeding en overwerkvergoeding et cetera. Tussen partijen is al een groot aantal procedures gevoerd — vermeld onder 2.29 — en één daarvan is nog niet afgerond. In deze procedures zijn dezelfde onderwerpen aan de orde gesteld als de onderwerpen die thans — maar dan te bezien vanuit vennootschappelijke invalshoek — in het onderhavige verzoek naar voren worden gebracht. Het gegeven dat het verzoekschrift inhoudelijk grotendeels gelijkluidend is als de inleidende dagvaarding in de onder 2.29.B genoemde procedure is in dat verband illustratief. In de onder 2.29.A2 genoemde appelprocedure bij het hof Den Haag tegen het onder 2.29.A.1 genoemde vonnis dient nog te worden beslist op een aantal punten die ook in het onderhavige verzoek aan de orde worden gesteld.

De Ondernemingskamer is van oordeel dat een enquêteprocedure in verhouding tot de reeds gevoerde en nog lopende procedures beperkt nut heeft, waarbij tevens in aanmerking wordt genomen dat de gebeurtenissen waarop het verzoek betrekking heeft dateren van zes tot acht jaar geleden. Daartegenover staat dat een enquêteprocedure aanzienlijke kosten voor de vennootschap zal meebrengen. Dit alles afwegende komt de Ondernemingskamer tot de conclusie dat het verzoek van Van der Bok Holding dient te worden afgewezen.

De Ondernemingskamer zal Van der Bok Holding (Tripka Holding B.V.) als de in het ongelijk gestelde partij, veroordelen in de kosten van het geding. De Ondernemingskamer ziet geen grond PiF een volledige proceskostenvergoeding toe te kennen, noch om te oordelen dat het verzoek van Van der Bok Holding tot het gelasten van een onderzoek niet op redelijke grond is gedaan als bedoeld in artikel 2:350 lid 2 BW. Zoals volgt uit hetgeen hiervoor is overwogen is geen sprake van misbruik van bevoegdheid en had Van der Bok Holding belang bij haar verzoek, maar is dit in het kader van een belangenafweging niet zwaar genoeg bevonden.

De Ondernemingskamer:

wijst het verzoek van Tripka Holding B.V., gevestigd te Barendrecht, af;

veroordeelt Tripka Holding B.V. in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van Partners in Finance Accountants & Adviseurs B.V. begroot op € 3.393;

verklaart de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Deze beschikking is gegeven door mr. M.M.M. Tillema, mr. A.J. Wolfs en mr. M.P. Nieuwe Weme, raadsheren, en prof. dr. M.N. Hoogendoorn RA en drs. M.A. Scheltema, raden, in tegenwoordigheid van mr. F.L.A. Straathof en mr. P. Jager, griffiers, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van de Ondernemingskamer van 5 januari 2016.