6.4.2 Overgang van de vordering

351. Als de schuldenaar gebrekkig nakomt vóór het moment van overgang van de hoofdvordering en de oude schuldeiser daardoor gevolgschade lijdt, ontstaat de vordering tot vergoeding van de gevolgschade in zijn vermogen. De schadevergoedingsvordering gaat niet van rechtswege met de hoofdvordering op de nieuwe schuldeiser over.1 De schadevergoedingsvordering is afzonderlijk voor overdracht vatbaar. Als degene aan wie zieke varkens zijn geleverd, waardoor zijn veestapel is besmet, zijn hoofdvordering (tot nakoming, namelijk tot overdracht van gezonde varkens) overdraagt aan een andere boer,2 behoudt hij zijn schadevergoedingsvordering, tenzij hij deze afzonderlijk overdraagt. De twee vorderingen bevinden zich na de overdracht van de hoofdvordering derhalve in gescheiden vermogens: de hoofdvordering in het vermogen van de nieuwe schuldeiser, en de schadevergoedingsvordering in het vermogen van de oude schuldeiser.

Als de schuldenaar gebrekkig nakomt nadat de hoofdvordering is overgedragen, en de nieuwe schuldeiser daardoor gevolgschade lijdt, bijvoorbeeld omdat door de levering van zieke varkens zijn veestapel wordt besmet, ontstaat de vordering tot vergoeding van de gevolgschade in het vermogen van de nieuwe schuldeiser. Op de schuldenaar rust ook jegens de nieuwe schuldeiser op grond van de wet (art. 6:248 lid 1 BW) dezelfde nevenverplichting om geen schade aan diens vermogen toe te brengen.3

De omvang van de schadevergoeding die de schuldenaar aan de nieuwe schuldeiser is verschuldigd, is afhankelijk van de schade die bij de nieuwe schuldeiser is ontstaan. De omvang van de gevolgschade kan verschillen: de oude schuldeiser kan bijvoorbeeld geen varkenshouderij hebben en de nieuwe schuldeiser wel, of omgekeerd. De schade die de nieuwe schuldeiser lijdt, verschilt in dat geval van de schade die de oude schuldeiser zou hebben geleden als aan hem zou zijn nagekomen. De verandering in persoonlijke omstandigheden komt voor rekening van de schuldenaar: hij dient deugdelijk na te komen. Als zijn schuldeiser tussen het moment van koop van de varkens en de overdracht van de varkens inmiddels een varkenshouderij is begonnen, zou de schuldenaar ook de gevolgschade hebben dienen te vergoeden die door de aflevering van de zieke varkens is ontstaan. De schuldenaar kan aansprakelijkheid voor gevolgschade voorkomen door zijn aansprakelijkheid uit te sluiten, of met zijn schuldeiser te bedingen dat deze geen varkenshouderij heeft en evenmin begint, én te bedingen dat de vordering onoverdraagbaar is (art. 3:83 lid 2 BW).

352. Voor de stille cessie geldt in beginsel ook dat de vordering tot vergoeding van gevolgschade die is ontstaan bij de stille cedent bij hem blijft, tenzij deze vordering afzonderlijk stil wordt gecedeerd, en dat als door de stille cessionaris gevolgschade is geleden, de schadevergoedingsvordering dan in zijn vermogen ontstaat.