2.4.2 Contracts for difference

Vergelijkbaar met een aandelenswap, en ook met een future op een aandeel, is een contract for difference (CFD). Het gaat om een overeenkomst waarbij de ene partij (de verkoper) het verschil betaalt tussen de waarde van een aandeel op het moment van sluiten van de overeenkomst en de toekomstige waarde van het aandeel, als dat verschil positief is. Is het verschil negatief, dan betaalt de andere partij (de koper). Anders dan futures hebben CFDs geen vooraf vastgelegde einddatum. De koper is de verkoper wel een periodieke vergoeding verschuldigd. Met CFDs kunnen partijen long en short posities in de onderliggende aandelen innemen, waarmee zij profiteren van een waardestijging respectievelijk -daling van de aandelen.1 Het gehele economische belang bij het onderliggende aandeel gaat over op de houder van de long CFD. Net als met swaps kan met CFDs een groter positief belang bij aandelen worden gecreëerd dan dat er daadwerkelijk aandelen door de vennootschap zijn uitgegeven. Hu en Black duiden CFDs aan als “the British version of equity swaps”.2 CFDs worden zowel OTC als aan gereguleerde markten verhandeld.3 De houder van een long CFD heeft net als de houder van de equity leg van een aandelenswap mogelijk enige mate van feitelijke invloed op het stemgedrag van zijn wederpartij, die zijn risico op waardestijging van de aandelen waarschijnlijk zal hebben afgedekt door die aandelen te kopen. Een variant op de CFD is de zogeheten financial spreadbet, waarbij de transactiekosten niet separaat worden betaald, maar zijn verwerkt in de spread tussen de bied- en laatkoersen van de aanbiedende beleggingsonderneming.4

Civielrechtelijk is een CFD een overeenkomst; naar oud recht een overeenkomst tot koersverrekening in de zin van artikel 7A:1811 BW. Naar huidig recht is het een overeenkomst sui generis. Het wordt wel verdedigbaar geacht dat het gaat om een niet-afdwingbare overeenkomst van spel of weddenschap in de zin van artikel 7A:1825 BW;5 dat lijkt mij echter niet juist, Het vervallen van de regeling van kansovereenkomsten, waaronder de overeenkomst tot koersverrekening, leidt er mijns inziens niet toe dat een CFD plots als een niet afdwingbare overeenkomst van spel en weddenschap moet worden aangemerkt. Effectenrechtelijk vallen CFDs onder de definitie van financieel instrument van artikel 1:1 Wft, onder d: een financieel contract ter verrekening van verschillen.6