HR, 12-02-2013, nr. 12/03535 W

De rechtbank te Roermond heeft bij uitspraak van 5 juni 2012 toelaatbaar verklaard de tenuitvoerlegging van de beslissing van het Hof van beroep van Antwerpen van 28 juni 2007 waarbij Pommé is veroordeeld tot 6 jaren gevangenisstraf. De rechtbank heeft verlof verleend tot tenuitvoerlegging in Nederland van de genoemde beslissing en de veroordeelde ter zake van het in die beslissing vermelde feit een onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd van 822 dagen waarbij de rechtbank heeft bevolen dat de tijd welke de veroordeelde in Duitsland, België en Nederland in de onderhavige zaak in voorarrest heeft doorgebracht bij de uitvoering van die straf geheel in mindering zal worden gebracht. Voorts heeft de rechtbank een voorwaardelijke gevangenisstraf van 21 maanden opgelegd met een proeftijd van 1 jaar.

De veroordeelde heeft beroep in cassatie ingesteld en mr. R.J. Baumgardt, advocaat te Spijkenisse, heeft namens de veroordeelde een schriftuur ingezonden houdende twee middelen van cassatie.

Het eerste middel klaagt dat de rechtbank niet heeft gerespondeerd op het verweer dat bij de oplegging van de straf rekening dient te worden gehouden met de omstandigheid dat sprake is van schending van het "ne bis in idem"-beginsel, nu de veroordeelde eerder terzake van het zelfde delict is veroordeeld door het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, en wel bij arrest van 18 april 2006.

In de toelichting op het middel wordt onder meer gewezen op hetgeen door de veroordeelde en zijn raadsvrouw is aangevoerd op de terechtzitting van 27 oktober 2010. Nu op de daaropvolgende terechtzitting van 1 februari 2012 het onderzoek van de zaak opnieuw is aangevangen en de bestreden uitspraak dus niet mede berust op hetgeen op die terechtzitting van 27 oktober 2010 heeft plaatsgevonden, ga ik in zoverre aan het middel voorbij.

Het middel doelt blijkens de toelichting voorts op hetgeen de raadsvrouw van de veroordeelde ter terechtzitting van 22 mei 2012 aan de hand van haar pleitaantekening heeft aangevoerd, voor zover inhoudend:

Tenslotte wordt in de toelichting op het middel nog erop gewezen dat, blijkens het proces-verbaal van de zitting van 22 mei 2012, de raadsvrouw in antwoord op de vraag van de voorzitter of het ne bis in idem verweer gevoerd werd als beletsel van executie of als strafmaatverweer, heeft medegedeeld dat dat laatste het geval was.

Het bestreden arrest houdt in, voor zover van belang:

Door onder meer te overwegen dat de veroordeelde in de onderhavige zaak reeds 822 dagen in voorarrest heeft doorgebracht in Duitsland, Nederland en België en dat er termen aanwezig zijn om aan de veroordeelde een onvoorwaardelijke gevangenisstraf gelijk aan de duur van dat voorarrest op te leggen, en door vervolgens te bevelen dat die reeds in voorarrest doorgebrachte dagen bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf van 822 dagen geheel in mindering zullen worden gebracht, heeft de rechtbank voldoende gereageerd op hetgeen door de raadsvrouw in het kader van de strafoplegging naar voren is gebracht omtrent de eerdere vervolgingen en reeds ondergane detenties. Ik merk op dat ik in het in de schriftuur geciteerde onderdeel van de pleitaantekeningen, noch overigens in hetgeen de raadsvrouw van de veroordeelde ter zitting heeft aangevoerd, een expliciet en onderbouwd verweer lees dat inhoudt dat sprake is geweest van schending van het "ne bis in idem"-beginsel hetgeen door de rechtbank in het kader van de strafoplegging zou moeten worden meegewogen, en/of dat de veroordeelde eerder al ter zake van hetzelfde feit is veroordeeld door het gerechtshof te 's-Hertogenbosch bij arrest van 18 april 2006. Voor zover wordt geklaagd dat de rechtbank niet heeft gerespondeerd op die verweren, faalt het middel derhalve reeds bij gebrek aan feitelijke grondslag.

Het middel faalt.

Het tweede middel klaagt dat de opgelegde straf in strijd is met art. 57 Sr en onvoldoende met redenen is omkleed.

Art. 57 Sr luidt:

Blijkens de bestreden uitspraak betreft de rechterlijke beslissing ten aanzien waarvan in de onderhavige procedure tenuitvoerlegging is gevorderd, de veroordeling ter zake van verschillende feiten, waaronder de misdrijven die strafbaar zijn gesteld bij art. 140 en 225 Sr en waarop een gevangenisstraf of geldboete als straf is gesteld. Een en ander kan worden aangemerkt als een samenloop van feiten die als op zichzelf staande handelingen moeten worden beschouwd die meer dan één misdrijf opleveren. Art. 57 Sr ziet op een dergelijke situatie. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat ook bij strafoplegging op de voet van art. 31 WOTS plaats is voor toepassing van art. 57 Sr1.. Ik wil zelfs iets verder gaan dan deze formulering, die vermoedelijk door cassatietechniek is ingegeven.2. Ik meen dat artikel 31 WOTS niet alleen ruimte laat voor, doch zelfs noopt tot de toepassing van de samenloopbepalingen, en dit doordat de exequaturrechter bij de verlening van verlof tot tenuitvoerlegging van de buitenlandse rechterlijke beslissing de straf oplegt "die op het overeenkomstige feit naar Nederlands recht is gesteld".3.

Niettemin heeft de rechtbank art. 57 Sr niet opgenomen bij de toepasselijke wettelijke bepalingen waarop de uitspraak is gebaseerd, noch overigens in de uitspraak aangegeven dat zij die bepaling heeft toegepast. Bovendien heeft de rechtbank de opgelegde gevangenisstraf gesplitst in een onvoorwaardelijk deel en een voorwaardelijk deel en deze als afzonderlijke gevangenisstraffen opgelegd. Dat laatste verhoudt zich slecht met art. 57 Sr, welke bepaling ertoe strekt dat bij een samenloop van feiten niet voor elk feit afzonderlijk een straf wordt opgelegd maar dat één straf voor alle feiten gezamenlijk wordt bepaald en dat cumulatie van vrijheidsstraffen wordt beperkt. Weliswaar heeft de rechtbank niet tegen dit voorschrift gezondigd door voor ieder misdrijf afzonderlijk straf op te leggen, maar (zoals gezegd) heeft zij twee hoofdstraffen van dezelfde categorie opgelegd, namelijk een onvoorwaardelijke en een voorwaardelijke gevangenisstraf. Deze strafoplegging vindt evenmin een toereikende grondslag in de leden 2, 3 en 4 van art. 9 Sr, waarin de mogelijkheden van cumulatie van straffen tot uitdrukking zijn gebracht.

De klacht is in zoverre terecht voorgesteld.

Ik meen evenwel dat cassatie achterwege kan blijven indien Uw Raad bereid is de strafoplegging verbeterd te lezen. Het is immers volstrekt duidelijk welke strafoplegging de rechtbank voor ogen stond. De strafmotivering in de bestreden uitspraak brengt tot uitdrukking dat de rechtbank een gevangenisstraf heeft willen opleggen waarvan de duur van het onvoorwaardelijke gedeelte gelijk is aan de duur van de reeds ondergane (kort gezegd) voorlopige detentie. Bovendien heeft de rechtbank een gedeelte van de gevangenisstraf in voorwaardelijke vorm willen opleggen, te weten een gedeelte van 21 maanden. Een gevangenisstraf voor de duur van 48 maanden en twaalf dagen, met aftrek, waarvan 21 maanden voorwaardelijk en met een proeftijd van één jaar voorziet hierin.4. In dat geval komt de feitelijke grondslag aan het middel te ontvallen.

Beide middelen falen.

Gronden die tot ambtshalve vernietiging van de bestreden uitspraak zouden behoren te leiden, heb ik niet aangetroffen.

Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.