HR, 06-11-2012, nr. 11/00835 P

Bij arrest van 18 februari 2011 heeft het Gerechtshof te Amsterdam, aan betrokkene de plicht opgelegd om ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel een bedrag van € 2.329.736,-- aan de Staat te betalen.

Namens betrokkene heeft mr. M.E. van der Werf, advocaat te Amsterdam, twee middelen van cassatie voorgesteld.

Het eerste middel klaagt dat het Hof niet, althans onvoldoende en/of onbegrijpelijk heeft gereageerd op een ter terechtzitting gevoerd uitdrukkelijk onderbouwd standpunt van betrokkene ten aanzien van de redelijke termijn, en dat standpunt aldus impliciet heeft verworpen.

Het middel doelt op hetgeen de raadsman van betrokkene ten aanzien van de overschrijding de redelijke termijn heeft aangevoerd ter terechtzitting van 4 februari 2011, voor zover inhoudend:

Het bestreden arrest houdt voorts het volgende in, voor zover hier van belang:

Het Hof heeft kennelijk naar aanleiding van hetgeen door de raadsman is aangevoerd met betrekking tot de overschrijding van de redelijke termijn, ten aanzien van de op te leggen betalingsverplichting gemotiveerd uiteengezet dat en waarom het van oordeel is dat bij de behandeling in eerste aanleg geen sprake is van een onredelijke vertraging in de zin van art. 6 EVRM, maar dat de redelijke termijn in hoger beroep wel is overschreden. Uit hetgeen de raadsman heeft aangevoerd kan echter worden afgeleid dat hij zich op het standpunt heeft gesteld dat de redelijke termijn is aangevangen met de betekening van de machtiging tot het instellen van een strafrechtelijk financieel onderzoek op 8 oktober 2003. Het Hof is daar zonder nadere motivering aan voorbij is gegaan, en heeft de aankondiging van het voornemen tot ontneming door de officier van justitie ter terechtzitting van 1 oktober 2004 aangemerkt als aanvangsdatum van de redelijke termijn.

Ik stel voorop dat de feitenrechter ook vóór de wijziging van art. 359, tweede lid, Sv op een verweer met betrekking to de overschrijding van de redelijke termijn een gemotiveerde beslissing diende te geven, en dat aan de onderbouwing van een dergelijk verweer nu geen zwaardere eisen worden gesteld dan onder het voordien geldende recht.2. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad, vangt de redelijke termijn in ontnemingszaken voorts aan op het moment dat de Nederlandse staat jegens de betrokkene een handeling verricht waaraan de betrokkene in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat tegen hem een vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel aanhangig zal worden gemaakt, en is daarvan bijvoorbeeld sprake als de betrokkene ervan op de hoogte raakt dat tegen hem een strafrechtelijk financieel onderzoek als bedoeld in art. 126 Sv is ingesteld.3. Uit het dossier kan tenslotte worden afgeleid dat genoemde machtiging tot het instellen van een SFO inderdaad in oktober 2003 aan betrokkene is betekend, een jaar eerder dan de aankondiging van de ontnemingsvordering. Gelet op het voorgaande, is het zonder nadere motivering die ontbreekt niet begrijpelijk dat het Hof is afgeweken van het standpunt van de raadsman ten aanzien van de aanvangsdatum en heeft het Hof dus in strijd met zijn - thans op art. 359, tweede lid, Sv gebaseerde - motiveringsplicht, een motivering daarvan achterwege gelaten. Het middel slaagt reeds daarom, zodat de overige motiveringsklachten buiten bespreking kunnen blijven.

Het tweede middel klaagt dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 EVRM in cassatie is geschonden.

Het cassatieberoep is ingesteld op 18 februari 2011. De stukken van het geding zijn blijkens een daarop gezet stempel op 10 november 2011 bij de Hoge Raad binnengekomen, zodat de inzendtermijn van acht maanden is overschreden. Het middel is dus terecht voorgesteld. Het hof waarnaar de zaak wordt verwezen kan, indien het komt tot oplegging van een betalingsverplichting, rekening houden met de termijnoverschrijding in cassatie.

Gronden waarop de Hoge Raad gebruik zou moeten maken van zijn bevoegdheid de bestreden uitspraak ambtshalve te vernietigen heb ik niet aangetroffen.

Deze conclusie strekt tot vernietiging van het arrest waarvan beroep ten aanzien van de vastgestelde betalingsverplichting, en tot terugwijzing van de zaak in zoverre naar het gerechtshof te Amsterdam dan wel verwijzing naar een ander hof, ten einde in zoverre opnieuw recht te doen op basis van het bestaande hoger beroep.