Rb. Limburg, 24-04-2024, nr. C/03/314923 / FA RK 23-662

Het verloop van de procedure blijkt uit:

o de moeder, mede namens de vader;

o de ambtenaar.

Het openbaar ministerie heeft op 28 maart 2024 te kennen gegeven niet bij de zitting aanwezig te zijn.

De ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Heerlen heeft op 27 december 2022 onder aktenummer 1A2819 van het jaar 2022 een geboorteakte opgemaakt betreffende [minderjarige] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2022. In die akte is vermeld dat ‘ [voornaam] ’ de geslachtsnaam betreft en dat ‘ [geslachtsnaam] ’ de voornaam betreft.

Voor de leesbaarheid zal deze akte hierna ook wel de eerste (geboorte)akte worden genoemd.

De ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Heerlen heeft vervolgens op 27 december 2022 onder aktenummer 1A2826 van het jaar 2022 een geboorteakte opgemaakt betreffende [minderjarige] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 2022. In die akte is vermeld dat ‘ [geslachtsnaam] ’ de geslachtsnaam betreft en dat [voornaam] de voornaam betreft.

Voor de leesbaarheid zal deze akte hierna ook wel de tweede (geboorte)akte worden genoemd.

Het openbaar ministerie heeft verzocht de doorhaling te gelasten van de akte van geboorte met nummer 1A2819 van het jaar 2022 van de gemeente Heerlen, ofwel de eerste akte.

Ter onderbouwing heeft het openbaar ministerie het volgende gesteld, hetgeen ook uit de brief van 20 januari 2023 van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Heerlen blijkt. Met het opmaken van de eerste geboorteakte is bij de geslachtsnaam de voornaam vermeld en is bij de voornamen de geslachtsnaam vermeld. Dit is een grove fout die altijd terug is te zien op de geboorteakte. De ambtenaar heeft daarom een nieuwe (tweede) geboorteakte opgemaakt. De ambtenaar heeft vervolgens het openbaar ministerie verzocht om de foutieve (eerste) geboorteakte onder aktenummer 1A2819 door te halen, stellende dat het “dermate onwenselijk is dat de foutieve gegevens van het kind zichtbaar blijven op de eerste pagina, dat een enkele verbetering van de akte onvoldoende is”.

Het openbaar ministerie is niet ter zitting verschenen om het verzoek nader toe te lichten.

Uit het verzoekschrift en de onderbouwing van het openbaar ministerie, waaronder het afschrift van de digitale aangifte en de instemmingsverklaring van de ouders, blijkt dat ‘ [voornaam] ’ de voornaam en ‘ [geslachtsnaam] ’ de geslachtsnaam is. De ambtenaar heeft abusievelijk bij het opmaken van de eerste geboorteakte de voornaam en de geslachtsnaam verwisseld. Vervolgens is er een nieuwe ‘correcte’ geboorteakte opgemaakt, de tweede akte.

Op grond van artikel 1:24 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (verder te noemen: BW) kan de rechtbank op verzoek van het openbaar ministerie onder meer:

Uit HR 16 oktober 1992, NJ 1992/790 blijkt dat de bevoegdheid van de rechter een akte te doen doorhalen, indien deze ten onrechte in de registers van de burgerlijke stand voorkomt, inhoudt dat de rechter volledig moet toetsen of de omstreden akte in die registers behoort te zijn opgenomen.

De rechtbank overweegt dat partijen, ook de officier van justitie, zijn opgeroepen voor een zitting om toe te lichten en te bespreken of in de lijn van artikel 1:24 lid 1 BW de eerste akte kan worden doorgehaald met andere woorden of die akte ten onrechte in het register van de burgerlijke stand voorkomt.

In het onderhavige geval is daarom de eerste vraag of wel sprake is van het ten onrechte opnemen van de eerste akte. Het antwoord daarop luidt: ‘nee’, want de eerste akte is immers opgemaakt naar aanleiding van de, overigens correcte, digitale aangifte van de geboorte van [minderjarige] door haar ouders. De akte is enkel niet juist opgemaakt door de ambtenaar. Deze fout in de eerste akte moet worden verbeterd. Dat betekent dat de eerste akte als uitgangspunt niet kan worden doorgehaald, tenzij er zwaarwegende redenen zijn die maken dat door de rechtbank tot een andere conclusie moet worden gekomen. Daarop is overigens geen uitdrukkelijk beroep gedaan door het Openbaar Ministerie. Wel heeft het Openbaar Ministerie in zijn verzoek, zoals hiervoor aangehaald kennelijk bedoeld een “zwaarwegende reden” aan te voeren door te stellen dat het “dermate onwenselijk is dat de foutieve gegevens van het kind zichtbaar blijven op de eerste pagina, dat een enkele verbetering van de akte onvoldoende is”. De rechtbank acht dat geen zwaarwegende reden die uitzondering op het wettelijk systeem van de op te maken en te verbeteren akte en bij uitzondering door te halen akte rechtvaardigt en gaat daaraan ook voorbij. Ter zitting is van de kant van de ouders en de ambtenaar aangegeven dat het (niet doorhalen van de eerste akte) mogelijk in de toekomst tot ‘gedoe’ in het buitenland aanleiding zou kunnen geven indien een meertalig afschrift van de geboorteakte zou worden aangevraagd, bijvoorbeeld in het geval dat de ouders voor [minderjarige] alsnog de Servische nationaliteit in Servië zouden willen aanvragen. De moeder heeft echter naar voren gebracht dat de ouders dat niet van plan zijn, hoewel de moeder natuurlijk niet in de toekomst kan kijken. Ook zou een meertalig afschrift nog kunnen worden gevraagd als [minderjarige] ooit in het buitenland zou willen huwen.

De rechtbank kan niet anders dan concluderen dat dit beide hypothetische situaties zijn, waarbij de buitenlandse autoriteiten bij kennisname van de meertalige geboorteakte uiteindelijk óók tot de conclusie zullen komen hoe de juiste naam van [minderjarige] luidt. Dit levert dan naar het oordeel van de rechtbank geen zwaarwegende reden op die een uitzondering op het wettelijk systeem rechtvaardigt.

Het voorgaande betekent dat door de ambtenaar aan het openbaar ministerie had moet worden gevraagd of de eerste akte kon worden verbeterd. De ambtenaar heeft dat ter zitting bevestigd. Het is juist de tweede akte die eigenlijk zou moeten worden doorgehaald omdat díe ten onrechte in het register voorkomt; er was immers al een geboorteakte van [minderjarige] geregistreerd.

Ter zitting is verder besproken wat de strekking van het verzoek van het openbaar ministerie is, namelijk dat de fout in de eerste akte wordt hersteld. De ambtenaar op zitting heeft uitgelegd dat eigenlijk de (onervaren) ambtenaar die de eerste akte had opgemaakt, niet de tweede akte had moeten opmaken, maar via het openbaar ministerie de verbetering had moeten vragen omdat sprake is van een misslag in de eerste akte.

Dat sprake is van een misslag is voor iedereen duidelijk. De aangifte van de geboorte was correct gedaan, de registratie daarvan in de geboorteakte was een misslag omdat de namen zijn verwisseld.

Tegen die achtergrond beschouwd was het aan het openbaar ministerie om ter zitting naast het verzoek subsidiair te verzoeken om de eerste akte te verbeteren en de tweede akte door te halen. Evenwel was het openbaar ministerie niet aanwezig en is een dergelijke aanscherping van het verzoek niet gedaan. Het voert te ver voor de rechtbank om het verzoek van het openbaar ministerie te begrijpen als ook omvattend een subsidiair verzoek omdat het openbaar ministerie uitdrukkelijk onder ogen heeft gezien dat juist alleen de eerste akte zou moeten worden doorgehaald en de tweede akte juist in stand zou moeten blijven. Een en ander voert tot de conclusie dat het verzoek moet worden afgewezen.

De rechtbank:

wijst het verzoek af.