289 Het omslagpunt: de laatste proceshandeling in de hoofdzaak

Het houden van voorlopige getuigenverhoren tijdens een aanhangige hoofdzaak heeft alleen zin als de verklaringen kunnen worden gebruikt ten behoeve van de hoofdzaak. Hiervoor is niet nodig dat het voorlopig getuigenverhoor geheel is afgerond voordat een (tussen)vonnis in de hoofdzaak is gegeven. Ook als het voorlopig getuigenverhoor vlak daarna wordt afgerond, kunnen de voorlopige getuigenverklaringen nuttig zijn voor de hoofdzaak. De ingrediënten voor een schikking zijn juist dan aanwezig: een probandum in de hoofdzaak, terwijl (globaal) bekend is welke feiten door de getuigen kunnen worden bewezen.

Het omslagpunt moet naar mijn mening de laatste proceshandeling in de hoofdzaak zijn: zodra de laatste proceshandeling in de hoofdzaak wordt verricht bijna gelijktijdig met de beslissing op het verzoek tot het houden van een voorlopig getuigenverhoor, verliest de verzoeker zijn belang (totdat zijn belang eventueel herleeft, zie par. 7.5.3.6). Overigens ga ik er van uit dat de voorlopige getuigenverhoren dezelfde of meer tijd innemen dan de getuigenverhoren in de hoofdzaak, met name omdat de getuigenverhoren in de hoofdzaak vanwege de geformuleerde bewijsopdracht efficiënter zullen zijn. Van de rechter hoeft ook niet te worden verlangd dat hij op kortere termijn dan gebruikelijk de voorlopige getuigenverhoren afneemt om zo de verzoeker in staat te stellen de voorlopige getuigenverklaringen nog te kunnen gebruiken in een hoofdzaak.