HR, 27-04-2012, nr. 11/03770

Partij(en)

1.

Voorgeschiedenis

1.1.

Eiseres tot cassatie (hierna: de vrouw) en verweerder in cassatie (hierna: de man) hebben tot november 2009 een affectieve relatie gehad, waaruit twee kinderen zijn geboren, de eerste in 2004 en de tweede in 2005. Na het uiteengaan van partijen wonen de kinderen bij de vrouw.

1.2.

De rechtbank te Amsterdam heeft na een daartoe strekkend verzoek van de vrouw in een procedure, waarin de man niet is verschenen, bij beschikking van 21 juli 2010 bepaald dat de man als bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen een bedrag van € 350,- per maand per kind dient te betalen.

1.3.

De man is van de beschikking in hoger beroep gegaan bij het hof te Amsterdam. Hij verzoekt de beschikking van de rechtbank te vernietigen en het bedrag voor een bijdrage in de kosten van onderhoud en opvoeding van de kinderen op nihil te stellen, althans op een bedrag dat het hof in goede justitie vaststelt. Na een mondelinge behandeling op 17 januari 2011 heeft het hof bij beschikking van 17 mei 2011 de bestreden beschikking van de rechtbank vernietigd en het verzoek van de vrouw alsnog afgewezen.

1.4.

Bij een op 17 augustus 2011 bij de Hoge Raad binnengekomen verzoekschrift is de vrouw in cassatie gekomen van de beschikking van de het hof. Het beroepschrift bevat klachten maar ook het voorbehoud van aanpassing dan wel aanvulling van het verzoekschrift na ontvangst van het proces-verbaal van de zitting bij het hof op 17 januari 2011. Van dit voorbehoud heeft de vrouw gebruik gemaakt door op 30 augustus een aanvullend verzoekschrift in te dienen. In dit verzoekschrift zijn de aanvankelijk aangevoerde klachten naar aanleiding van het inmiddels ontvangen proces-verbaal opnieuw geformuleerd. De man heeft verweer gevoerd naar aanleiding van het eerste en het aanvullende verzoekschrift.

2.

Bespreking van de cassatieklachten

2.1.

Zich beroepend op de volgende twee in het proces-verbaal opgenomen uitlatingen van de man zelf tijdens de terechtzitting bij het hof:

"€ 200,- per kind per maand vind ik redelijk. Als het beter gaat met mijn financiële situatie kan ik proberen meer te betalen"

en

"Ik wil maximaal € 200,- per kind per maand betalen"

wordt in de eerste plaats als klacht aangevoerd dat het hof nalaat op de uitlatingen te responderen, ten onrechte want de uitlatingen houden een wijziging van het petitum van de man in.

Als tweede klacht wordt aangevoerd dat, voor zover het hof in de uitlatingen van de man geen wijziging van het petitum heeft gelezen, het oordeel dat de man niet in staat is een bijdrage te betalen zonder nadere motivering onbegrijpelijk. Uit de uitlatingen van de man kunnen immers geen andere gevolgtrekking worden gemaakt dan dat de man zijn verzoek tot nihilstelling heeft gewijzigd.

2.2.

Een expliciete verwijzing naar de uitlatingen van de man ter zitting van 17 januari 2011 treft men in de beschikking van het hof niet aan. Uit rov. 3.2 van de beschikking blijkt dat het hof bij het opstellen en uitspreken van de beschikking ervan is uitgegaan dat de man verzocht heeft om het verzoek van de vrouw af te wijzen, althans - dus subsidiair - een bijdrage te bepalen die het hof juist acht. Het hof heeft, zo volgt hieruit, kennelijk in de uitlatingen van de man tijdens de zitting van 17 januari 2011 geen wijziging van het verzoek van de man in zijn appelschrift gezien. Dit betreft een uitleg van de door de man in appel ingenomen proceshouding, een oordeel van feitelijke aard dat in cassatie slechts op begrijpelijkheid kan worden getoetst.

2.3.

De hierboven als eerste geciteerde uitlating van de man dient in een bredere context te worden gelezen. De man heeft blijkens het proces-verbaal gezegd:

"Ik woon alleen. De vrouw heeft beslag gelegd op mijn huis. De bijdragen in de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen kan ik niet betalen. Ik heb een paar maanden € 100 betaald van mijn spaargeld, maar dat is nu ook op. € 200,- per kind per maand vind ik redelijk. Als het beter gaat met mijn financiële situatie dan kan ik proberen meer te betalen."

In deze meer details bevattende uitlating van de man valt zeker geen wijziging van eis te lezen. De uitlating komt hierop neer dat de man een bijdrage van € 200,- per maand per kind op zichzelf wel redelijk zou vinden, maar dat hem de financiële middelen ontbreken om een dergelijke bijdrage te betalen. De even verder opgetekende uitlating van de man: "ik wil maximaal € 200,- per kind per maand betalen.", noopt niet om anders te oordelen. Van de context waarin de man dit gezegd heeft blijkt weliswaar niet, maar het lijkt onaannemelijk dat hij, gezien de eerdere meer uitgewerkte uitlating, uiteindelijk toch alsnog het aanbod heeft gedaan om € 200,- per kind per maand te gaan betalen. Bij een beschouwing in onderling verband van de uitlatingen van de man tijdens de terechtzitting op 17 januari 2011 kan niet worden gezegd dat het hof de proceshouding van de man in appel onbegrijpelijk heeft vastgesteld. De aangevoerde klachten stranden hierop.