7.1 Inleiding

Voor de leverancier wordt zijn voorrangspositie in het bijzonder relevant indien de koper in gebreke blijft met voldoening van de (koopprijs)vordering. Door effectuering van het zekerheidsrecht herkrijgt de leverancier de volledige eigendom van de zaak in zijn vermogen of kan zich met voorrang op het onderpand verhalen. Hij krijgt zijn vordering alsnog ‘voldaan’.

In dit hoofdstuk zet ik op hoofdlijnen uiteen op welke wijze(n) een leverancier zijn zekerheidsrechten kan effectueren in de vier rechtsstelsels. Ik bespreek met andere woorden de vraag: ‘What to do when the music stops?’Dit bespreek ik zowel voor de situatie buiten als tijdens het faillissement van de koper.

Uit de uiteenzetting en de rechtsvergelijking zal blijken dat er vele verschillen bestaan tussen de rechtsstelsels bij de effectuering, maar ook tussen rechtsfiguren binnen een rechtsstelsel. Zo kan de leverancier in het Nederlandse recht zijn eigendom terugnemen op grond van zijn eigendomsvoorbehoud. In het Duitse recht heeft de leverancier met een eigendomsvoorbehoud daarentegen niet in alle gevallen een revindicatierecht. In sommige gevallen dient hij de zaken te executeren en zich op de opbrengst te verhalen. Ook tijdens faillissement zijn er verschillen, bijvoorbeeld over de vraag wie de regie heeft bij de executie : de zekerheidsnemer of de curator.

In dit hoofdstuk komt ook aan bod wie recht heeft op de overwaarde, en voor wiens rekening een tekort komt. Bij deze situaties denk ik in het bijzonder aan een zaak die in waarde is gestegen of juist is gedaald in de periode tussen de overdracht van de zaak en het effectueren van het zekerheidsrecht. Dit onderwerp bespreek ik in dit hoofdstuk, omdat de overwaarde of het tekort relevant en kenbaar wordt op het moment dat de leverancier zich wil verhalen op de geleverde zaken. Bij de bespreking van het Nederlandse recht komt dit onderwerp aan bod in een aparte subparagraaf, vanwege de discussie over dit onderwerp in de Nederlandse literatuur.