Rb. Rotterdam, 18-04-2013, nr. 10/710129-11

vrijspraak van het onder 3 ten laste gelegde feit;

bewezenverklaring van de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten;

veroordeling van de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 16 maanden met aftrek van voorarrest, waarvan 6 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 5 jaar en als bijzondere voorwaarden dat de verdachte zich zal gedragen naar de aanwijzingen van Reclassering Nederland, ook als dat inhoudt een behandeling bij de Waag of een soortgelijke instelling, alsmede de ontzetting uit zijn bevoegdheid tot het uitoefenen van het beroep van leerkracht aan minderjarigen gedurende de proeftijd.

MOTIVERING VRIJSPRAAK

De onder 1 en 3 ten laste gelegde feiten zijn niet wettig en overtuigend bewezen, zodat de verdachte daarvan dient te worden vrijgesproken. De rechtbank zal de vrijspraak van het onder 3 ten laste gelegde feit niet nader motiveren, nu de officier van justitie vrijspraak van dit feit heeft gevorderd, terwijl het eveneens is bepleit door de raadsman.

Ten aanzien van de vrijspraak van het onder 1 ten laste gelegde feit

De raadsman heeft vrijspraak bepleit van het onder 1 ten laste gelegde feit en heeft hiertoe - verkort en zakelijk weergegeven - aangevoerd dat zowel de aangiftes, als de verklaringen zoals deze zijn afgelegd door de in de studio gehoorde leerlingen van de verdachte niet geloofwaardig en onbetrouwbaar zijn. De raadsman heeft in dit verband verwezen naar de conclusies in het rapport van de rechtspsycholoog dr. mr. E. Rassin met betrekking tot de omstandigheden waaronder die verklaringen tot stand zijn gekomen, almede op de op essentiële punten wisselende verklaringen.

Hieromtrent wordt het volgende overwogen.

Het onderzoek tegen de verdachte is gestart, nadat aangeefster -de moeder van [minderjarige]- in februari 2011 hoorde dat er een informatieavond was geweest over een ontuchtplegende leraar op de school van haar zoon. Aangeefster heeft hierop haar zoon gevraagd wie de meester was die aan kinderen zat, zo verklaart haar zoon. In dit gesprek heeft hij gezegd dat dit [verdachte] was, en op haar vraag of [verdachte] ook aan hem had gezeten, heeft hij bevestigend geantwoord. Nadat de moeder de volgende dag met haar zoon hierover verder sprak en hij haar vertelde dat [verdachte] in juni 2010 hem in de kleedkamer van het gymlokaal had gekieteld en hij hierbij al kietelend en strelend van zijn ballen naar zijn bilspleet was gegaan, is de moeder naar de politie gestapt.

De zoon en een aantal van zijn klasgenoten die bij dit kietelincident aanwezig waren, zijn daarop gehoord in de studio.

Zoon [minderjarige] heeft daar verklaard dat [verdachte] hem voor de gymles in de kleedkamer heeft gekieteld. Dat hij dit aanvankelijk wel grappig vond en ook lachte, maar niet meer toen de meester door de pijp van zijn boxershort over zijn slurf, ballen en billen kietelde. [minderjarige] verklaart ook dat [verdachte] in zijn bilspleet heeft gezeten. Later in het verhoor zegt hij daarover dat hij er niet echt in gezeten heeft, maar wel bijna; hij was er naar onderweg, want wat wil [verdachte] anders als hij aan zijn billen zit. [minderjarige] verklaart dat de andere kinderen die er om heen stonden, lachten. Deze kinderen hebben hem in het verleden gepest.

De kinderen die bij het incident aanwezig zijn geweest, verklaren alledrie dat [verdachte] [minderjarige] heeft gekieteld. Over het tijdstip (voor of na de gymles), en hoe [verdachte] precies heeft gekieteld wordt wisselend verklaard. Geen van de kinderen verklaart dat hij in de onderbroek van [minderjarige] is geweest. Twee kinderen verklaren dat [minderjarige] eerst lachte, maar het daarna niet leuk meer vond en dat ook duidelijk kenbaar maakte.

De verdachte heeft verklaard dat hij aan het incident geen specifieke herinnering heeft. Hij kietelde kinderen wel vaker als zij aan het treuzelen waren bij het omkleden voor of na de gymles. Het zou dus kunnen dat hij ook [minderjarige] heeft gekieteld, omdat hij moest opschieten met aankleden, maar dat hij daarbij geen seksuele bedoelingen heeft gehad. De verdachte ontkent dat hij de ballen of het kruis van [minderjarige] heeft aangeraakt. Dat hij bij het kietelen onbewust de billen heeft geraakt, is mogelijk.

De rechtspsycholoog mr. dr. E. Rassin heeft op 30 juni 2012 een rapport opgemaakt omtrent de geloofwaardigheid van de afgelegde verklaringen. De deskundige heeft hierbij de methode van de alternatieve scenario’s gehanteerd. Deze methode komt erop neer dat getracht wordt te achterhalen of en welke redenen er kunnen zijn voor de betreffende verklaring, anders dan dat de verklaring eenvoudigweg accuraat is. In het algemeen lijken de studioverhoren volgens de deskundige correct te zijn uitgevoerd. Echter, de verschillende verklaringen overziend, constateert de deskundige een aantal opmerkelijkheden. Allereerst blijkt er soms sprake te zijn van een gemankeerde herinnering in verband met het lange tijdsverloop tussen het incident en de verklaring. In het verlengde van deze lange latentie ligt dat de getuigen veelvuldig met elkaar hebben overlegd over het incident en aldus elkaars herinnering onbedoeld hebben beïnvloed, de zogenaamde “collaborative story telling”. De deskundige waarschuwt voor het gevaar van een informatieavond om betrokkenen te informeren. Een dergelijke bijeenkomst kan leiden tot een hindsight bias. Het is niet zo dat aangiftes na een informatieavond per definitie onbetrouwbaar zijn, maar het is veelal moeilijk om het alternatieve scenario (inhoudend dat mensen allerlei ongerelateerde problemen nu gaan ophangen aan de handtastelijkheden van de verdachte) te ontkrachten.

Verder lijkt het er volgens de deskundige in de verklaringen op dat de fysiek ingestelde verdachte een stereotype is geworden van een onderwijzer die iedereen betast en dat stereotype beeld kan de interpretatie van het incident hebben gekleurd. De deskundige merkt eveneens op dat er enkele opvallende discrepanties zijn tussen de verklaringen van de getuigen omtrent het incident met [minderjarige]. Zo worden er verschillende verklaringen afgelegd omtrent de onderbroek die [minderjarige] droeg en de volgorde waarop de ontuchtige handelingen zouden hebben plaatsgevonden.

De deskundige is van oordeel dat de bovengenoemde aspecten vanuit rechtspsychologisch oogpunt bedreigend zijn voor de betrouwbaarheid van de getuigenverklaringen. De deskundige concludeert dat de waarde van de getuigenverklaringen door hun ontstaansgeschiedenis beperkt is, terwijl ook niet valt uit te sluiten dat die verklaringen het resultaat zijn van een cocktail van onfortuinlijke omstandigheden. Mogelijk heeft [minderjarige] de fysieke aanpak van de toch al fysiek ingestelde verdachte destijds als frustrerend of vernederend ervaren en daarom (onbewust) overgeïnterpreteerd. De getuigen van het incident zouden makkelijk mee kunnen zijn gegaan in die interpretatie, omdat de verdachte toch al bekend stond als een fysiek ingesteld persoon. Door maanden tijdsverloop en gesprekken over het incident heeft de overinterpretatie alleen maar vastere voet gekregen.

Ter zitting is Rassin als deskundige gehoord en heeft hij zijn rapport nader toegelicht. Onder meer heeft hij verklaard over het concept van de pseudoherinnering waarbij de betrokkene gelooft dat wat hij zich herinnert daadwerkelijk is gebeurd en een eigen herinnering betreft, terwijl dit niet het geval is. Het kenmerk van een dergelijke pseudoherinnering is dat deze niet ongedaan is te maken. In een studioverhoor -hoe zorgvuldig ook afgenomen- is een dergelijke herinnering dan ook nagenoeg niet als zodanig te herkennen.

Voor de rechtbank staat op grond van de verklaringen zoals deze zijn afgelegd vast, dat in de kleedkamer van de gymzaal een incident heeft plaatsgehad waarbij de verdachte [minderjarige] in het bijzijn van drie klasgenoten heeft gekieteld. Om tot een bewezenverklaring van het ten laste gelegde te kunnen komen, is vereist dat de handelwijze van de verdachte een seksuele strekking had.

De rechtbank heeft niet de overtuiging dat het kietelen door de verdachte een seksuele lading had en als ontuchtig handelen kan worden aangemerkt. Volgens de conclusies van de deskundige Rassin valt immers niet uit te sluiten dat het handelen van de verdachte door [minderjarige] is overgeïnterpreteerd. Mogelijk heeft [minderjarige] zich vernederd en uitgelachen gevoeld, toen zijn klasgenoten moesten lachen om het kietelen door de verdachte. Daarbij is tevens van belang dat [minderjarige] in eerste instantie niet uit zichzelf over het incident heeft verteld, maar dat hij dit pas heeft gedaan nadat zijn moeder hem had verteld over de informatiebijeenkomst over een ontuchtplegende leraar van zijn school. Dat [minderjarige], zoals hij bij de politie heeft verklaard, wel direct over het incident aan moeder heeft verteld, maar toen heeft gedaan alsof het over een klasgenoot van hem ging, wordt door moeder niet bevestigd.

Overigens is later gebleken dat de informatiebijeenkomst die reden was voor moeder om haar zoon te bevragen, een door de gemeente georganiseerde informatiebijeenkomst betrof naar aanleiding van een uitzending van SBS 6 waarbij ten onrechte een link was gelegd met de school waar de verdachte werkzaam was. Hoewel de informatiebijeenkomst dus helemaal niet ging over een ontuchtige leraar van de school, heeft dit bericht en de aanname dat de informatiebijeenkomst wel daarover ging, mogelijk tot hindsight bias geleid, zoals beschreven in het rapport van de deskundige. Dit raakt de betrouwbaarheid van de afgelegde verklaringen van moeder en zoon [minderjarige].

Andere omstandigheden die de betrouwbaarheid van deze verklaringen, maar ook die van de gehoorde klasgenoten van [minderjarige] raken, zijn het tijdsverloop en het feit dat onderling is gesproken over het incident. Hoewel dit laatste begrijpelijk en invoelbaar is, kan hierbij wel (ongewild) sprake zijn geweest van beïnvloeding. Na het incident is bijna een jaar verstreken voordat van het feit aangifte werd gedaan. Het kan niet anders dan dat dit tijdsverloop gevolgen heeft gehad voor de herinnering. Daar komt bij dat aannemelijk is geworden dat vlak voor de aangifte, maar ook daarna diverse malen is gesproken over het incident en er verhalen de ronde zijn gaan doen over [verdachte]. Niet kan worden uitgesloten dat alle betrokkenen inmiddels in de veronderstelling verkeren de waarheid te spreken, terwijl het er de schijn van heeft dat incidenten een eigen leven zijn gaan leiden en -zonder dat dit bewust en bedoeld is- groter zijn geworden.

Gelet op al de hiervoor genoemde aspecten, overtuigen de afgelegde verklaringen dat sprake is geweest van ontuchtig handelen door de verdachte jegens [minderjarige], de rechtbank dan ook niet. De verdachte zal van dit feit worden vrijgesproken.

foto's en 2 films of een gegevensdrager bevattende

afbeeldingen,

in bezit heeft gehad ,

terwijl op die afbeeldingen seksuele gedragingen zichtbaar zijn,

waarbij telkens een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog

niet had bereikt, was betrokken of schijnbaar was betrokken,

welke voornoemde seksuele gedragingen bestonden uit:

het oraal en/of anaal penetreren (met de penis en/of (een) vinger(s)/hand

en/of de mond/tong) van het lichaam van een persoon die kennelijk de leeftijd

van 18 jaar nog niet heeft bereikt

en/of

het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het lichaam van een

de veroordeelde zal zich vóór het einde van de proeftijd niet aan een strafbaar feit schuldig maken;

beveelt dat de tijd die door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voor zover deze tijd niet reeds op een andere vrijheidsstraf in mindering is gebracht;

beslist ten aanzien van de voorwerpen, geplaatst op de lijst van inbeslaggenomen en nog niet teruggegeven voorwerpen, als volgt:

verklaart onttrokken aan het verkeer: computer, desktop, merk Dell;

heft op het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis van de verdachte;

verklaart de benadeelde partij [benadeelde partij] niet-ontvankelijk in de vordering;

veroordeelt de benadeelde partij in de kosten door de verdachte ter verdediging tegen de vordering gemaakt, en begroot deze kosten op nihil.

hij,

werkzaam als onderwijzer,

op of omstreeks 17 juni 2010 te Spijkenisse

met iemand, die zich als leerling aan zijn hulp of zorg had toevertrouwd, te

weten met [minderjarige] (geboren op 25 juli 2000) ontucht heeft gepleegd,

namelijk het:

betasten en/of strelen en/of kietelen van/in/vanaf de bilspleet en/of de

billen (naar) (en/of) de testikels en/of penis van die [minderjarige];

[Artikel 249 Wetboek van Strafrecht]

hij,

in of omstreeks de periode van 01 januari 2011 tot en met 02 juni 2011 te

Spijkenisse, in elk geval in Nederland,

één of meermalen (telkens) 147, althans een aantal, afbeelding(en), te weten

137 foto's en/of 10 films en/of (een) gegevensdrager(s) bevattende (een)

afbeelding(en),

heeft verspreid en/of aangeboden en/of openlijk tentoongesteld en/of

vervaardigd en/of ingevoerd en/of doorgevoerd en/of uitgevoerd en/of

verworven en/of in bezit gehad en/of

zich daartoe door middel van een geautomatiseerd werk en/of met gebruikmaking v

communicatiedienst de toegang heeft verschaft,

terwijl op die afbeelding(en) (een) seksuele gedraging(en) zichtbaar is/zijn,

waarbij (telkens) een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog

niet had bereikt, was betrokken of schijnbaar was betrokken,

welke voornoemde seksuele gedragingen bestonden uit:

het oraal en/of anaal penetreren (met de penis en/of (een) vinger(s)/hand

en/of de mond/tong) van het lichaam van een persoon die kennelijk de leeftijd

van 18 jaar nog niet heeft bereikt

en/of

het oraal en/of vaginaal en/of anaal penetreren van het lichaam van een

hij,

werkzaam als onderwijzer,

in of omstreeks de periode van 01 september 2007 tot en met 30 juni 2009 te

Spijkenisse, meermalen, althans eenmaal,

(telkens) met iemand, die zich als leerling aan zijn hulp of zorg had

toevertrouwd, te weten met [minderjarige 2] (geboren op 28 september 2000) ontucht

heeft gepleegd,

namelijk het (meermalen):