Rb. Noord-Holland, 24-02-2023, nr. 15/069429-21

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van de onder 1 primair en 2 primair ten laste gelegde feiten.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft primair betoogd dat de verdachte van de ten laste gelegde feiten dient te worden vrijgesproken wegens het ontbreken van opzet, al dan niet in voorwaardelijke zin, omdat de verdachte niet op de hoogte was van wat de personen die hij vervoerde gingen doen.

Subsidiair heeft de raadsvrouw betoogd dat de verdachte bij beide ontploffingen niet als medepleger kan worden aangemerkt nu de door verdachte geleverde bijdrage slechts bestond uit het optreden als chauffeur en daarom van onvoldoende gewicht is om te kunnen spreken van een voor medeplegen benodigde nauwe en bewuste samenwerking.

Meer subsidiair meent de verdediging dat er geen gevaar voor personen te duchten is geweest [de rechtbank begrijpt: ten aanzien van het onder 1 primair en 1 subsidiair ten laste gelegde feit].

Oordeel van de rechtbank

Vrijspraak feit 1 primair en feit 2 primair

Naar het oordeel van de rechtbank is niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen de verdachte onder feit 1 primair en feit 2 primair ten laste is gelegd, zodat hij daarvan moet worden vrijgesproken. De rechtbank overweegt hiertoe dat bij beide ontploffingen niet is gebleken van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking, zoals hierna onder 4.3.3 zal worden uiteengezet.

Redengevende feiten en omstandigheden

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van de onder 1 subsidiair en 2 subsidiair ten laste gelegde feiten op grond van de bewijsmiddelen die in de bijlage bij dit vonnis zijn vervat.

Overwegingen over de bewijsvoering

De verdachte is ten laste gelegd dat hij bij twee ontploffingen van Poolse supermarkten strafbare betrokkenheid heeft gehad, primair als medepleger, subsidiair als medeplichtige. Het gaat om de ontploffing in respectievelijk Heeswijk-Dinther, veroorzaakt op 8 december 2020 rond 04:05 uur (feit 1), en in Beverwijk, veroorzaakt op 9 december 2020 rond 05:15 uur (feit 2).

De bewijsmiddelen voor deze feiten lenen zich voor een gezamenlijke bespreking en houden onder meer het volgende in.

De verdachte heeft verklaard dat hij op beide dagen de persoon of personen die de aanslag uitvoerde(n), heeft vervoerd. Hij heeft evenwel steeds verklaard niet te hebben geweten wat de bedoeling was van de ritten. In beide gevallen kwam de opdracht van medeverdachte [medeverdachte S.] die de verdachte door middel van chatberichten liet weten dat hij werk voor hem had. [medeverdachte S.] woonde aan de [straatnaam C.] [nummer] in Amsterdam-Oost en stond in contact met [W.] . [W.] vervulde een, naar moet worden aangenomen, intermediaire rol bij de voorbereiding en uitvoering van aanslagen op Poolse supermarkten waaronder de twee aanslagen waarop de tenlastelegging in de strafzaak van de verdachte betrekking heeft. Uit de bewijsmiddelen blijkt dat [W.] op 8 december 2020 om 02:23 uur aanwezig was op de [straatnaam E.] in Amsterdam Zuidoost. Daar gaf hij medeverdachte [medeverdachte A.] in tegenwoordigheid van medeverdachte [medeverdachte D.] een korte uitleg over de materialen die [medeverdachte A.] zou gebruiken bij een ontploffing in Aalsmeer diezelfde nacht. Eveneens was [W.] korte tijd later aanwezig op de [straatnaam G.] in Amsterdam-Osdorp, waar ook de verdachte en [medeverdachte S.] aanwezig waren, voordat de verdachte met een persoon naar de plaats delict in Heeswijk-Dinther reed. Enige uren daarvoor was [W.] ook in Heeswijk-Dinter geweest.

Wat betreft de aanslag op 9 december 2020 houden de bewijsmiddelen onder meer in dat [W.] voorafgaand aan de ontploffing rond middernacht enige tijd in [plaatsnaam] is geweest, in de directe omgeving van de woning van [naam] , van wie een vingerspoor is aangetroffen op de bij die explosie gebruikte accu. Rond de tijd dat de verdachte bij de woning van [medeverdachte S.] was om twee personen op te halen voor de rit naar Beverwijk was [W.] ook in de directe omgeving en voerde hij, zoals hierna zal blijken, een voor de bewijsvoering relevant telefoongesprek.

Op 7 december 2020 ontvangt de verdachte van [medeverdachte S.] het bericht dat deze een “djunta” (klus) voor hem heeft. Zij ontmoeten elkaar daarop rond 15:00 uur in of bij de woning van [medeverdachte S.] . Op 8 december 2020 om 02:03 en 02:10 uur hebben de verdachte en [medeverdachte S.] telefonisch contact. Zij bevinden zich dan in de omgeving van [straatnaam] in Amsterdam. Rond 02:30 uur zijn zij beiden op de [straatnaam G.] in Osdorp. Zij verklaren weliswaar uiteenlopend over de vraag of zij samen, dan wel elk op eigen gelegenheid, daarnaartoe zijn gereden maar hun verklaringen zijn eensluidend over het feit dat zij daar beiden aanwezig zijn geweest. Rond 02:40 uur arriveert [W.] , die wordt vervoerd door [naam] , een taxichauffeur. De taxi van [naam] blijft daar acht minuten staan. Korte tijd nadat deze taxi vertrokken is gaat ook [medeverdachte S.] weg, terug naar huis. De verdachte vertrekt, naar moet worden aangenomen, rond dezelfde tijd met zijn passagier in zijn Renault Mégane richting Heeswijk-Dinther. Hij wordt namelijk geregistreerd om 03:17 uur bij Vianen.

De verdachte heeft verklaard dat hij op de [straatnaam G.] het adres in Heeswijk-Dinther kreeg opgegeven waar hij heen moest rijden en waar rond 04:05 uur de explosie plaats vond. Enkele minuten na de explosie wisselen [medeverdachte S.] en de verdachte enkele chatberichten waarna [medeverdachte S.] hem om 04:14 uur belt.

Op 9 december 2020 is er in de eerste uren van de nacht enkele malen contact vanaf de telefoon van [W.] met het IP-adres van [medeverdachte S.] . Deze laatste is dan thuis. Om 01:39 uur laat [medeverdachte S.] weten aan de verdachte dat er “werk” is. Rond 02:30 en vanaf 03:00 uur is de verdachte in of nabij de [straatnaam C.] waar [medeverdachte S.] woont. Kort vóór deze beide tijdstippen laat de verdachte aan [medeverdachte S.] weten dat hij er is, respectievelijk bijna is. De verdachte rijdt dan in een Mercedes Sprinter, kenteken [kenteken] . [W.] , wiens telefoon in dezelfde omgeving uitpeilt, belt om 02:50 uur met zijn chauffeur [naam] en laat hem weten: “ze rijden rondjes hier”. Ook de taxi van [naam] is dan in de omgeving van de [straatnaam C.] .

Om 03:00 uur stappen, blijkens de verklaring van de verdachte, twee jongens in die hij naar een adres in Beverwijk brengt dat [medeverdachte S.] hem heeft gegeven. Eenmaal in Beverwijk staat de bus van de verdachte vanaf 03:49 uur enige tijd stil, rijdt dan een stukje en stopt weer om 04:38 uur. Direct na de ontploffing rijdt de verdachte om 05:15 uur weg, terug naar de [straatnaam C.] .

De verdachte heeft verklaard dat hij niet meer dan taxichauffeur is geweest en geen kennis had van de intenties van de personen die hij vervoerde. Daaromtrent wordt door de rechtbank als volgt overwogen.

Beide ritten naar Heeswijk-Dinther en Beverwijk kunnen bezwaarlijk worden aangemerkt als eenvoudige taxiritten. Op 8 december 2020 moet de verdachte eerst naar [straatnaam G.] komen om van [medeverdachte S.] de verdere opdracht te ontvangen en, al dan niet via een tussenpersoon, het adres mee te krijgen, terwijl het met het oog op de klus ook al nodig was om elkaar te ontmoeten op de middag daaraan voorafgaand. Op 9 december 2020 maakt de verdachte, nadat hij al is gearriveerd op de [straatnaam C.] , nogmaals een korte rit voordat hij de te vervoeren personen laat instappen. In de beide gevallen komt verder betekenis toe aan de betrokkenheid van [W.] . In de vroege ochtend van 8 december 2020 is [W.] op de [straatnaam] fysiek aanwezig terwijl hij enige uren daarvoor ook naar de plaats delict in Heeswijk-Dinther is gereden. Als de verdachte op 9 december 2020 in de omgeving van de [straatnaam C.] is, laat [W.] weten dat “ze rondjes rijden”, hetgeen de verdachte op dat moment ook lijkt te doen. Tot slot is de verdachte lange tijd in Beverwijk, namelijk ongeveer anderhalf uur, waarbij hij grotendeels stilstaat en zich één keer verplaatst.

Voorts is van belang dat binnen enkele minuten na de explosie in Heeswijk-Dinther er al contact is tussen de verdachte en [medeverdachte S.] . Het dient uitgesloten te worden geacht, mede gezien het tijdstip, dat dit contact geen direct verband hield met de ontploffing.

Van belang is ook dat in de communicatie tussen de verdachte en [medeverdachte S.] op 8 december 2020 gesproken wordt over de “big boss” in relatie tot de klus die de verdachte voor hem heeft gedaan.

Op grond van deze feiten en omstandigheden, in onderling verband en samenhang beschouwd, staat naar het oordeel van de rechtbank buiten redelijke twijfel dat de verdachte wist met welk doel hij tijdens beide ritten zijn passagiers vervoerde. Daarmee had hij opzet op het gronddelict dat is gepleegd door de persoon of personen die hij vervoerde alsmede op zijn ondersteunende rol die kan worden aangemerkt als een vorm van medeplichtigheid. Daarom acht het rechtbank het onder 1 en 2 telkens subsidiair tenlastegelegde bewezen. Van het primair tenlastegelegde zal de verdachte worden vrijgesproken omdat niet is gebleken van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking.

Het voorgaande betekent dat de rechtbank de bewijsmiddelen die blijkens hun inhoud betrekking hebben op feit 1 ook gebruikt voor het bewijs voor feit 2 en andersom. Aldus worden bewijswaarde en bewijskracht van elk van de bewijsmiddelen versterkt.

Gevaarzetting Heeswijk-Dinther

De brand vond plaats tijdens de nacht in een supermarkt waarin brandbare materialen aanwezig waren. Boven en tegenover de supermarkt bevonden zich woningen. Dit alles tezamen met de bouwconstructie tussen de geschakelde panden met houten tussenwanden, maakt dat er bij deze explosie niet alleen sprake is geweest van gemeen gevaar voor goederen maar ook van levensgevaar voor personen wat alleen door tijdig en adequaat optreden van de brandweer is voorkomen. Het verweer van de verdediging dat er bij de explosie in Heeswijk-Dinther geen sprake geweest zou zijn van levensgevaar voor personen wordt daarom verworpen.

Bewezenverklaring

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte de onder 1 subsidiair en 2 subsidiair ten laste gelegde feiten heeft begaan, met dien verstande dat

1

een onbekende persoon op 8 december 2020 te Heeswijk-Dinther opzettelijk een ontploffing teweeg heeft gebracht in of bij een Poolse supermarkt, gelegen aan de Raadhuisplaza 10,

door een brandbare stof bij voornoemde supermarkt te plaatsen en een explosief te plaatsen en vervolgens dit explosief met een elektriciteitskabel en een accu op een afstand tot ontsteking te brengen,

terwijl daarvan gemeen gevaar voor het pand waarin voornoemde supermarkt gevestigd was en de goederen in voornoemde supermarkt en panden in de omgeving van voornoemde supermarkt te duchten was,

en

terwijl daarvan levensgevaar voor een ander of anderen in de omgeving van voornoemd pand te duchten was,

bij het plegen van welk bovenomschreven misdrijf, hij, verdachte, in de periode van 7 december 2020 tot en met 8 december 2020 in Nederland opzettelijk behulpzaam is geweest,

immers heeft hij, verdachte,- voornoemde persoon met een voertuig uit Osdorp opgehaald en- deze persoon naar een plek in de omgeving van voornoemde supermarkt gebracht en daar afgezet en- daar in dat voertuig op de terugkeer van die persoon gewacht teneinde die persoon weer terug naar Amsterdam te brengen;

2

één of meer perso(o)n(en) op 9 december 2020 te Beverwijk opzettelijk een ontploffing teweeg heeft/hebben gebracht in of bij een Poolse supermarkt, gelegen aan de Beverhof 17,

door een explosief te plaatsen en vervolgens dit explosief met een elektriciteitskabel en/of een accu op een afstand tot ontsteking te brengen,

terwijl daarvan gemeen gevaar voor het pand waarin voornoemde supermarkt gevestigd was en de goederen in voornoemde supermarkt en panden in de omgeving van voornoemde supermarkt te duchten was,

bij het plegen van welk bovenomschreven misdrijf, hij, verdachte, in de periode van 8 december 2020 tot en met 9 december 2020 in Nederland, opzettelijk behulpzaam is geweest,

immers heeft hij, verdachte,- voornoemde perso(o)n(en) in een voertuig vanuit Amsterdam naar een plek in de buurt van voornoemde supermarkt gebracht en- daar in dat voertuig op de terugkeer van voornoemde perso(o)n(en) gewacht en- voornoemde perso(o)n(en) vanuit Beverwijk vervolgens terug naar Amsterdam gebracht.

De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd. Blijkens het verhandelde op de terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in zijn verdediging.

Hetgeen aan de verdachte onder 1 subsidiair en 2 subsidiair meer of anders is ten laste gelegd dan hier als bewezen is aangenomen, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.

Algemene standpunten ten aanzien van de vorderingen van de benadeelde partijen

Namens de verdachte zijn door mr. W. van Egmond, waarnemend raadsvrouw, enkele verweren ten aanzien van de vorderingen gevoerd die door de verdediging zijn getypeerd als “algemene” verweren. Hoewel deze verweren naar het oordeel van de rechtbank gezien hun inhoud en strekking niet telkens zo kunnen worden opgevat dat zij zijn gericht tegen alle vorderingen zal de rechtbank voorafgaand aan bespreking van de vorderingen afzonderlijk, eerst deze verweren bespreken en beoordelen.

Onevenredige belasting van het strafproces

De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partijen in alle vorderingen geheel niet-ontvankelijk zijn, omdat deze een onevenredige belasting van het strafproces opleveren. Zij heeft hierbij onder meer gewezen op het beoordelingskader dat de Hoge Raad in het overzichtsarrest van 28 mei 2019 heeft geformuleerd. Naar de rechtbank begrijpt heeft zij -kort gezegd- betoogd dat de vorderingen niet zijn voorzien van een voldoende en begrijpelijke onderbouwing, wat een zorgvuldig onderzoek onmogelijk maakt. Daarnaast vormen de vele zeer uitgebreide vorderingen die soms honderden pagina’s omvatten, een onevenredige belemmering voor de verdediging die zich in de kern moet kunnen richten op het bewijs en de strafmaat.

De rechtbank is van oordeel dat de raadsvrouw gelijk heeft als zij stelt dat de rechter ervoor dient te waken dat het strafproces niet onevenredig wordt belast door de vorderingen van de benadeelde partijen. Daarbij spelen tal van factoren een rol, onder meer verband houdend met de complexiteit van de vorderingen, de mate van onderbouwing respectievelijk de mogelijkheid tot betwisting ervan, en de daarvoor beschikbare faciliteiten voor procespartijen. Daarnaast is ook van belang de instructie aan de strafrechter om recht te doen aan de laagdrempeligheid van de rechtsingang die de wet aan de benadeelde partij biedt en niet te snel over te gaan tot niet-ontvankelijkverklaring van de benadeelde partij. Binnen dit spanningsveld dient de zittingsrechter een passende balans te vinden.

De verdediging heeft de rechtbank niet op enig moment in de procedure verzocht toepassing te geven aan artikel 333 Sv. Van een kennelijke niet-ontvankelijkheid, waarbij zonder nader onderzoek de benadeelde partij in een vroeg stadium niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vordering, gaat de raadsvrouw dus niet uit. Dit impliceert, bezien in het licht van het hiervoor kort weergegeven beoordelingskader, dat het standpunt van de verdediging zich niet in algemene zin laat beoordelen. De aangevoerde bezwaren kunnen naar hun aard slechts op het niveau van de individuele vordering worden getoetst.

Eigen schuld

De raadsvrouw heeft gewezen op de mogelijkheid van eigen schuld aan de zijde van één of meer benadeelden, hetgeen, zo begrijpt de rechtbank, reden is om de benadeelde partijen niet-ontvankelijk te verklaren. Het verweer is met weinig precisie gevoerd maar de rechtbank neemt aan dat het gericht is tegen de vorderingen van de ondernemers die de vernietigde supermarkten exploiteerden.

De rechtbank overweegt dat deze enkele suggestie naar haar aard niet kan leiden tot niet-ontvankelijkheid van de benadeelde partijen. Voor zover de rechtbank in de hiernavolgende bespreking van de vorderingen van de ondernemers zal komen tot een al dan niet gedeeltelijke toewijzing wordt op dit punt als volgt overwogen. Het gaat bij het stellen van “eigen schuld” om een verweer waarvoor de stelplicht en bewijslast rusten op de verdachte. Dat het gaat om strafbare feiten binnen een criminele context waarin het voor de verdachte en zijn medeverdachten niet zonder risico is om hun mogelijke wetenschap over opdrachtgevers althans tussenpersonen prijs te geven maakt dit niet anders. Uit het procesdossier kan niet meer worden afgeleid dan dat processen-verbaal van het TCI in uiteenlopende richtingen wijzen van mogelijke achterliggende motieven en betrokken opdrachtgevers, waarbij de onderlinge tegenstrijdigheid tussen de verschillende berichten in het oog springt. Verder is er niets ter onderbouwing aangevoerd. Dit leidt tot de slotsom dat er geen enkel aanknopingspunt is voor vaststellingen dat de schade (mede) aan de benadeelde ondernemers kan worden toegerekend. Daarom kan dit evenmin leiden tot beperking van een vast te stellen verplichting tot schadevergoeding.

Voorschotregeling

Voorts heeft de verdediging erop gewezen dat de voorschotregeling niet van toepassing is nu het niet gaat om gewelds- of zedendelicten. Ook dit zou een ontvankelijkheidsbeletsel opleveren. Dat deze omstandigheid een complicatie kan opleveren bij de beoordeling van de ontvankelijkheid ontgaat de rechtbank. Het staat immers geheel los van de beoordeling van de aansprakelijkheid naar burgerlijk recht.

Immateriële schade

De raadsvrouw heeft betoogd dat waar het gaat om vorderingen wegens immateriële schade aansluiting zou moeten worden gezocht bij het arrest van de Hoge Raad over de Groninger aardgasschadezaken van 15 oktober 2021. Indien de daar door de Hoge Raad aanvaarde maatstaf tot uitgangspunt zou worden genomen, zou pas na een tweede aanslag wegens aard en ernst van de normschending sprake zijn van aantasting in de persoon op andere wijze. Bovendien zouden de vorderingen volgens de raadsvrouw niet conform de daaraan te stellen eisen zijn onderbouwd.

De rechtbank volgt de raadsvrouw daarin niet. Ten eerste ziet de raadsvrouw over het hoofd dat het in deze strafzaak gaat om zeer ernstige misdrijven, terwijl het in de door haar aangehaalde civiele zaak gaat om aansprakelijkheid als gevolg van de gaswinning waarbij de schade in de loop der tijd is ontstaan en in omvang toegenomen. Reeds daarom gaat elke vergelijking mank.

Ten tweede doet het ingenomen standpunt geen recht aan de gegeven onderbouwing van de vorderingen. Daarbij is er onder meer, kort en zakelijk weergegeven, op gewezen dat de benadeelde partijen schade hebben geleden die voortvloeit uit een zeer gewelddadige aantasting of volledige vernietiging van hun winkelpand of woning en dat daarmee sprake is van een ingrijpende gebeurtenis in de persoonlijke levenssfeer die beangstigend is geweest en afbreuk heeft gedaan aan het gevoel van veiligheid. Op geen enkele wijze valt in te zien dat een dergelijk misdrijf twee keer moet worden gepleegd voordat dit in diep zittende angst resulteert.

Feit 1: vorderingen ten aanzien van de explosie in Heeswijk Dinther 8 december 2020

[slachtoffer 1]

Mr. J. Jordan heeft namens [slachtoffer 1] een vordering tot schadevergoeding ingediend tegen de verdachte wegens materiële en immateriële schade die hij met zijn eenmanszaak [naam] Heeswijk-Dinther als gevolg van het onder 1 ten laste gelegde feit zou hebben geleden, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag.

Mr. Jordan heeft de vordering schriftelijk en ter terechtzitting toegelicht en gewijzigd.

De gestelde materiële schade bestaat thans uit:

€ 25.265,00 investeringen in inventaris in 2019€ 16.640,00 investeringen in inventaris in 2020€ 38.846,61 winkelvoorraad€ 52.500,00 omzetderving (20% van de door de boekhouder berekende € 262.500,00)

€ 1.500,00 administratiekosten

€ 3.836,25 juridische kosten € 372,00 kosten opruimen afval € 4.800,00 kosten beveiliging en rolluik€ 7.367,00 huurkosten € 151.126,86 totaal materiële schade

Aan immateriële schade wordt een bedrag van € 2.000,00 gevorderd.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft als standpunt ingenomen dat een winstpercentage van 10% van de omzet redelijk is. Daarom kan een bedrag van € 26.250,00 aan gederfde winst worden toegewezen. De vordering kan tot een totaalbedrag van € 123.778,00 worden toegewezen.

Standpunt verdediging

Mr. Van Egmond heeft namens de verdediging aangevoerd dat de benadeelde partij ten aanzien van de gevorderde materiële schade (investeringen in inventaris 2019 en 2020, de winkelvoorraad, de omzetderving, beveiliging rolluik en huurkosten) niet-ontvankelijk moet worden verklaard wegens het ontbreken van een deugdelijke onderbouwing (eventueel aan te leveren door deskundigen) en toelichting en – ten aanzien van de investeringen in inventaris – wegens het niet toepassen van afschrijvingen.

Ten aanzien van de winkelvoorraad is subsidiair verzocht de vergoeding sterk te matigen.

Bij de juridische kosten en kosten opruimen afval is onduidelijk of er sprake is van causaal verband met de onrechtmatige daad, zodat in zoverre de vordering afgewezen moet worden c.q. de benadeelde partij niet-ontvankelijk moet worden verklaard.

Ten aanzien van de gestelde immateriële schade heeft mr. Van Egmond namens de verdediging verzocht de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren nu uit geen enkel document het geestelijk lijden van de benadeelde partij naar objectieve maatstaven kan worden vastgesteld. Evenmin kan worden vastgesteld dat sprake is van aantasting in de persoon op andere wijze.

Oordeel rechtbank

Op grond van de stukken in het dossier begrijpt de rechtbank heel goed dat er sprake is van zeer aanzienlijke materiële schade en dat de benadeelde partij daardoor in de bedrijfsvoering op zeer grote achterstand is gezet. Het vergt zonder twijfel grote inspanningen, ook financieel, om het bedrijf weer op te bouwen. De gepresenteerde stukken geven echter onvoldoende onderbouwing van de werkelijke schade. Die stukken bieden ook onvoldoende basis voor de rechtbank om gebruik te maken van haar schattingsbevoegdheid. Nader onderzoek naar deze feiten levert een onevenredige belasting van het strafproces op. De rechtbank zal de benadeelde partij geheel niet-ontvankelijk verklaren in de vordering van de materiële schade.

Ten aanzien van de immateriële schade overweegt de rechtbank als volgt:

De rechtbank overweegt dat van aantasting in de persoon op andere wijze als bedoeld in artikel 6:106 lid 1 onder b BW in ieder geval sprake is indien de benadeelde partij geestelijk letsel heeft opgelopen. Ook als het bestaan van geestelijk letsel niet kan worden aangenomen, is niet uitgesloten dat de aard en de ernst van de normschending en van de gevolgen daarvan voor de benadeelde, meebrengen dat van de in art. 6:106 lid 1 onder b BW bedoelde aantasting in zijn persoon ‘op andere wijze’ sprake is. In zo’n geval zal degene die zich hierop beroept de aantasting in zijn persoon met concrete gegevens moeten onderbouwen. Dat is slechts anders indien de aard en de ernst van de normschending

meebrengen dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor de benadeelde zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen.

De rechtbank acht de aard en de ernst van de normschending in de onderhavige zaak zodanig ernstig dat van een aantasting in de persoon “op andere wijze” kan worden gesproken. De verdachte is medeplichtig geweest aan het veroorzaken van een ontploffing bij een Poolse supermarkt, waardoor het pand en de inboedel volledig zijn verwoest. De benadeelde partij heeft na de explosie zijn winkel volledig verwoest aangetroffen. Uit de toelichting op de vordering en uit de slachtofferverklaring blijkt welke impact deze explosie op hem heeft gehad. De rechtbank is daarom van oordeel dat de verdachte door zijn handelen een dusdanig ernstige inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van de benadeelde partij (waartoe zijn winkel, gezien de aard van het delict, wel degelijk kan worden gerekend) dat sprake is van aantasting in de persoon op andere wijze als bedoeld in art. 6:106 lid 1 onder b BW.

Ten aanzien van de hoogte van de toe te wijzen immateriële schade komt het gevorderde bedrag van € 2.000,00 de rechtbank, gelet op de onderbouwing van de vordering en het verhandelde ter zitting, billijk voor. De vordering zal dan ook worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 8 december 2020 tot aan de dag der algehele voldoening.

Feit 2: Vorderingen ten aanzien van de explosie in Beverwijk 9 december 2020

[slachtoffer 2]

De benadeelde partij [slachtoffer 2] heeft een vordering tot schadevergoeding van € 4.000,00 ingediend tegen de verdachte wegens immateriële schade die hij als gevolg van de ontploffingen zou hebben geleden, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag. Daarnaast is verzocht om vergoeding van de proceskosten overeenkomstig het liquidatietarief.

Mr. J. Nagtegaal heeft de vordering schriftelijk en ter terechtzitting mondeling toegelicht en zodanig gewijzigd, dat thans per ontploffing (Beverwijk 9 december 2020, Beverwijk 12 december 2020 en Tilburg) vergoeding van immateriële schade wordt gevorderd van € 4.000,00.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft het standpunt ingenomen dat de verzochte vergoeding dient te worden toegewezen.

Standpunt verdediging

Mr. Van Egmond heeft namens de verdediging verzocht de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren nu uit geen enkel document het geestelijk lijden van de benadeelde partij naar objectieve maatstaven kan worden vastgesteld. Evenmin kan worden vastgesteld dat sprake is van aantasting in de persoon op andere wijze.

Oordeel rechtbank

Onder verwijzing naar hetgeen is overwogen onder 8.2.1 komt de benadeelde partij vergoeding van immateriële schade toe. Ten aanzien van de hoogte van de toe te wijzen immateriële schade zal de rechtbank in ogenschouw nemen dat de benadeelde partij niet aanwezig was bij de explosie, maar wel de impact van de gevolgen van de explosie heeft ondervonden. Gelet hierop en gezien de onderbouwing van de vordering en het verhandelde ter zitting komt vergoeding van de immateriële schade tot een bedrag van € 2.000,00 billijk voor. In zoverre zal de vordering dan ook worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 9 december 2020 tot aan de dag der algehele voldoening.

Daarnaast dient de verdachte te worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken.

Voor de toewijzing van de proceskosten zal de rechtbank aanknopen bij het forfaitaire liquidatietarief kantonzaken, zoals dat in civielrechtelijke zaken wordt toegepast, gekoppeld aan het toegewezen bedrag. Voorts is van belang dat de vordering is gedaan in samenhang met andere vorderingen. De benadeelde partij heeft namelijk in verschillende strafzaken die zijn voortgekomen uit het onderzoek Sarto vergoeding van immateriële schade gevorderd en de rechtbank zal die vorderingen ten aanzien van drie feiten steeds tot een bedrag van € 2.000,00 toewijzen. Gelet hierop zal de rechtbank uitgaan van het tarief dat hoort bij een toegewezen schadevergoeding van in totaal € 6.000 euro, te weten € 330,00 per punt.Voor de verrichte werkzaamheden wordt uitgegaan van twee punten, namelijk één punt voor het opstellen en indienen van de verschillende pleitnota’s en één punt voor het bijwonen van de behandeling op meerdere zittingsdagen.

Nu deze benadeelde partij eenzelfde vordering aan immateriële schade heeft ingediend bij enkele andere explosies bij supermarkten en als bestuurder van de besloten vennootschap [naam besloten vennootschap] een vordering in een van de andere zaaksdossiers heeft ingediend en deze vorderingen tezamen met de vorderingen van andere benadeelde partijen zijn ingediend, ziet de rechtbank aanleiding om schattenderwijs de proceskosten voor deze vordering te bepalen op € 150,00 en de verdachte in zoverre in die kosten te veroordelen.

De rechtbank zal de benadeelde partij voor het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaren.

[slachtoffer 3]

De benadeelde partij [slachtoffer 3] heeft een vordering tot schadevergoeding van € 4.000,00 ingediend tegen de verdachte wegens immateriële schade die hij als gevolg van de ontploffingen zou hebben geleden, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag. Daarnaast is verzocht om vergoeding van de proceskosten overeenkomstig het liquidatietarief.

Mr. J. Nagtegaal heeft de vordering schriftelijk en ter terechtzitting mondeling toegelicht en zodanig gewijzigd, dat thans per ontploffing (Aalsmeer, Beverwijk 9 december 2020 en Beverwijk 12 december 2020) vergoeding van immateriële schade wordt gevorderd van € 4.000,00.

Standpunten officier van justitie en verdediging

De standpunten van de officier van justitie en de verdediging zijn overeenkomstig hetgeen is weergegeven onder 8.3.1.

Oordeel rechtbank

Onder verwijzing naar hetgeen is overwogen onder 8.2.1 en 8.3.1 komt de rechtbank vergoeding van de immateriële schade tot een bedrag van € 2.000,00 billijk voor. In zoverre zal de vordering dan ook worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 9 december 2020 tot aan de dag der algehele voldoening.

De rechtbank zal de benadeelde partij voor het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaren.

Het bedrag ter vergoeding van de proceskosten zal op grond van de eerder gebezigde overwegingen op € 150,00 worden gesteld.

[slachtoffer 4]

Gemachtigde mr. H.A.F.C. Tack heeft namens de benadeelde partij [slachtoffer 4] een vordering tot schadevergoeding van € 4.000,00 ingediend tegen de verdachte wegens immateriële schade die [slachtoffer 4] als gevolg van de ontploffingen zou hebben geleden, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag. Daarnaast is verzocht om vergoeding van de proceskosten overeenkomstig het liquidatietarief.

De vordering is schriftelijk door mr. H.A.F.C. Tack toegelicht en ter terechtzitting door opvolgend en eveneens gemachtigde advocaat mr. S.D. Polat toegelicht en zodanig gewijzigd, dat thans per ontploffing (Beverwijk 9 december 2020, Beverwijk 12 december 2020 en Tilburg) vergoeding van immateriële schade wordt gevorderd van € 4.000,00. Het liquidatietarief wordt begroot op € 2.151,00.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft het standpunt ingenomen dat de verzochte vergoeding geheel dient te worden toegewezen en dat, uitgaand van het liquidatietarief, de vergoeding van de proceskosten dient te worden vastgesteld op een bedrag van € 717,00.

Standpunt verdediging

Het standpunt van de verdediging is overeenkomstig hetgeen is weergegeven onder 8.3.1.

Oordeel rechtbank

Onder verwijzing naar hetgeen is overwogen onder 8.2.1 en 8.3.1 komt de rechtbank vergoeding van de immateriële schade tot een bedrag van € 2.000,00 billijk voor. In zoverre zal de vordering dan ook worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 9 december 2020 tot aan de dag der algehele voldoening.

De rechtbank zal de benadeelde partij voor het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaren.

Daarnaast dient de verdachte te worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken.

Voor de toewijzing van de proceskosten zal de rechtbank aanknopen bij het forfaitaire liquidatietarief kantonzaken, zoals dat in civielrechtelijke zaken wordt toegepast, gekoppeld aan het toegewezen bedrag. Voorts is van belang dat de vordering is gedaan in samenhang met andere vorderingen immateriële schade in verschillende strafzaken die zijn voortgekomen uit het onderzoek Sarto en dat de rechtbank die vorderingen ten aanzien van drie feiten steeds tot een bedrag van € 2.000,00 zal toewijzen. Gelet hierop zal de rechtbank uitgaan van het tarief dat hoort bij een toegewezen schadevergoeding van in totaal € 6.000,00 euro, te weten € 330,00 per punt. Voor de verrichte werkzaamheden worden twee punten toegekend, namelijk 1 punt voor het opstellen en indienen van de verschillende pleitnota’s en 1 punt voor het bijwonen van de behandeling op meerdere zittingsdagen. Nu deze benadeelde partij eenzelfde vordering aan immateriële schade heeft ingediend bij twee andere explosies bij supermarkten, ziet de rechtbank aanleiding om per feit 1/3 van de proceskosten (in totaal € 660,00) toe te wijzen, derhalve een bedrag van € 220,00.

Hoofdelijkheid

Hoewel de rechtbank onderkent dat de hiërarchische verhoudingen tussen de verschillende verdachten en nog onbekend gebleven opdrachtgevers een verdeling van de lasten bij vergoeding van de schade ernstig kan bemoeilijken, oordeelt de rechtbank dat het onredelijk zou zijn dat nadeel van de verdachte af te wentelen op de benadeelde partijen. Die hebben hoe dan ook recht op volledige betaling van de door de rechtbank toegekende schadevergoeding zonder dat zij zich hoeven te mengen in de verhouding tussen de aansprakelijk gestelde (en eventueel nog aansprakelijk te stellen) daders. De hoofdelijke veroordeling strekt primair tot bescherming van de benadeelde en dat belang dient het zwaarst te wegen.

De rechtbank zal daarom bepalen dat de verdachte is gehouden tot volledige vergoeding van de geleden schade en dat, indien een mededader de eerder genoemde bedragen geheel of gedeeltelijk heeft betaald, de verdachte in zoverre zal zijn bevrijd.

Schadevergoedingsmaatregel

De rechtbank ziet als gevolg van verdachtes onder feit 1 subsidiair en feit 2 subsidiair bewezen verklaarde handelen [kort gezegd beide keren: medeplichtigheid aan opzettelijk een ontploffing teweegbrengen met respectievelijk gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gemeen gevaar voor goederen] aanleiding ter zake van de vorderingen van de benadeelde partijen de schadevergoedingsmaatregel van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht op te leggen.