HvJ EU, 16-01-2025, nr. C-376/23

Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 214, lid 1, van het douanewetboek van de Unie en artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 aldus moeten worden uitgelegd dat zij er niet aan in de weg staan dat de houder in zijn administratie aangeeft dat de douaneregeling ‘vrije zone’ waaronder de betrokken goederen waren geplaatst, is gezuiverd zonder in deze administratie het MRN ter identificatie van de douaneaangifte tot plaatsing van die goederen onder een volgende douaneregeling te vermelden.

Artikel 214, lid 1, eerste alinea, van het douanewetboek van de Unie legt de houder de verplichting op om een passende administratie te voeren in een door de douaneautoriteiten goedgekeurde vorm. Volgens artikel 214, lid 1, tweede alinea, moeten de douaneautoriteiten aan de hand van de informatie en de gegevens in die administratie in staat zijn toezicht uit te oefenen op de regeling, met name wat de identificatie, de douanestatus en het overbrengen van de onder de regeling geplaatste goederen betreft.

De omvang van deze verplichting wordt verduidelijkt in artikel 178, lid 1, van gedelegeerde verordening 2015/2446, waarin de gegevens zijn opgesomd die deze administratie moet bevatten en dat met name bepaalt in welke omstandigheden de houder daarin een MRN moet opnemen.

Meer bepaald worden twee verschillende verplichtingen genoemd in artikel 178, lid 1, onder b). De administratie moet namelijk ten eerste een MRN bevatten of, waar dit niet bestaat, een ander nummer of een andere code ter identificatie van de douaneaangiften waarmee de goederen onder de bijzondere regeling zijn geplaatst, en ten tweede, wanneer de regeling is gezuiverd, informatie over de wijze waarop dat is gebeurd.

Wat de eerste van deze verplichtingen betreft moet worden vastgesteld, zoals de advocaat-generaal in punt 41 van haar conclusie heeft opgemerkt, dat volgens artikel 158, lid 1, van het douanewetboek van de Unie voor de plaatsing onder de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ geen douaneaangifte vereist is, zodat naar aanleiding daarvan geen MRN wordt meegedeeld.

De tweede verplichting betreft de zuivering van de bijzondere regeling waaronder de betrokken goederen zijn geplaatst. Volgens artikel 215, lid 1, van dat wetboek kan de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ op vier verschillende manieren worden gezuiverd. Een bijzondere regeling wordt ten eerste gezuiverd indien de daaronder geplaatste goederen onder een volgende douaneregeling worden geplaatst, ten tweede indien zij het douanegebied van de Unie hebben verlaten, ten derde indien zij zijn vernietigd zonder afvalresten, en ten vierde indien zij worden afgestaan aan de staat.

In casu wijst de verwijzende rechter erop dat de drie in het hoofdgeding aan de orde zijnde ladingen onder de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ zijn geplaatst als niet-Uniegoederen, en zij deze vrije zone kort daarop hebben verlaten als Uniegoederen. Een dergelijke wijziging van douanestatus van de betrokken goederen kan echter slechts plaatsvinden nadat deze onder de douaneregeling ‘in het vrije verkeer brengen’ zijn geplaatst.

Volgens artikel 201, lid 3, van het douanewetboek van de Unie verkrijgen niet-Uniegoederen immers de douanestatus van Uniegoederen wanneer zij in het vrije verkeer worden gebracht. Voorst blijkt uit artikel 247, lid 1, van dit wetboek dat niet-Uniegoederen tijdens hun verblijf in een vrije zone in het vrije verkeer kunnen worden gebracht.

Te dien einde moet overeenkomstig artikel 158, lid 1, van het douanewetboek met betrekking tot de betrokken goederen een douaneaangifte worden gedaan, waaraan onder de voorwaarden van artikel 226 van uitvoeringsverordening 2015/2447 een MRN als bedoeld in artikel 1, punt 22, van gedelegeerde verordening 2015/2446 wordt toegekend.

Volgens artikel 226, eerste alinea, van uitvoeringsverordening 2015/2447 verstrekken de douaneautoriteiten de aangever een MRN voor deze aangifte, behalve wanneer de douaneaangifte mondeling wordt gedaan dan wel via een handeling die wordt geacht een douaneaangifte te vormen, of indien de douaneaangifte geschiedt in de vorm van een inschrijving in de administratie van de aangever.

Het is juist dat dit artikel 226 volgens de tweede alinea ervan niet van toepassing is tot de datums waarop de uitrol van de systemen AES en NCTS respectievelijk de upgrade van de nationale invoersystemen zoals bedoeld in de bijlage bij uitvoeringsbesluit 2014/255 heeft plaatsgevonden.

Vast staat evenwel dat deze eerste vraag impliciet op twee premissen berust, namelijk, ten eerste, dat de feiten in het hoofdgeding niet vallen onder een van de drie in artikel 226, eerste alinea, genoemde bijzondere gevallen waarin er geen MRN wordt toegekend en, ten tweede, dat deze feiten dateren van na de uitrol van de systemen AES en NCTS en de upgrade van de in de bijlage bij uitvoeringsbesluit 2014/255 genoemde Letse invoersystemen.

Derhalve moet bij de beantwoording van deze vraag als uitgangspunt worden genomen dat voor de plaatsing van deze goederen onder de douaneregeling ‘in het vrije verkeer brengen’, anders dan voor de aanvankelijke plaatsing ervan onder de bijzondere regeling ‘vrije zone’, een douaneaangifte had moet worden gedaan en de aangever dus op het moment dat de regeling ‘vrije zone’ was gezuiverd, over een MRN ter identificatie van die aangifte had moeten beschikken.

Desalniettemin moet worden vastgesteld dat het tweede vereiste van artikel 178, lid 1, onder b), van gedelegeerde verordening 2015/2446 enkel inhoudt dat de administratie van de houder informatie moet bevatten over de wijze waarop de regeling is gezuiverd, en niet dat er in die administratie een MRN moet worden vermeld.

Evenzo bepaalt artikel 178 van deze gedelegeerde verordening in lid 1, onder c), dat de administratie van de houder gegevens moet bevatten aan de hand waarvan de in deze bepaling bedoelde documenten ondubbelzinnig kunnen worden geïdentificeerd, maar niet dat daarin een MRN moet worden vermeld.

Hieruit volgt dat deze bepaling de houder niet de verplichting oplegt om in zijn administratie het MRN te vermelden ter identificatie van de douaneaangifte waarbij de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ is gezuiverd doordat de betrokken goederen onder de douaneregeling ‘in het vrije verkeer brengen’ zijn geplaatst.

Bijgevolg dient op de eerste vraag te worden geantwoord dat artikel 214, lid 1, van het douanewetboek van de Unie en artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 aldus moeten worden uitgelegd dat zij er niet aan in de weg staan dat de houder in zijn administratie informatie opneemt over de wijze waarop de douaneregeling ‘vrije zone’ is gezuiverd en gegevens aan de hand waarvan andere op de zuivering betrekking hebbende documenten dan een douaneaangifte kunnen worden opgespoord, zonder dat hij het MRN ter identificatie van de douaneaangifte tot plaatsing van de betrokken goederen onder een volgende douaneregeling in die administratie vermeldt.

Met zijn tweede en derde vraag, die samen moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 214, lid 1, en artikel 215, lid 1, van het douanewetboek van de Unie alsmede artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 aldus moeten worden uitgelegd dat

In de eerste plaats blijkt uit de door de verwijzende rechter verstrekte informatie dat de CMR-vrachtbrieven met de handgeschreven vermelding ‘C-status’, die wordt bevestigd door het stempel van de douane en de handtekening van een douanebeambte, weliswaar aangeven dat de douanestatus van de betrokken goederen van ‘niet-Uniegoederen’ is gewijzigd in ‘Uniegoederen’, maar dat zij geen voldoende duidelijke informatie bevatten over de wijze waarop de douaneregeling ‘vrije zone’ juist is gezuiverd. Hieruit volgt dat het opnemen van een verwijzing naar dergelijke vrachtbrieven in de administratie van de houder niet beantwoordt aan het tweede in artikel 178, lid 1, onder b), van gedelegeerde verordening 2015/2446 gestelde vereiste om informatie over de wijze waarop de betrokken regeling is gezuiverd in de administratie op te nemen, en evenmin aan het in artikel 178, lid 1, onder c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 gestelde vereiste om in deze administratie gegevens op te nemen aan de hand waarvan documenten met betrekking tot de desbetreffende zuivering kunnen worden geïdentificeerd.

Zoals de advocaat-generaal in punt 44 van haar conclusie heeft opgemerkt, moet evenwel rekening worden gehouden met het feit dat in artikel 178, lid 3, is bepaald dat de douaneautoriteiten kunnen toestaan dat sommige van de in de leden 1 en 2 van artikel 178 bedoelde gegevens niet moeten worden verstrekt wanneer dit geen nadelige invloed heeft op het douanetoezicht en de controle op het gebruik van een bijzondere regeling. Het staat dus aan de verwijzende rechter om na te gaan of de Letse douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 178, lid 3, hebben toegestaan dat de houder geen informatie over de wijze waarop de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ is gezuiverd, noch gegevens aan de hand waarvan documenten met betrekking tot die zuivering kunnen worden geïdentificeerd, in zijn administratie hoeft op te nemen.

Hieruit volgt dat de houder aan zijn verplichtingen inzake het voeren van een administratie met betrekking tot de zuivering van de bijzondere douaneregeling ‘vrije zone’ waaronder niet-Uniegoederen zijn geplaatst, kan voldoen door in die administratie informatie op te nemen over een CMR-vrachtbrief die deze goederen vergezelde toen zij de betrokken vrije zone hebben verlaten en waarop de douaneautoriteiten de douanestatus van deze goederen hebben vermeld, mits deze autoriteiten overeenkomstig artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 hebben toegestaan dat geen meer gedetailleerde informatie hoeft te worden verstrekt over de wijze waarop die bijzondere douaneregeling is gezuiverd, waarbij het aan de verwijzende rechter staat om dit na te gaan.

In de tweede plaats dient in verband met de verificatie van de op de CMR-vrachtbrieven vermelde douanestatus te worden opgemerkt, zoals de advocaat-generaal in punt 55 van haar conclusie aangeeft, dat het douanewetboek de houder geen specifieke verplichting oplegt om de juistheid te verifiëren van de gegevens en de overige vermeldingen in de door hem ontvangen documenten.

Hoewel de houder als ondernemer een minimale zorgvuldigheid aan de dag moet leggen, kan hem niet worden verweten dat hij de juistheid van de op een vrachtbrief vermelde douanestatus niet heeft geverifieerd, tenzij het bij het lezen daarvan voor iedere ondernemer duidelijk is dat die vermelding twijfelachtig is, hetgeen in het hoofdgeding moet worden nagegaan door de verwijzende rechter, daarbij rekening houdend met het feit dat de op de CMR-vrachtbrieven vermelde status van de betrokken goederen bovendien werd bevestigd door het stempel van de douane en de handtekening van een douanebeambte.

Bijgevolg dient op de tweede en de derde vraag te worden geantwoord dat artikel 214, lid 1, en artikel 215, lid 1, van het douanewetboek van de Unie alsmede artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 aldus moeten worden uitgelegd dat

Met zijn vierde vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen aldus moet worden uitgelegd dat de vermelding van de douanestatus ‘Uniegoederen’ op een CMR-vrachtbrief die de betreffende goederen vergezelde toen zij de betrokken vrije zone hebben verlaten en die wordt bevestigd door het stempel van de douane en de handtekening van een douanebeambte, bij de houder een gewettigd vertrouwen kan wekken aangaande de geldigheid van de wijziging van de douanestatus van die goederen volgens de douanewetgeving, ook al geeft deze vrachtbrief niet aan waarop die wijziging is gebaseerd.

Vooraf zij opgemerkt dat deze vraag wordt gesteld voor het geval dat de verwijzende rechter in het licht van het antwoord op de tweede en de derde vraag zou vaststellen dat de Letse douaneautoriteiten geen formele handeling hebben vastgesteld krachtens artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 waarbij zij afzien van de vereisten die in artikel 178, lid 1, onder b) en c), zijn neergelegd aangaande de in de administratie van de houder op te nemen informatie en gegevens aan de hand waarvan de documenten met betrekking tot de zuivering van de bijzondere douaneregeling ondubbelzinnig kunnen worden geïdentificeerd.

Aangezien het douanewetboek de houder geen specifieke verplichting oplegt om de juistheid van de in de aan hem overgelegde documenten opgenomen gegevens te verifiëren, zoals in punt 57 van het onderhavige arrest is uiteengezet, wenst de verwijzende rechter daarnaast in essentie te vernemen of de houder zich kan beroepen op een gewettigd vertrouwen dat zijn administratie voldoet aan de vereisten van artikel 178 van gedelegeerde verordening 2015/2446.

Zoals de advocaat-generaal in punt 69 van haar conclusie heeft opgemerkt, rijst dan in het bijzonder de vraag in welke omstandigheden een vaste administratieve praktijk om op de CMR-vrachtbrieven die goederen vergezellen wanneer zij de vrije zone verlaten, een ondertekende vermelding met stempel aan te brengen dat deze goederen de douanestatus ‘Uniegoederen’ hebben verkregen, bij de houder een gewettigd vertrouwen kan wekken dat de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 hebben toegestaan dat sommige in de leden 1 en 2 van dit artikel genoemde inlichtingen niet hoeven te worden verstrekt en dat de houder ermee kan volstaan in zijn administratie informatie op te nemen over CMR-vrachtbrieven waarop de douaneautoriteiten die vermelding hebben aangebracht.

Het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen is volgens vaste rechtspraak onderdeel van de rechtsorde van de Unie en geldt voor elke nationale autoriteit die met de toepassing van de Unieregels is belast (arrest van 14 juli 2022, Sense Visuele Communicatie en Handel vof, C-36/21, EU:C:2022:556, punt 26 een aldaar aangehaalde rechtspraak).

Hieruit volgt dat de nationale autoriteiten ertoe gehouden zijn om bij de tenuitvoerlegging van de bepalingen van het douanewetboek dit beginsel na te leven. Het recht om zich te beroepen op dit vertrouwensbeginsel, dat voortvloeit uit het rechtszekerheidsbeginsel, komt toe aan iedere persoon bij wie een instantie gegronde verwachtingen heeft gewekt. Nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende inlichtingen die afkomstig zijn van bevoegde en betrouwbare bronnen kunnen, ongeacht de vorm waarin zij worden meegedeeld, dergelijke verwachtingen wekken. Niemand kan evenwel schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen aanvoeren wanneer de instantie hem geen nauwkeurige toezeggingen heeft gedaan [zie in die zin arrest van 4 oktober 2024, Litouwen e.a./Europees Parlement en Raad (Mobiliteitspakket), C-541/20–C-555/20, EU:C:2024:818, punt 616]. Bovendien kan een gedraging van een met de toepassing met het Unierecht belaste nationale instantie die strijdig is met dit recht of met het nationale recht dat ter uitvoering ervan is vastgesteld, bij een ondernemer geen gewettigd vertrouwen doen ontstaan (zie in die zin arrest van 14 juli 2022, Sense Visuele Communicatie en Handel vof, C-36/21, EU:C:2022:556, punten 27 en 28 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

In dit verband dient te worden vastgesteld dat artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 geen nadere bepalingen bevat over hoe de douaneautoriteiten kunnen toestaan dat bepaalde in de leden 1 en 2 van dit artikel genoemde inlichtingen niet hoeven te worden verstrekt. In die omstandigheden is een nationale praktijk op grond waarvan het voor de zuivering van de bijzondere douaneregeling wordt geacht te volstaan dat de houder in zijn administratie informatie opneemt over een CMR-vrachtbrief die de betrokken goederen vergezelde toen deze een vrije zone hebben verlaten en waarop de douanestatus is vermeld die wordt bevestigd door het stempel van de douane en de handtekening van een douanebeambte, niet in strijd met artikel 178, lid 1, onder b) en c), en lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446.

Wanneer die praktijk bestaat kan de houder zich dan ook beroepen op een gewettigd vertrouwen dat zijn administratie in overeenstemming is met artikel 178 van gedelegeerde verordening 2015/2446. Dat kan met name het geval zijn indien de douaneautoriteiten in het verleden aan de houder nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende toezeggingen hebben gedaan dat indien hij in zijn administratie gegevens opnam aan de hand waarvan een CMR-vrachtbrief met vermelding van de douanestatus kon worden geïdentificeerd, dit volstond voor de vaststelling dat hij de op hem uit hoofde van dat artikel rustende verplichtingen had vervuld. In dat geval kan de houder er legitiem op vertrouwen dat de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 hebben toegestaan dat bepaalde in lid 1 van dit artikel genoemde inlichtingen niet hoeven te worden verstrekt.

Bijgevolg dient op de vierde vraag te worden geantwoord dat het beginsel van gewettigd vertrouwen aldus moet worden uitgelegd dat de houder een gewettigd vertrouwen in de overeenstemming van zijn administratie met artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446 mag ontlenen aan een vaste praktijk van de douaneautoriteiten waaruit nauwkeurige en onvoorwaardelijke toezeggingen blijken dat hij er ter vervulling van zijn verplichtingen krachtens die bepaling mee kan volstaan in zijn administratie louter informatie op te nemen over een CMR-vrachtbrief die de betrokken goederen vergezelde toen deze een vrije zone hebben verlaten en die een handgeschreven vermelding van de douanestatus bevat die wordt bevestigd door het stempel van de douane en de handtekening van een douanebeambte.

Met zijn vijfde vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of het Unierecht zich verzet tegen de toepassing van een nationale bepaling betreffende het gezag van gewijsde die de rechter van een lidstaat verplicht een door de houder krachtens artikel 79 van het douanewetboek van de Unie verschuldigde douaneschuld nietig te verklaren, op grond dat de rechterlijke instantie van deze lidstaat die bevoegd is om de rechtmatigheid te toetsen van de administratieve sanctie die aan die houder is opgelegd voor dezelfde douaneverrichtingen en op dezelfde gronden als die waaruit deze schuld voortvloeit, in een onherroepelijk geworden rechterlijke beslissing heeft vastgesteld dat deze laatste niet heeft verzuimd de krachtens de douanewetgeving van de Unie op hem rustende verplichtingen na te leven.

Er zij allereerst op gewezen dat het antwoord op deze vraag wordt gegeven voor het geval dat de verwijzende rechter van oordeel is dat de douaneautoriteiten enerzijds niet overeenkomstig artikel 178, lid 3, van gedelegeerde verordening 2015/2446 formeel vrijstelling hebben verleend van de voor die voor de houder geldende verplichtingen, en de houder zich in de omstandigheden van het hoofdgeding anderzijds niet kan beroepen op een gewettigd vertrouwen dat zijn administratie in overeenstemming is met artikel 178, lid 1, onder b) en c), van gedelegeerde verordening 2015/2446.

Na deze verduidelijking moet worden herinnerd aan het belang dat het beginsel van het gezag van gewijsde zowel in het Unierecht als in de nationale rechtsorden heeft. Om zowel de stabiliteit van het recht en van de rechtsbetrekkingen als een goede rechtsbedeling te waarborgen, is het immers van belang dat rechterlijke beslissingen die definitief zijn geworden nadat de beschikbare beroepsmogelijkheden zijn uitgeput of nadat de beroepstermijnen zijn verstreken, niet opnieuw aan de orde kunnen worden gesteld (zie in die zin arrest van 7 april 2022, Avio Lucos, C-116/20, EU:C:2022:273, punt 92 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

Het Unierecht gebiedt een nationale rechter derhalve niet om nationale procedureregels die een beslissing gezag van gewijsde verlenen buiten toepassing te laten, ook al zou daardoor een nationale situatie die onverenigbaar is met dat recht kunnen worden hersteld. Het Unierecht vereist dus niet dat een nationale rechterlijke instantie uit principe terugkomt op een in kracht van gewijsde gegane beslissing om rekening te houden met de uitlegging die het Hof aan een relevante bepaling van dat recht heeft gegeven (arrest van 2 april 2020, CRPNPAC en Vueling Airlines, C-370/17 en C-37/18, EU:C:2020:260, punten 89 en 90 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

Bij gebreke van een Unieregeling ter zake is de wijze waarop het beginsel van het gezag van gewijsde ten uitvoer wordt gelegd krachtens het beginsel van de procedurele autonomie van de lidstaten een zaak van de interne rechtsorde van die staten. Deze nadere regels mogen evenwel niet ongunstiger zijn dan die welke voor soortgelijke situaties krachtens intern recht gelden (gelijkwaardigheidsbeginsel) en zij mogen de uitoefening van de door de rechtsorde van de Unie verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken (doeltreffendheidsbeginsel) (arrest van 7 april 2022, Avio Lucos, C-116/20, EU:C:2022:273, punt 100 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

Bovendien moet ieder geval waarin de vraag rijst of een nationale procesregel de toepassing van het Unierecht onmogelijk of uiterst moeilijk maakt worden onderzocht met inaanmerkingneming van de plaats van die bepaling in de gehele procedure voor de verschillende nationale instanties, en van het verloop en de bijzondere kenmerken van die procedure. In voorkomend geval moet rekening worden gehouden met de beginselen die aan het nationale stelsel van rechtspraak ten grondslag liggen, zoals de bescherming van de rechten van de verdediging, het rechtszekerheidsbeginsel en het goede verloop van de procedure (arrest van 2 april 2020, CRPNPAC en Vueling Airlines, C-370/17 en C-37/18, EU:C:2020:260, punt 93).

Aldus is geoordeeld dat het doeltreffendheidsbeginsel belet dat het beginsel van het gezag van gewijsde zodanig wordt uitgelegd dat de nationale rechter verplicht is het Unierecht telkens opnieuw onjuist uit te leggen en toe te passen op de enkele grond dat de bij hem aanhangige zaak, hoewel deze een ander voorwerp heeft, betrekking heeft op dezelfde rechtsverhouding of hetzelfde fundamentele punt dat is beslecht bij een onherroepelijk geworden rechterlijke beslissing. Dergelijke beletsels voor de daadwerkelijke toepassing van de regels van het Unierecht kunnen immers niet redelijkerwijs worden gerechtvaardigd door het rechtszekerheidsbeginsel en moeten dus worden geacht in strijd te zijn met het doeltreffendheidsbeginsel (zie in die zin arresten van 3 september 2009, Fallimento Olimpiclub, C-2/08, EU:C:2009:506, punten 29–31; 2 april 2020, CRPNPAC en Vueling Airlines, C-370/17 en C-37/18, EU:C:2020:260, punten, 94–96, en 7 april 2022, Avio Lucos, C-116/20, EU:C:2022:273, punten 102–104).

De verwijzende rechter heeft echter niet te maken met het verplicht herhalen van een onjuiste uitlegging en een onjuiste toepassing van het Unierecht wegens een onherroepelijk geworden rechterlijke beslissing over een rechtsverhouding of een fundamentele kwestie die aan de orde is in een geding met een ander voorwerp.

Ten eerste hebben de door de Rīgas apgabaltiesas Krimināllietu tiesas kolēģija afgedane zaak en het hoofdgeding immers betrekking op dezelfde douaneverrichtingen.

Ten tweede is het inderdaad juist dat de niet-naleving van een douaneverplichting verschillende rechtsgevolgen kan hebben, zoals om te beginnen het ontstaan van een hoofdschuld jegens de douane, te weten invoerrechten en btw, en vervolgens de vertragingsrente die daarmee gepaard gaat, maar uit het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt dat de houder zowel de hoofdschuld als de daarmee verband houdende vertragingsrente verschuldigd is op grond van een en hetzelfde besluit van de belastingdienst en dat beide vorderingen hoe dan ook voortvloeien uit de vermeende niet-naleving van dezelfde administratieverplichtingen van de houder als die welke aan de orde waren in de zaak waarover de Rīgas apgabaltiesas Krimināllietu tiesas kolēģija zich heeft uitgesproken.

Voor zover het Letse recht een regel bevat volgens welke bestuursrechters gebonden zijn door de beslissingen van strafrechters, dient in die omstandigheden de betwisting van die vermeende niet-naleving in het kader van verschillende beroepen in rechte met betrekking tot dezelfde douaneverrichtingen in beginsel op uniforme wijze worden geregeld. Het doeltreffendheidsbeginsel staat niet eraan in de weg dat het gezag van gewijsde van een onherroepelijk geworden rechterlijke beslissing wordt geëerbiedigd, mits dit geen gevolgen heeft voor andere gedingen dan die waarin de rechtmatigheid van hetzelfde administratief besluit wordt betwist of wordt opgekomen tegen de juridische kwalificatie van de feiten betreffende dezelfde douaneverrichtingen.

Bijgevolg dient op de vijfde vraag te worden geantwoord dat het Unierecht zich niet verzet tegen de toepassing van een nationale bepaling betreffende het gezag van gewijsde die de rechter van een lidstaat verplicht een door de houder krachtens artikel 79 van het douanewetboek van de Unie verschuldigde douaneschuld nietig te verklaren, op grond dat de rechterlijke instantie van deze lidstaat die bevoegd is om de rechtmatigheid te toetsen van de administratieve sanctie die aan die houder is opgelegd voor dezelfde douaneverrichtingen en op dezelfde gronden als die waaruit deze schuld voortvloeit, in een onherroepelijk geworden rechterlijke beslissing heeft vastgesteld dat deze laatste niet heeft verzuimd de krachtens de douanewetgeving van de Unie op hem rustende verplichtingen na te leven.