Hof Leeuwarden, 17-10-2012, nr. 24-0640-12, nr. 24-0641-12

dagen politiecel x € 350,-

dagen Huis van Bewaring x € 250,-

Voorts vraagt verzoekster een vergoeding voor de gemaakte kosten voor de indiening en de behandeling in raadkamer van het verzoekschrift.

In openbare raadkamer heeft verzoekster het verzoek aangevuld en vergoeding gevraagd voor de kosten van de advocaat voor de behandeling van het verzoekschrift in hoger beroep en haar eigen reiskosten in verband met het bijwonen van die behandeling.

De ontvankelijkheid van het hoger beroep

Verzoekster is blijkens akte d.d. 27 maart 2012 op de voorgeschreven wijze en tijdig van voormelde beschikking in hoger beroep gekomen.

De behandeling in raadkamer

Het hof heeft in openbare raadkamer van 3 oktober 2012 gehoord de advocaat-generaal alsmede verzoekster en haar advocaat.

Voorts heeft het hof gezien de stukken, waaronder het verzoekschrift en de op de zaak betrekking hebbende stukken.

De beoordeling van het hoger beroep

Het hof verstaat dat geen hoger beroep is ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank Zwolle-Lelystad d.d. 29 februari 2012 voor zover daarbij een vergoeding is toegekend op grond van artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering voor de kosten voor het indienen en de behandeling van het verzoekschrift.

Verzoekster voert aan dat de rechtbank bij de beoordeling van het verzoek om schadevergoeding zich opnieuw heeft uitgelaten over de eventuele schuld van verzoekster aan de haar ten laste gelegde feiten. Nu verzoekster daarvan bij vonnis van de rechtbank Zwolle-Lelystad d.d. 10 mei 2011 is vrijgesproken, heeft de rechtbank daarmee in strijd gehandeld met de in artikel 6, tweede lid, van het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) gewaarborgde onschuldpresumptie. Anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, bestaan er in dit geval wel gronden van billijkheid voor het toekennen van een schadevergoeding. Verzoekster heeft vanaf 23 augustus 2008 tot en met 1 oktober 2008 in voorlopige hechtenis verbleven. Zij heeft ter zake van deze ten onrechte ondergane hechtenis schade geleden. Verzoekster heeft tijdens de kritieke situatie van haar dochter niet de mogelijkheid gehad bij haar te zijn. Zij heeft door de voorlopige hechtenis kostbare tijd verloren die zij met haar dochter had kunnen doorbrengen. Verzoekster heeft gedurende de voorlopige hechtenis ook niet vrijelijk en zonder politietoezicht voor haar dochter kunnen zorgen en met artsen kunnen spreken. Dat heeft haar als moeder psychisch erg geraakt.

De gevolgen van de voorlopige hechtenis zijn verstrekkend. Door de voorlopige hechtenis heeft verzoekster ook een stempel opgedrukt gekregen. Mensen denken toch 'waar rook is, is vuur'. De oudste dochter van verzoekster en haar zes maanden geleden geboren zoontje zijn beiden ook uit huis gehaald. In openbare raadkamer heeft verzoekster aangevoerd dat met name dit stempel voor haar aanleiding vormt om een hogere vergoeding te verzoeken dan de forfaitaire bedragen.

De advocaat-generaal stelt zich primair op het standpunt dat de rechtbank in de bestreden beslissing terecht heeft geoordeeld dat er in dit geval geen gronden van redelijkheid en billijkheid aanwezig zijn om een vergoeding toe te kennen. Subsidiair stelt hij zich op het standpunt dat de gronden die zijn aangevoerd om een hogere dan een forfaitaire vergoeding toe te kennen daartoe onvoldoende zijn.

Bij de beoordeling van de vraag of er in dit geval gronden van billijkheid aanwezig zijn om tot toekenning van schadevergoeding over te gaan, staat voorop dat de strafzaak van verzoekster is geëindigd door het onherroepelijk geworden vonnis van de rechtbank Zwolle-Lelystad d.d. 10 mei 2011, waarbij verzoekster is vrijgesproken van de aan haar verweten feiten. De onschuldpresumptie die op grond van vaste jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens als uitgangspunt dient te worden gehanteerd, brengt mee dat de rechter bij de beoordeling van het verzoek geen oordeel mag geven over de eventuele schuld van verzoekster aan de verweten feiten.

De rechtbank heeft het verzoek om vergoeding van schade die verzoekster ten gevolge van de ondergane voorlopige hechtenis heeft geleden afgewezen en onder verwijzing naar hetgeen daarbij naar hetgeen in het vonnis van 10 mei 2011 is overwogen, geoordeeld dat er geen gronden van billijkheid aanwezig zijn tot toekenning van de door verzoekster als gevolg van ondergane voorlopige hechtenis geleden schade.

Het hof citeert hierna de relevante passages uit het (straf)vonnis.

(…..)

De rechtbank is van oordeel dat de zich in het dossier bevindende bewijsmiddelen er niet toe dwingen dat verdachte de dader was en niet medeverdachte [de vader]. Daarmee blijft in het ongewisse wat zich in de dagen voordat [de baby] werd opgenomen in het ziekenhuis heeft afgespeeld in de woning van verdachte en medeverdachte [de vader]. Onder die omstandigheden ontbreekt het overtuigende bewijs dat verdachte [de baby] met kracht heen en weer heeft geschud waardoor het hersenletsel aan haar is toegebracht en zij uiteindelijk is overleden."

Gelijkluidende overwegingen hebben geleid tot de vrijspraak in het geval van de medeverdachte in de strafzaak, tevens appellant van de afwijzende beslissing op zijn schadeverzoek van de rechtbank.

Het hof is van oordeel dat ook in een geval zoals het onderhavige, waarin de vrijspraak is gebaseerd op de omstandigheid dat niet is vast te stellen wie van beide verdachten het door de rechtbank vastgestelde strafbare feit heeft begaan, in beginsel een schadevergoeding voor ondergane voorlopige hechtenis op haar plaats is. Immers, uit de beslissingen van de rechtbank vloeit voort, nu kennelijk ook geen bewijs is gevonden voor medeplegen, dat in ieder geval in het geval van één van beide verzoekers zou worden gehandeld in strijd met de in artikel 6, tweede lid, van het EVRM gewaarborgde onschuldpresumptie, wanneer op de grond, dat niet duidelijk is geworden wie van beiden het feit heeft gepleegd, geen vergoeding zou worden toegekend.

Er zijn naar het oordeel van het hof dan ook wel gronden van billijkheid aanwezig om tot toekenning van schadevergoeding over te gaan.

Uit het onderzoek in openbare raadkamer is - voor zover hier van belang - verder het navolgende gebleken:

dagen HvB waarvan 6 dagen ad € 70,- € 420,-

en 29 dagen ad € 80,- € 2.320,-

€ 3.025,-