RvB Belastingzaken NA en Aruba, 03-09-2008, nr. 2003/338, 2003/339 en 2003/340

Belanghebbende is op grond van artikel 16 Landsverordening winstbelasting (hierna: LWB) aansprakelijk gesteld voor winstbelastingschulden van de volgende naamloze vennootschappen:

Belanghebbende heeft verzocht om opheffing van de aansprakelijkstellingen bij brieven van 20 augustus 2002. Bij beschikkingen van 6 juni 2003, als bedoeld in artikel 16, lid 4, LWB, heeft de Inspecteur de verzoeken afgewezen. De beschikkingen zijn niet aangetekend verzonden.

Belanghebbende is op 3 juli 2003, dus tijdig, tegen deze beschikkingen in beroep gekomen. De motivering is bij brieven van 31 oktober 2007 ingediend.

De Inspecteur heeft vertoogschriften ingediend.

Ter zitting van 2 november 2007 te Oranjestad zijn verschenen de gemachtigde, alsmede H.P. namens de inspecteur. Tevens zijn zij ter zitting van 10 april 2008 te Oranjestad verschenen.

De gemachtigde heeft op de zitting van 10 april 2008 een pleitnota ingebracht.

Tussen partijen is in geschil het antwoord op de vraag of belanghebbende terecht en naar de juiste bedragen aansprakelijk is gesteld.

Belanghebbende stelt zich primair op het standpunt dat de beschikkingen van 6 juni 2003 in strijd met artikel 16, lid 5, LWB niet aangetekend zijn verzonden, zodat de (kennelijke) aansprakelijkstellingen in strijd met de LWB zijn.

Inzake O. NV stelt zij zich subsidiair op het standpunt dat de aansprakelijkstelling kennelijk is ingetrokken en verzoekt zij de Raad de aansprakelijkstelling op te heffen.

Inzake G. NV stelt zij zich subsidiair op het standpunt dat uit het overzicht van de openstaande belastingschulden blijkt dat alleen nog aanslagen en kosten betreffende belastingjaren 1999 tot en met 2001 openstaan en dat zij ter zake niet aansprakelijk is gesteld, omdat de dagtekeningen van de betreffende aanslagen 15 februari 2002, 13 augustus 2002 en 6 juni 2003 luiden, zodat de aansprakelijkstelling kennelijk is ingetrokken. Zij verzoekt de Raad de aansprakelijkstelling op te heffen.

Belanghebbende stelt zich (meer) subsidiair op het standpunt dat het onredelijk en onbillijk is om haar aansprakelijk te stellen voor de schulden nu haar ter zake geen verwijt kan worden gemaakt, omdat zij op de betalingen door de vennootschappen geen invloed heeft kunnen uitoefenen nu zij niet bij de bedrijfsuitoefening van die vennootschappen was betrokken, dat zij geen weet heeft gehad van de aanslagen en dat zij derhalve niet in de gelegenheid was om ervoor te zorgen dat de vennootschappen aan hun fiscale verplichtingen zouden voldoen. Zij stelt voorts dat zij per 30 oktober 2002 is afgetreden als bestuurslid, dat zij van de vennootschappen nimmer een vergoeding heeft gekregen voor haar functie en dat zij nimmer enige handeling heeft verricht voor, namens of met de vennootschappen, alsmede dat zij nimmer een bestuurshandeling heeft verricht namens de vennootschappen of de vennootschappen op enigerlei wijze civielrechtelijk heeft verbonden.

In aanvulling op het voorgaande stelt belanghebbende inzake D. NV dat de enige werknemer samen met de controller van G. NV, de heer V, verantwoordelijk was voor de aangiften en afdrachten, dat de heer V de dagelijkse leiding had en het financiële beheer deed en dat hij aansprakelijk zou moeten worden gesteld. Tevens stelt zij dat naar haar weten de aangiftebiljetten 1996 tot en met 1999 van D. NV zijn ingediend en dat ze had begrepen dat broer L. alles in orde zou maken, doch dat hij inmiddels in voorlopige hechtenis is genomen. Daarnaast stelt zij dat de enige activiteit van D. NV inhield het houden van deelnemingen, onder meer in G. NV, dat D. NV waarschijnlijk geen winsten heeft behaald, dat de aanslagen ten name van D. NV ambtshalve zijn opgelegd, zodat ze wellicht te hoog zijn en dat nog niet alle bezwaren daartegen zijn afgehandeld. Tenslotte stelt zij dat haars inziens de belastingontvanger niet alles heeft gedaan om de belastingschulden bij D. NV zelf in te vorderen en gemakshalve haar nu aanspreekt.

Inzake D. NV stelt belanghebbende zich tenslotte op het standpunt dat zij niet voor de boetes aansprakelijk is, gelet op de tekst van artikel 16 LWB en nu een vergelijkbare bepaling als artikel 21, lid 1, letter b, LB, ontbreekt.

De Inspecteur stelt zich op het standpunt dat belanghebbende terecht aansprakelijk wordt gehouden voor de nog openstaande winstbelastingschulden van O. NV over de jaren 1997, 1998, 2000, 2001 en 2002, de nog openstaande winstbelastingschuld van G. NV over het jaar 1999 en de nog openstaande winstbelastingschulden van D. NV.

Ingevolge artikel 16, lid 2, LWB, is een bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor de winstbelastingschuld van een vennootschap. Allen die bij of na het ontstaan der belastingschuld bestuurder waren, worden als aansprakelijke bestuurder aangemerkt (artikel 16, lid 8). De aansprakelijkheid houdt op wanneer de bestuurder, tot betaling aangesproken, ten genoegen van de Inspecteur aantoont, dat hij in de onmogelijkheid is geweest in zijn hoedanigheid voor de betaling te zorgen (artikel 16, lid 2, laatste volzin). Dit aantonen wordt schriftelijk gedaan en ingediend bij de Inspecteur (artikel 16, lid 3). De Inspecteur beslist hierop bij beschikking, die met redenen is omkleed indien zij afwijzend is (artikel 16, lid 4) en waarvan een afschrift aangetekend per post wordt verzonden aan de belanghebbende (artikel 16, lid 5). Binnen twee maanden kan daartegen in beroep worden gekomen bij de Raad (artikel 16, lid 6).

De bestreden beschikkingen zijn gedateerd 6 juni 2003; daarbij heeft de Inspecteur afwijzend beschikt op de stelling van belanghebbende, ingenomen in haar brieven van 20 augustus 2002, dat zij op de voet van artikel 16, lid 2, laatste volzin, LWB, niet langer hoofdelijk aansprakelijk kan worden gehouden. De stelling kan uitsluitend slaan op belastingschulden die voortvloeien uit aanslagen die uiterlijk op 20 augustus 2002 zijn opgelegd. De Raad laat zich in de onderhavige procedure niet uit over eventuele andere belastingschulden ter zake waarvan belanghebbende als bestuurder ingevolge de LWB hoofdelijk aansprakelijk is of wordt gesteld.

Voor zover de belastingschulden waarop de beschikkingen betrekking hebben, geheel of gedeeltelijk niet meer openstaan, gaat de Raad ervan uit dat de aansprakelijkheid in zoverre is komen te vervallen.

De onderhavige procedure ziet, naar het oordeel van de Raad, niet tevens op de aansprakelijkheid van belanghebbende voor de door haar genoemde loon- en overdrachtsbelastingschulden van G. NV en D. NV. Dit is reeds het geval omdat de brief van 20 augustus 2002 en de beschikking van 6 juni 2003 inzake G. NV, alsmede de beschikking van 6 juni 2003 inzake D. NV, naar haar tekst geen betrekking hebben op dergelijke schulden. Dit is voor wat betreft eventuele loonbelastingschulden bovendien niet het geval, omdat tegen de aansprakelijkheid van een bestuurder voor dergelijke schulden in de wet (meer in het bijzonder: artikel 21 LB) geen fiscaalrechtelijke rechtsingang is opengesteld. Voor zover belanghebbende wenst te ageren tegen de hoofdelijke aansprakelijkheid voor deze schulden, dient zij zich dan ook tot de civiele rechter te wenden. Voor wat betreft de overdrachtsbelastingschulden van de drie vennootschappen is aan het de Raad niet duidelijk gemaakt op grond van welke regel belanghebbende daarvoor hoofdelijk aansprakelijk zou zijn.

Uit het voorgaande, alsmede uit de stukken en de standpunten van partijen, volgt dat de onderhavige procedure uitsluitend betrekking heeft op belastingschulden die voortvloeien uit de volgende aanslagen:

Belanghebbende stelt dat zij op grond van de in 2.2.5 genoemde brief van 3 december 2004 erop mocht vertrouwen niet (langer) aansprakelijk te worden gehouden voor belastingschulden van O. NV. Veronderstellenderwijs ervan uitgaande dat belanghebbende in redelijkheid erop mocht vertrouwen dat de brief een mededeling van de Inspecteur bevatte dat er geen belastingschulden meer openstonden ten name van O. NV en dat daarom haar hoofdelijke aansprakelijkheid daarvoor was opgehouden, moet het belanghebbende aanstonds duidelijk zijn geweest dat deze mededeling op een vergissing berustte. Het beroep op het vertrouwensbeginsel faalt reeds om die reden.

Bij de aanslagen in de winstbelasting ten name van D. NV als genoemd in 5.2.4 zijn boetes opgelegd. De Raad volgt de stelling van belanghebbende dat zij niet tevens aansprakelijk is voor deze boetes. Artikel 16 LWB is van toepassing ter zake van “de belasting”; de hoofdelijke aansprakelijkheid van de bestuurder betreft dus slechts de winstbelasting, dit in tegenstelling tot het regime van artikel 21 LB, waar de aansprakelijkheid van de bestuurder “de belasting en de administratieve boete” betreft. Voor zover bij de aanslagen ten name van D. NV als genoemd in 5.2.4 boetes zijn opgelegd, is belanghebbende ter zake derhalve niet aansprakelijk. Dit geldt tevens voor zover de boetes op de voet van 26, lid 1 (oud), LWB, dan wel artikel 35, lid 1 (oud), LWB, als verhoging van de winstbelasting in de aanslagen zijn begrepen.

Belanghebbende stelt dat de beschikkingen van 6 juni 2003 dienen te worden vernietigd omdat deze niet aangetekend zijn verzonden en dat zij uit dien hoofde niet langer aansprakelijk is. Dit standpunt is onjuist. De enkele omstandigheid dat een beschikking als bedoeld in artikel 16, lid 4, LWB niet aangetekend is verzonden, leidt niet tot de conclusie dat de betreffende aansprakelijkheid komt te vervallen dan wel dat de beschikking nietig of vernietigbaar is. Het doel van artikel 16, lid 5, LWB is dat de aansprakelijke bestuurder in gelegenheid wordt gesteld tijdig in beroep te komen tegen een dergelijke beschikking. Het niet-aangetekend verzenden van die beschikking kan er toe leiden dat een daartegen gericht beroepschrift dat niet binnen de vereiste termijn van 2 maanden is ingediend, desalniettemin ontvankelijk is. Belanghebbende is overigens tijdig in beroep gekomen tegen de beschikkingen, zodat het niet-aangetekend verzenden van de beschikkingen voor haar geen nadelige gevolgen heeft gehad.

De hoofdelijke aansprakelijkheid van een bestuurder van een naamloze vennootschap voor haar winstbelastingschuld vloeit voort uit de wet. Daarvoor is geen beschikking van de Inspecteur vereist (Raad van Beroep 4 augustus 2004, nr. 2002/58-62). Voor zover belanghebbende stelt dat zij nooit bij beschikking aansprakelijk is gesteld en uit dien hoofde geen sprake is van een juiste aansprakelijkstelling, zodat haar aansprakelijkheid moet komen te vervallen, miskent zij dit.

De Raad oordeelt in een procedure als de onderhavige over de juistheid van de beschikking van de Inspecteur als bedoeld in artikel 16, lid 4, LWB. Derhalve beoordeelt de Raad of belanghebbende ten genoegen van de Inspecteur kon aantonen dat zij in de onmogelijkheid was in haar hoedanigheid te zorgen voor de betaling van de schulden waarop de beschikking ziet. Of de schulden waarvoor belanghebbende aansprakelijk is, mogelijk (ambtshalve) te hoog zijn vastgesteld, wordt derhalve niet in de onderhavige procedure beoordeeld. Voor zover belanghebbende de omvang van de belastingschulden betwist, miskent zij dit.

Gelet op artikel 16, lid 8, LWB, is een voormalige bestuurder van een vennootschap aansprakelijk voor de winstbelastingschulden van die vennootschap die zijn ontstaan in de periode dat hij bestuurder is geweest. Dat de aanslagen in de winstbelasting op de voet van artikel 5 Algemene landsverordening belastingen (hierna: ALB) mogelijk na afloop van die periode zijn vastgesteld, doet daaraan niet af. Belanghebbende stelt dat zij op 30 oktober 2002 is afgetreden als bestuurder van de vennootschappen. Indien veronderstellenderwijs wordt uitgegaan van de juistheid van die stelling, leidt dat echter niet tot de conclusie dat zij niet aansprakelijk is voor de winstbelastingschulden, die zijn onstaan in de periode van haar bestuur en die nog niet op 30 oktober 2002 waren geformaliseerd.

Blijkens artikel 16, lid 2, laatste volzin, is het aan belanghebbende om aan te tonen dat zij in de onmogelijkheid was in haar hoedanigheid van bestuurder voor de betaling van de winstbelasting te zorgen. Naar het oordeel van de Raad houdt de aansprakelijkheid van een bestuurder op, indien hij aantoont dat hem geen verwijt kan worden gemaakt ter zake van het niet onbetaald blijven van de winstbelastingschulden. In dit verband wijst de Raad op de volgende passage in de parlementaire geschiedenis (Memorie van toelichting, LWB 1940, blz. 14-15):

“Zij, op wie bij het ontstaan van de belastingschuld of later de zorg heeft gerust voor de nakoming van de financieele verplichtingen van het lichaam in het algemeen, moet ook voor de betaling van de belasting van dat lichaam zorg dragen. Schieten zij in de behoorlijke vervulling van die taak te kort, dan dienen zij persoonlijk tegenover het gebiedsdeel Curaçao aansprakelijk te zijn. (…)

Indien aan het licht kom dat [de bestuurders] in hunne hoedanigheid gedaan hebben wat redelijkerwijs van hen kan worden verwacht, gaat het niet aan hen nog langer voor de belastingschuld van het door hen vertegenwoordigde lichaam persoonlijk verantwoordelijk te houden. De aansprakelijkheid voor de belastingschuld van anderen mag een vexatoir karakter dragen. (…)

Alleen indien het toedoen of de nalatigheid van de vertegenwoordigers aan de wanbetaling niet vreemd is, bestaat er grond voor de verplichting tot aanzuivering der belasting uit eigen beurs. Toonen zij, tot betaling aangesproken aan, dat de wanbetaling aan hen niet is te wijten, dan moeten zij vrijuit kunnen gaan. Zijn zij daarentegen tekort geschoten in hun verplichting om over de betaling van de belasting van het lichaam te zorgen, dan hebben zij de ongelegenheid, waarin hun tekortkoming hen mocht brengen, aan zich zelf te wijten.”

Belanghebbende heeft – samengevat – aangevoerd dat zij weliswaar formeel bestuurslid was, doch feitelijk in het geheel niet bij de bedrijfsvoering was betrokken en daardoor niet wist dat niet werd voldaan aan de fiscale verplichtingen, terwijl zij, toen zij vernam van het verzuim, alles heeft gedaan om te zorgen dat alsnog aan die verplichtingen werd voldaan. Kennelijk meent belanghebbende dat haar op die gronden geen verwijt kan worden gemaakt ter zake van het ontbetaald blijven van de belastingschulden. Daarmee miskent zij echter dat elk der bestuurders van een vennootschap verantwoordelijk is voor de gehele gang van zaken binnen de onderneming van de vennootschap, ook indien hij feitelijk niet bij de bedrijfsvoering is betrokken. Belanghebbende had voorts moeten weten dat zij, door zich aan de op haar rustende verantwoordelijkheid te onttrekken en zelfs niet enig toezicht of controle uit te oefenen ten aanzien van de bedrijfsvoering, het risico nam dat de zaken bij de vennootschappen fout zouden lopen en dat zij daarvoor als bestuurder zou worden aangesproken.

Ook voor het overige is belanghebbende er niet in geslaagd aan te tonen dat zij in de onmogelijkheid verkeerde voor de betaling te zorgen. De omstandigheden dat binnen de interne bedrijfsvoering een ander tot taak had ervoor te zorgen dat werd voldaan aan de op de vennootschappen rustende fiscale verplichtingen en dat belanghebbende nooit een vergoeding heeft ontvangen voor haar functie bij de vennootschappen, doen hieraan niet af.

Gelet op het voorgaande is belanghebbende aansprakelijk voor de winstbelastingschulden van O. NV, G. NV en D. NV, als genoemd in 5.2.4, voor zover deze nog openstaan en voor zover daarin geen boetes of verhogingen zijn begrepen.

De Raad verklaart de beroepen, voor wat betreft de hoofdelijke aansprakelijkheid van belanghebbende voor de nog openstaande winstbelastingschulden ongegrond, en overigens gegrond.

Alsdan gedaan in raadkamer door mrs. J.Th. Drop, C.W.M. van Ballegooijen en G.J. van Muijen in tegen¬woor¬dig¬heid van de secretaris S.J. Rasmijn en uitgesproken in het openbaar op 3 september 2008.