13.4.3 Pandrecht

Als alternatief voor de cessie of contractsoverdracht kan de financier ook krediet verstrekken aan de leverancier en hiervoor een pandrecht bedingen op de koopprijsvordering die de leverancier heeft op de koper. Dit heeft tot gevolg dat de financier de vordering op de koper kan innen als de leverancier in gebreke is met de terugbetaling van het krediet aan de financier, mits de verpanding is medegedeeld aan de koper.

Blijft de koper in gebreke met betaling van de koopprijs aan de financier, dan kan de financier het zekerheidsrecht dat strekt tot zekerheid van deze vordering ook uitoefenen (art. 67 lid 1 Pandwet). Dit kan een pandrecht zijn dat de koper had gevestigd of de eigendom van de geleverde zaak die de leverancier zich had voorbehouden. Beide zijn namelijk nevenrechten van de verpande vordering.1 Dit leidt tot gevolgen die vergelijkbaar zijn met het arrest ABN Amro/Marell in het Nederlandse recht. Belangrijk verschil is echter dat de financier in het Belgische recht wel het eigendomsvoorbehoud kan uitoefenen, omdat dit een nevenrecht is.2

Echter, bij de uitoefening van het eigendomsvoorbehoud in het Belgische recht spelen twee problemen die ook in het Nederlandse recht spelen. Ten eerste blijft de leverancier bevoegd om de koopovereenkomst te ontbinden met de koper. De financier heeft deze bevoegdheid niet. Ten tweede baat uitoefening van het eigendomsvoorbehoud de financier niet. De leverancier herkrijgt de onvoorwaardelijke eigendom van de zaak. Beide problemen kunnen op een met het Nederlandse recht vergelijkbare wijze worden opgelost. De leverancier kan een volmacht verlenen aan de financier om de overeenkomst te ontbinden en daarnaast de voorbehouden eigendom van de zaak overdragen of verpanden aan de financier. Zodoende heeft de financier de mogelijkheid om de overeenkomst te ontbinden en verkrijgt hij (een pandrecht op) de onvoorwaardelijke eigendom.