13.3.2 Vertragsübernahme

In plaats van een cessie kan de leverancier zijn rechtspositie aan een derde overdragen door middel van Vertragsübernahme (contractsoverneming). Deze rechtsfiguur is niet wettelijk geregeld, maar wordt erkend in de rechtspraak en literatuur.1 De rechtsgevolgen van contractsoverneming worden bepaald aan de hand de bepalingen over cessie en schuldoverneming. Deze bepalingen zijn van overeenkomstige toepassing, mits zij niet in strijd zijn met het beoogde doel van de contractsoverneming.2 Eén van deze rechtsgevolgen is dat de financier de rechtspositie overneemt van de leverancier (Gesamtnachfolge). De leverancier wordt in de overeenkomst met de koper vervangen door de financier. De financier verkrijgt hierdoor onder meer de vordering op de koper, evenals het beperkte zekerheidsrecht dat strekt tot zekerheid van deze vordering (§401 BGB.)3

De contractsoverneming komt tot stand door een driepartijenovereenkomst4 of door een overeenkomst tussen de leverancier en de financier met toestemming van de koper.5 Voor de toestemming gelden geen vormvoorschriften (§182 lid 2 BGB). Ook voor de overeenkomst zelf geldt geen vormvoorschrift, tenzij de wet dit voorschrijft voor het specifiek over te nemen contract, zoals een huur- of arbeidsovereenkomst.6

De financier verkrijgt echter door contractsoverneming niet de door de leverancier voorbehouden eigendom die strekt tot zekerheid van voldoening van de vordering. De voorbehouden eigendom gaat niet van rechtswege mee over. Het is geen afhankelijk recht.7 De voorbehouden eigendom moet afzonderlijk worden overgedragen, evenals bij een cessie van de vordering. Volgens de meerderheid in de literatuur heeft de financier een verbintenisrechtelijke aanspraak tot overdracht van deze zekerheidseigendom op de leverancier, voor zover er geen afspraak tussen zekerheidsnemer en -gever aan in de weg staat of hun belangen bedreigd worden.8 Wel lijkt de financier van rechtswege het ontbindingsrecht te verkrijgen door contractsoverneming. Om twijfel te voorkomen, kunnen partijen dit ook (stilzwijgend) overeenkomen.9