Hof 's-Hertogenbosch, 24-01-2012, nr. 20-003103-09

medeplegen van opzettelijke overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 8.1, eerste lid aanhef en onder b, van de Wet milieubeheer, terwijl het feit wordt begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige aan de verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven;

verdachte moet worden vrijgesproken van de zinsneden “heeft veranderd” en “de werking daarvan heeft veranderd”;

als tenlastelegging dan overblijft – kort weergegeven – dat verdachte een inrichting voor het (bedrijfsmatig) houden van (pels)dieren ten aanzien van de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en/of bouwmaterialen en/of de aanwezigheid van een kantoor, kantine, toiletten en/of douchegelegenheid, ten aanzien van die verandering(en) in werking heeft gehad;

de feitelijk omschreven gedragingen niet terug kunnen slaan op het omschreven inrichtingsbegrip.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

B.2

Het hof is gebonden aan de artikelen 348 en 350 van het Wetboek van Strafvordering. Op grond daarvan gaat de beslissing over de geldigheid van de dagvaarding vooraf die over de bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit. Het hof dient derhalve bij de beslissing over de geldigheid van de dagvaarding uit te gaan van de integrale tenlastelegging, zoals deze luidt na wijziging ervan ter terechtzitting in hoger beroep.

B.3

Het hof is ten aanzien van het onder 1. meer subsidiair en meest subsidiair ten laste gelegde niet van innerlijke tegenstrijdigheid gebleken. Naar het oordeel van het hof voldoet de tenlastelegging ten aanzien van het onder 1. meer subsidiair en meest subsidiair ten laste gelegde ook aan de in artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering gestelde eisen.

Bijgevolg verwerpt het hof het verweer.

C.1

Namens de verdachte is ter terechtzitting in hoger beroep ten verweer betoogd dat de inleidende dagvaarding nietig behoort te worden verklaard ten aanzien van het onder 4. primair en subsidiair ten laste gelegde wat betreft het “terugschalen”, omdat de tenlastelegging in zoverre innerlijk tegenstrijdig is. Daartoe is aangevoerd – zakelijk weergegeven – dat niet zonder meer gezegd kan worden dat door het uitvoeren van werkzaamheden die zijn ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen van risicoklasse 2 nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan althans kunnen ontstaan, terwijl deze feitelijke nuancering van het gevaar in de huidige formulering van de tenlastelegging niet wordt onderkend.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

C.2

Het hof is ten aanzien van het onder 4. primair en subsidiair ten laste gelegde niet van innerlijke tegenstrijdigheid gebleken. Naar het oordeel van het hof voldoet de tenlastelegging ten aanzien van het onder 4. primair en subsidiair ten laste gelegde ook aan de in artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering gestelde eisen.

Bijgevolg verwerpt het hof het verweer.

een melding aan de Arbeidsinspectie betreffende een asbestsloop te Heusden, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) op of omstreeks 6 juni 2008 daar opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid 6 juni 2008 als aanvangsdatum opgegeven en/of vermeld dat de sloop naar aanleiding van een calamiteit moest worden uitgevoerd (zaak WM.12.HE) en/of

een formulier logboek van 30 juni 2008, betreffende een asbestsloop in Gilze-Rijen, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) in Gilze Rijen opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbest-uren geregistreerd dan in werkelijkheid waren gewerkt (zaak WM.13.GI) en/of

een werkplan betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) op of omstreeks 21 juni 2008 te Eersel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid de namen van de daar aanwezige Poolse arbeiders niet vermeld (zaak WM.24.EE) en/of

een formulier logboek van 8 juli 2008 betreffende een asbestsloop te Oosterhout, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) op of omstreeks 8 juli 2008 te Oosterhout en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak WM.31.OO) en/of

een formulier logboek van 28 mei 2008 betreffende een asbestsloop te Bavel, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) op of omstreeks 28 mei 2008 te Bavel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak SR.02.BA) en/of

twee, althans een, formulier(en) logboek van 26 en/of 27 juni 2008 betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde (een) geschrift(en) dat/die bestemd is/zijn om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende hij, verdachte en/of voornoemde ander(en) op of omstreeks 26 en/of 27 juni te Eersel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak SR.04.EE)

met het oogmerk om voormelde formulier(en) logboek, melding(en) en/of werkplan(nen) als echt en onvervalst te gebruiken of door een ander of anderen te doen gebruiken;

subsidiair

[bedrijf 1] in of omstreeks de periode van 8 oktober 2007 tot en met 12 augustus 2008 in de gemeente Bladel, althans in het arrondissement

's-Hertogenbosch, in elk geval in Nederland, opzettelijk

een melding aan de Arbeidsinspectie betreffende een asbestsloop te Heusden, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, op of omstreeks 6 juni 2008 daar opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid 6 juni 2008 als aanvangsdatum opgegeven en/of vermeld dat de sloop naar aanleiding van een calamiteit moest worden uitgevoerd (zaak WM.12.HE) en/of

een formulier logboek van 30 juni 2008, betreffende een asbestsloop in Gilze-Rijen, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, in Gilze-Rijen opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbest-uren geregistreerd dan in werkelijkheid waren gewerkt (zaak WM.13.GI) en/of

een werkplan betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, op of omstreeks 21 juni 2008 te Eersel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid de namen van de daar aanwezige Poolse arbeiders niet vermeld (zaak WM.24.EE) en/of

een formulier logboek van 8 juli 2008 betreffende een asbestsloop te Oosterhout, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, op of omstreeks 8 juli 2008 te Oosterhout en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak WM.31.OO) en/of

een formulier logboek van 28 mei 2008 betreffende een asbestsloop te Bavel, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, op of omstreeks 28 mei 2008 te Bavel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak SR.02.BA) en/of

twee, althans een, formulier(en) logboek van 26 en/of 27 juni 2008 betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde (een) geschrift(en) dat/die bestemd is/zijn om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, althans heeft vervalst hebbende zij, op of omstreeks 26 en/of 27 juni te Eersel en/of Hapert opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt (zaak SR.04.EE)

met het oogmerk om voormelde formulier(en) logboek, melding(en) en/of werkplan(nen) als echt en onvervalst te gebruiken of door een ander of anderen te doen gebruiken,

hebbende hij verdachte toen en daar tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, feitelijke leiding gegeven aan die verboden gedraging(en), althans opdracht gegeven tot dat/die feit(en);

in of omstreeks de periode van 1 tot en met 9 juni 2008 in de gemeente Amersfoort verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2 en/of het uitsluizen van ongereinigd, althans onvoldoende gereinigd, en mogelijk met asbest besmet materiaal (zaak WM.14.AM) en/of

op of omstreeks 31 mei 2008 in de gemeente Tilburg verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen van risicoklasse 2 en/of het uitsluizen van ongereinigd, althans onvoldoende gereinigd, mogelijk met asbest besmet materiaal (zaak WM.27.TI) en/of

op of omstreeks 18 juni 2008 in de gemeente Tilburg verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 2 onder waarborgen van risicoklasse 1 (zaak SR.05.TI)

terwijl daardoor (telkens), naar hij wist, althans redelijkerwijs had kunnen weten, nadelige gevolgen voor het milieu ontstonden, althans konden ontstaan;

subsidiair

[bedrijf 1] in of omstreeks de periode van 31 mei 2008 tot en met 18 juni 2008 in de gemeente(n) Amersfoort en/of Tilburg, meermalen, althans eenmaal, al dan niet opzettelijk, bedrijfsmatig, althans in een omvang en/of op een wijze alsof deze bedrijfsmatig was handelingen met betrekking tot afvalstoffen heeft verricht, bestaande uit het

in of omstreeks de periode van 1 tot en met 9 juni 2008 in de gemeente Amersfoort verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2 en/of het uitsluizen van ongereinigd, althans onvoldoende gereinigd, en mogelijk met asbest besmet materiaal (zaak WM.14.AM) en/of

op of omstreeks 31 mei 2008 in de gemeente Tilburg verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen van risicoklasse 2 en/of het uitsluizen van ongereinigd, althans onvoldoende gereinigd, mogelijk met asbest besmet materiaal (zaak WM.27.TI) en/of

op of omstreeks 18 juni 2008 in de gemeente Tilburg verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 2 onder waarborgen van risicoklasse 1 (zaak SR.05.TI)

terwijl daardoor (telkens), naar zij wist, althans redelijkerwijs had kunnen weten, nadelige

gevolgen voor het milieu ontstonden, althans konden ontstaan,

hebbende hij verdachte toen en daar tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen feitelijke leiding gegeven aan die verboden gedraging(en), althans opdracht gegeven tot dat/die feit(en).

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten of omissies voorkomen, zijn deze verbeterd. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Vrijspraak

D.1 Ten aanzien van het onder 1. primair en subsidiair ten laste gelegde

D.1.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 1. subsidiair ten laste gelegde feit, te weten – zakelijk weergegeven – het medeplegen van het feitelijke leidinggeven aan het door [bedrijf 1] opzettelijk zonder daartoe verleende vergunning oprichten van een inrichting voor het (bedrijfsmatig) opslaan van bouw- en sloopafval, klinkers en/of bouwmaterialen.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

D.1.2

Op grond van artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer, zoals dat luidde ten tijde van het ten laste gelegde, wordt onder een inrichting verstaan: “elke door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht”.

Het hof merkt daarbij op dat eenmalige activiteiten die in een relatief kort tijdsbestek kunnen worden afgerond niet kunnen gelden als bedrijfsmatig ondernomen bedrijvigheid die pleegt te worden verricht. Ook het enkel laten liggen van op of in de bodem gebrachte afvalstoffen levert niet een zodanige bedrijvigheid op.

D.1.3

Uit het voorhanden bewijs kan slechts blijken dat op een enkele dag, te weten op

21 oktober 2008 bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen lagen opgeslagen op het onderhavige perceel. Naar het oordeel van het hof schiet het voorhanden bewijs dan ook tekort om te kunnen vaststellen dat deze opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen een bedrijvigheid was die pleegde te worden verricht en aldus dat sprake was van een inrichting als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer.

D.1.4

Gelet op het vorenoverwogene is er geen bewijs voorhanden dat verdachte, al dan niet tezamen en in vereniging met anderen, dan wel [bedrijf 1] een inrichting heeft opgericht dan wel in werking heeft gehad.

Bijgevolg zal de verdachte worden vrijgesproken van het onder 1. primair en subsidiair ten laste gelegde.

D.2 Ten aanzien van het onder 1. meer subsidiair en meest subsidiair ten laste gelegde

D.2.1

Op grond van artikel 1.1, vierde lid, Wet milieubeheer moeten als één inrichting worden beschouwd de tot eenzelfde onderneming of instelling behorende installaties die onderling technische, organisatorische of functionele bindingen hebben en in elkaars onmiddellijke nabijheid zijn gelegen. Het hof ziet zich aldus gesteld voor de vraag of sprake is van technische, organisatorische en/of functionele bindingen tussen – kort gezegd – enerzijds de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen en het kantoor, de kantine, de toiletten en de douchegelegenheid en anderzijds de nertsenhouderij.

D.2.2

Naar het oordeel van het hof was er geen sprake van een organisatorische binding, aangezien uit het onderzoek ter terechtzitting niet aannemelijk is geworden dat de reële zeggenschap over alle activiteiten die werden verricht bij dezelfde persoon of personen berustte. Immers, de reële zeggenschap over de bedrijfsvoering van de nertsenhouderij berustte bij [betrokkene 1], terwijl uit het onderzoek ter terechtzitting aannemelijk is geworden dat de reële zeggenschap over de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen bij verdachte berustte en dat de reële zeggenschap over het kantoor, de kantine, de toiletten en de douchegelegenheid berustte bij [bedrijf 1].

Uit het onderzoek ter terechtzitting is evenmin aannemelijk geworden dat sprake was van technische binding tussen de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen, het kantoor, de kantine, de toiletten en de douchegelegenheid en de nertsenhouderij, aangezien het voorhanden bewijs tekort schiet om te kunnen vaststellen dat sprake was van gemeenschappelijk gebruik van voorzieningen.

Ten slotte is niet aannemelijk geworden dat sprake was van functionele binding, in aanmerking genomen dat uit het onderzoek ter terechtzitting niet van feiten en omstandigheden is gebleken op grond waarvan kan worden aangenomen dat sprake was van uitwisseling van goederen, diensten, personeel of bedrijfsmiddelen tussen de nertsenhouderij en de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen, het kantoor, de kantine, de toiletten en de douchegelegenheid.

D.2.3

Gelet op het vorenstaande vormden de opslag van bouw- en sloopafval, klinkers en bouwmaterialen en de aanwezigheid van het kantoor, de kantine, de toiletten en de douchegelegenheid enerzijds en de nertsenhouderij anderzijds niet één inrichting in de zin van artikel 1.1, vierde lid, Wet milieubeheer. Bijgevolg is de inrichting voor het (bedrijfsmatig) houden van (pels)dieren veranderd noch de werking ervan veranderd.

D.2.4

Gelet op het vorenoverwogene is er geen bewijs voorhanden dat verdachte, al dan niet tezamen en in vereniging met anderen, dan wel [bedrijf 1] de inrichting heeft veranderd, de werking van de inrichting heeft veranderd of de inrichting ten aanzien van een verandering in werking heeft gehad.

Bijgevolg zal de verdachte worden vrijgesproken van het onder 1. meer subsidiair en meest subsidiair ten laste gelegde.

D.3 Ten aanzien van het onder 2. primair en subsidiair ten laste gelegde

D.3.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 2. subsidiair ten laste gelegde feit, te weten – zakelijk weergegeven – het medeplegen van het feitelijke leidinggeven aan het door [bedrijf 1] opzettelijk veranderen van een inrichting, terwijl die verandering niet ten minste 4 weken voor die verandering is gemeld aan Burgemeester en Wethouders van de gemeente Reusel – De Mierden.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

D.3.2

Op grond van artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer, zoals dat luidde ten tijde van het ten laste gelegde, wordt onder een inrichting verstaan: “elke door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht”.

D.3.3

Naar het oordeel van het hof schiet het voorhanden bewijs tekort om te kunnen vaststellen dat op het perceel aan de [adres] te Lage Mierde voorafgaand of ten tijde van de opslag van bouw- en sloopafval en asbesthoudende materialen enige bedrijvigheid pleegde te worden verricht en aldus dat sprake was van een inrichting als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer.

Bij dat oordeel heeft het hof in aanmerking genomen dat uit het dossier naar voren komt dat de activiteiten van de voormalige huurder van het bedrijfspand waren beëindigd, terwijl uit het onderzoek ter terechtzitting niet is gebleken dat deze bedrijfsactiviteiten door verdachte of [bedrijf 1] waren overgenomen. Voorts is het hof uit het onderzoek ter terechtzitting niet gebleken dat andere activiteiten werden verricht door verdachte of [bedrijf 1] naast de opslag van bouw- en sloopafval en asbesthoudende materialen.

D.3.4

Gelet op het vorenoverwogene is er geen bewijs voorhanden om te kunnen concluderen dat verdachte, al dan niet tezamen en in vereniging met anderen, dan wel [bedrijf 1] een inrichting heeft veranderd. Bijgevolg zal de verdachte worden vrijgesproken van het onder 2. primair en subsidiair ten laste gelegde.

D.4 Ten aanzien van het onder 3. primair ten laste gelegde

Het hof acht niet wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 3. primair ten laste gelegde heeft begaan, zodat hij daarvan zal worden vrijgesproken. Het overweegt daartoe dat het uit de voorhanden zijnde wettige bewijsmiddelen niet de overtuiging heeft bekomen dat verdachte deze ten laste gelegde feiten als natuurlijk persoon heeft begaan.

D.5 Ten aanzien van het onder 4. primair en subsidiair ten laste gelegde

D.5.1 Het verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2

D.5.1.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 4. subsidiair ten laste gelegde, ook ten aanzien van het onder het eerste en tweede gedachtestreepje ten laste gelegde verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2.

D.5.1.2.1

In geval van risicoklasse 2 is de concentratie van asbeststof in de lucht waaraan werknemers in verband met de arbeid worden blootgesteld hoger dan de grenswaarde van 0,01 vezel per kubieke centimeter, maar lager dan of gelijk aan 1 vezel per kubieke centimeter.

Op grond van artikel 4.48 van het Arbeidsomstandighedenbesluit is alsdan in aanvulling op paragraaf 3 van afdeling 5 van hoofdstuk 4 van dit besluit tevens paragraaf 4 van toepassing. Deze paragraaf bevat naast artikel 4.48 de artikelen 4.48a tot en met 4.53.

D.5.1.2.2

Artikel 4.48a van het Arbeidsomstandighedenbesluit luidt als volgt:

“1. Indien, gelet op de aard van de werkzaamheden, overschrijding van de grenswaarde, bedoeld in artikel 4.46, kan worden verwacht ondanks preventieve technische maatregelen ter beperking van de asbestconcentratie in de lucht, neemt de werkgever doeltreffende maatregelen ter bescherming van de betrokken werknemers.

2. Tot de maatregelen, bedoeld in het eerste lid, behoren in ieder geval:

Ontwerp norm NEN-EN 137:2002 ‘Ademhalingsbeschermingsmiddelen. Onafhankelijk ademluchttoestel met een volgelaatmasker. Eisen, beproeving, merken’,

NEN-EN 14593-1: 2005 ‘Ademhalingsbeschermingsmiddelen. Slangentoestel voorzien van een ademhalingsautomaat — Deel 1: Toestel met een volgelaatmasker — Eisen, beproeving en merken..

NEN-EN 12942:1998/A1 2003 ‘Ademhalingsbeschermingsmiddelen. Aangedreven filters gecombineerd met volgelaatmaskers, halfgelaatmaskers of kwartgelaatmaskers — Eisen, beproeving, merken’.”

D.5.1.2.4

In geval van risicoklasse 3 is de concentratie van asbeststof in de lucht waaraan werknemers in verband met de arbeid worden blootgesteld hoger dan 1 vezel per kubieke centimeter. Op grond van artikel 4.53a van het Arbeidsomstandighedenbesluit is alsdan in aanvulling op de paragrafen 3 en 4 van afdeling 5 van hoofdstuk 4 van dit besluit tevens paragraaf 5 van toepassing. Deze paragraaf bevat naast artikel 4.53a nog één artikel, te weten artikel 4.54.

D.5.1.2.5

Artikel 4.54 van het Arbeidsomstandighedenbesluit luidt als volgt:

“In aanvulling op artikel 4.51a, eerste en tweede lid, wordt er tevens een eindbeoordeling uitgevoerd in de naast de arbeidsplaats gelegen ruimten. Artikel 4.51a, eerste en tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.”

D.5.1.3

Paragraaf 4, inclusief artikel 4.48a, van afdeling 5 van hoofdstuk 4 van het Arbeidsomstandighedenbesluit is gelet op het vorenstaande van toepassing bij zowel risicoklasse 2 als risicoklasse 3. Dat brengt met zich dat beleidsregel 4.18-3 van de Beleidsregels arbeidsomstandighedenwetgeving zowel bij risicoklasse 2 als bij risicoklasse 3 van toepassing is.

Het hof trekt daaruit de gevolgtrekking dat zowel bij werkzaamheden in risicoklasse 2 als bij werkzaamheden in risicoklasse 3 de werkgever in beginsel een volgelaatsmasker of overdrukpak met externe luchttoevoer via een compressor met luchtzuiveringsunit ter beschikking dient te stellen en dient te verplichten te dragen. Slechts wanneer het om veiligheidsredenen niet mogelijk is om dergelijke ademhalingsbeschermingsmiddelen te gebruiken, kan een volgelaatmasker met aanblaasunit en P3SL-filter en voorfilter worden toegepast.

Aldus kan niet gesteld worden dat door het gebruik van afhankelijke ademhalingsbescherming in plaats van onafhankelijke ademhalingsbescherming sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2 zijn verricht.

D.5.1.4.1

Blijkens het vorenstaande brengt de omstandigheid dat sprake is van risicoklasse 3 ten opzichte van risicoklasse 2 enkel de verplichting tot een extra eindbeoordeling in de naast de arbeidsplaats gelegen ruimten met zich.

D.5.1.4.2

Het hof is uit het onderzoek ter terechtzitting gebleken dat bij het project in Amersfoort een eindbeoordeling in de naast de arbeidsplaats gelegen ruimten is uitgevoerd.

Het voorhanden bewijs schiet dan ook te kort om te kunnen vaststellen dat in Amersfoort sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2 zijn verricht.

D.5.1.4.3

Voorts heeft het hof in het dossier ten aanzien van het project in Tilburg geen eindbeoordeling aangetroffen, zodat het niet kan vaststellen of er in de naast de arbeidsplaats gelegen ruimten een eindbeoordeling is uitgevoerd.

Het voorhanden bewijs schiet dan ook te kort om te kunnen vaststellen dat in Tilburg sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 3 onder waarborgen voor risicoklasse 2 zijn verricht.

D.5.2 Het verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 2 onder waarborgen voor risicoklasse 1

D.5.2.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 4. subsidiair ten laste gelegde, ook ten aanzien van het onder het derde gedachtestreepje ten laste gelegde verrichten van sloopwerkzaamheden ingedeeld in risicoklasse 2 onder waarborgen voor risicoklasse 1.

D.5.2.2

Uit het onderzoek ter terechtzitting is aannemelijk geworden dat op 18 juni 2008 in Tilburg in een loods op het adres [adres] deuren uit een stal zijn verwijderd. In het dossier bevindt zich een asbestinventarisatierapport van 18 april 2006 met rapportnummer [nummer]. Dat rapport houdt evenwel geen indeling in risicoklassen in. Voorts bevindt zich in het dossier een brief d.d. 18 juni 2008 van [bedrijf 2], opgemaakt door [betrokkene 2], inhoudende een overzicht van de verschillende asbesthoudende materialen met bijbehorende verwijderingsmethoden en risicoklassen aangetroffen op de locatie [adres] te Tilburg. Dit overzicht houdt onder meer in:

Type materiaal Toepassing materiaal Verwijderingsmethode Risicoklassen SZW

Asbestcement plaat gespijkerd op deuren ACVL-S3 1

Gelet op het vorenstaande schiet naar het oordeel van het hof het voorhanden bewijs dan ook te kort om te kunnen vaststellen dat die op 18 juni 2008 verrichte sloopwerkzaamheden waren ingedeeld in risicoklasse 2.

D.5.3 Het uitsluizen in Tilburg

D.5.3.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 4. subsidiair ten laste gelegde, ook ten aanzien van het onder het tweede gedachtestreepje ten laste gelegde uitsluizen van ongereinigd of onvoldoende gereinigd, mogelijk met asbest besmet materiaal.

D.5.3.2

Blijkens de verklaring die [getuige 4] bij de politie heeft afgelegd op 30 oktober 2008 moest er een wand komen aan de achterzijde van het pand aan de [adres] te Tilburg voorafgaand aan de asbestsanering, aangezien de slopers de achtergevel al gesloopt hadden. [getuige 5] heeft ter terechtzitting in hoger beroep als getuige een verklaring afgelegd dat deze buitenwand uit een plaat bestond, dat de zuivere ruimte ook dicht gezet wordt zodat het één wand is en dat wanneer je één plaat weghaalde je al bij de zuivere ruimte kwam. Uit de van het werkplan deel uitmakende situatieschets leidt het hof voorts af dat de schone ruimte tegen de buitenwand gebouwd zou worden.

D.5.3.3

Gelet op het vorenoverwogene kan naar het oordeel van het hof niet worden uitgesloten dat de buitenwand enkel ter hoogte van de zuivere ruimte geopend was en aldus dat het uitsluizen van het asbesthoudend materiaal op een juiste wijze heeft plaatsgevonden. Het hof heeft dan ook uit het voorhanden bewijs niet de overtuiging bekomen dat ongereinigd of onvoldoende gereinigd, mogelijk met asbest besmet materiaal is uitgesluisd.

D.5.4 Het uitsluizen in Amersfoort

D.5.4.1

De advocaat-generaal heeft gerequireerd tot bewezenverklaring van het onder 4. subsidiair ten laste gelegde, ook ten aanzien van het onder het eerste gedachtestreepje ten laste gelegde uitsluizen van ongereinigd of onvoldoende gereinigd, mogelijk met asbest besmet materiaal.

D.5.4.2

Het bewijs schiet ervoor te kort om te kunnen vaststellen dat verdachte, al dan niet tezamen en in vereniging met een ander, in de gemeente ongereinigd of onvoldoende gereinigd, en mogelijk met asbest besmet materiaal heeft uitgesluisd dan wel feitelijke leiding heeft gegeven aan het door [bedrijf 1] uitsluizen van ongereinigd, althans onvoldoende gereinigd, en mogelijk met asbest besmet materiaal.

D.5.5

Gelet op het vorenstaande zal verdachte worden vrijgesproken van het hem onder 4. primair en subsidiair ten laste gelegde.

Het bewijs

[…]

Bijzondere overwegingen omtrent het bewijs

Met betrekking tot het hiervoor onder F. 1. gestelde:

Het hof leidt uit het proces-verbaal van bevindingen van verbalisant [verbalisant] af dat het gebouw gelegen op het adres [adres] te Heusden volledig intact was. Bezien in samenhang met het telefoongesprek tussen [medeverdachte] en [verdachte] van 4 juni 2009 en het telefoongesprek tussen [medeverdachte] en [getuige 2] van 4 juni 2008 trekt het hof hieruit het gevolg dat [bedrijf 1] opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid in de melding heeft vermeld dat de sloop moest worden uitgevoerd naar aanleiding van een calamiteit.

Met betrekking tot het hiervoor onder F. 2. gestelde:

H.1

Uit de verklaringen van [getuige 1] en [getuige 2] leidt het hof af dat door (medewerkers van) [bedrijf 1] enkel asbesthoudende golfplaten zijn verwijderd. Het logboek van 30 juni 2008 houdt in dat tussen 8.00 en 9.00 uur asbesturen zijn gemaakt. Gelet op de verklaringen van [getuige 1] en [getuige 2] en het telefoongesprek tussen [medeverdachte] en [getuige 2] zijn evenwel ook na 9.00 uur nog asbestwerkzaamheden verricht, zodat door [getuige 2] opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen zijn geregistreerd dan in werkelijkheid waren gemaakt.

H.2

Het invullen van het logboek vond plaats door iemand die werkzaam was ten behoeve van [bedrijf 1]. Bovendien maakte het invullen van het logboek deel uit van de normale bedrijfsvoering van [bedrijf 1]. Gelet op de verklaringen van [getuige 3] en [getuige 4] is het hof voorts van oordeel dat het registreren van minder asbesturen dan in werkelijkheid waren gewerkt door [bedrijf 1] werd aanvaard, terwijl zij erover vermocht te beschikken of deze gedraging al dan niet zou plaatsvinden. Aldus heeft het valselijk opmaken van het logboek plaatsgevonden in de sfeer van [bedrijf 1], zodat het hof dit toerekent aan [bedrijf 1].

Met betrekking tot het hiervoor onder F. 3. gestelde:

een melding aan de Arbeidsinspectie betreffende een asbestsloop te Heusden, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte, op 6 juni 2008 daar opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid vermeld dat de sloop naar aanleiding van een calamiteit moest worden uitgevoerd en

een formulier logboek van 30 juni 2008, betreffende een asbestsloop in Gilze-Rijen zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte, opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan in werkelijkheid waren gewerkt en

een werkplan betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde een geschrift om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte, opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid de namen van de daar aanwezige Poolse arbeiders niet vermeld en

een formulier logboek van 8 juli 2008 betreffende een asbestsloop te Oosterhout, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte, opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt en

een formulier logboek van 28 mei 2008 betreffende een asbestsloop te Bavel, zijnde een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt en

twee formulieren logboek van 26 en 27 juni 2008 betreffende een asbestsloop te Eersel, zijnde geschriften die bestemd zijn om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk heeft opgemaakt, hebbende zij, verdachte, op 27 juni 2008 opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid minder asbesturen geregistreerd dan daadwerkelijk waren gewerkt,

met het oogmerk om voormelde formulieren logboek, melding en werkplan als echt en onvervalst te gebruiken of door een ander of anderen te doen gebruiken,

hebbende hij verdachte toen en daar tezamen en in vereniging met een ander feitelijke leiding gegeven aan die verboden gedragingen.

Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard, zodat hij daarvan zal worden vrijgesproken.

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Het onder 3. bewezen verklaarde levert op:

Medeplegen van feitelijke leiding geven aan het door een rechtspersoon begaan van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten.

Strafbaarheid van de verdachte

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten.

De verdachte is daarom strafbaar voor het hiervoor bewezen verklaarde.

Op te leggen straffen

De advocaat-generaal heeft ter terechtzitting in hoger beroep gevorderd dat het hof aan verdachte voor de onder 1. subsidiair, 2. subsidiair, 3. subsidiair en 4. subsidiair ten laste gelegde feiten een gevangenisstraf voor de duur van 9 maanden met aftrek overeenkomstig artikel 27 van het Wetboek van Strafrecht, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren, zal opleggen.

Het hof heeft de verdachte vrijgesproken van het onder 1. primair, subsidiair, meer subsidiair en meest subsidiair, 2. primair en subsidiair en 4. primair en subsidiair ten laste gelegde, en komt aldus tot een bewezenverklaring van minder feiten dan waarvan de advocaat-generaal bij het bepalen van zijn vordering is uitgegaan.

De verdediging heeft op gronden als in de pleitnota verwoord strafverlaging bepleit.

Bij de bepaling van de op te leggen straf is gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen.

Ten aanzien van de ernst van het bewezen verklaarde heeft het hof in het bijzonder gelet op:

de verhouding tot andere strafbare feiten, zoals onder meer tot uitdrukking komt in het hierop gestelde wettelijk strafmaximum en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd;

de omstandigheid dat door het bewezen verklaarde onder 3. het vertrouwen dat door de toezichthouder en overigens in het maatschappelijk verkeer mag worden gesteld in de echtheid van geschriften als de onderhavige is verstoord;

Ten aanzien van de persoon van verdachte heeft het hof in het bijzonder gelet op:

de inhoud van het hem betreffend uittreksel uit de Justitiële Documentatie

d.d. 9 december 2011, waaruit blijkt dat hij niet eerder ter zake soortgelijke feiten door de strafrechter is veroordeeld;

de persoonlijke omstandigheden van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting in hoger beroep is gebleken.

Het hof heeft wat betreft de op te leggen strafsoort en hoogte van de straf aansluiting gezocht bij de straffen die gebruikelijk door dit gerechtshof in gevallen vergelijkbaar met de onderhavige worden opgelegd. Aan de hand daarvan acht het hof oplegging van een werkstraf voor de duur van 200 uren, een geldboete ter hoogte van EUR 2.000,00 alsmede een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 6 maanden een passende reactie.

De inhoud van het procesdossier geeft het hof evenwel aanleiding te onderzoeken of in de onderhavige zaak het recht van verdachte op berechting binnen een redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM is geschonden.

Het hof stelt voorop dat elke verdachte recht heeft op een openbare behandeling van zijn zaak binnen een redelijke termijn. Deze waarborg strekt er onder meer toe te voorkomen dat een verdachte langer dan redelijk is onder de dreiging van een strafvervolging zou moeten leven.

De verdachte heeft op 10 september 2009 hoger beroep ingesteld. Het hof doet uitspraak meer dan 28 maanden na de datum waarop hoger beroep is ingesteld, terwijl het hof geen bijzondere omstandigheden aanwezig acht die een zo langdurig tijdsverloop rechtvaardigen.

Een en ander brengt met zich mee dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, EVRM is overschreden, hetgeen in casu moet leiden tot strafvermindering.

Bij dit oordeel heeft het hof rekening gehouden met de omstandigheden van het geval, waaronder begrepen de processuele houding van verdachte, de aard en ernst van het ten laste gelegde, de ingewikkeldheid van de zaak en de mate van voortvarendheid waarmee deze strafzaak door de justitiële autoriteiten is behandeld.

Het hof ziet in de hiervoor geconstateerde schending van het recht van de verdachte op een openbare behandeling van de zaak binnen een redelijke termijn aanleiding de werkstraf en de geldboete te verminderen, in die zin, dat deze komen te luiden: een werkstraf voor de duur van 180 uren en een geldboete ter hoogte van EUR 1.800,00.

Bij de vaststelling van de hoogte van de geldboete heeft het hof rekening gehouden met de financiële draagkracht van de verdachte, voor zover daarvan ter terechtzitting is gebleken.

Met oplegging voorts van een voorwaardelijke gevangenisstraf wordt enerzijds de ernst van het bewezen verklaarde tot uitdrukking gebracht en wordt anderzijds de strafoplegging dienstbaar gemaakt aan het voorkomen van nieuwe strafbare feiten.

Toepasselijke wettelijke voorschriften

De beslissing is gegrond op de artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 23, 24, 24c, 47, 51, 57 en 225 van het Wetboek van Strafrecht, zoals deze luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.