HvJ EU, 22-05-2014, nr. C-356/12

In de considerans, sub e, van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, goedgekeurd namens de Europese Gemeenschap bij besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 (PB 2010, L 23, blz. 35; hierna: ‘VN-Verdrag betreffende personen met een handicap’), staat het volgende te lezen:

Artikel 1 van dat verdrag, ‘Doelstelling’, luidt als volgt:

Artikel 2 van dat verdrag, ‘Definities’, bepaalt:

Artikel 4 van het VN-Verdrag betreffende personen met een handicap, ‘Algemene verplichtingen’, bepaalt:

Artikel 5 van dat verdrag, ‘Gelijkheid en non-discriminatie’, luidt als volgt:

Artikel 27 van dat verdrag, ‘Werk en werkgelegenheid’, bepaalt in lid 1, sub a, ervan:

Punt 8 van de considerans van richtlijn 2006/126 luidt als volgt:

In punt 14 van de considerans van die richtlijn staat het volgende te lezen:

Punt 19 van de considerans van die richtlijn luidt als volgt:

Artikel 4 van richtlijn 2006/126, ‘Categorieën, definities en minimumleeftijden’, bepaalt:

Artikel 7 van die richtlijn, ‘Afgifte, geldigheid en verlenging’, luidt als volgt:

Artikel 8 van die richtlijn, ‘Aanpassing aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang’, bepaalt:

Artikel 9 van richtlijn 2006/126, ‘Comité’, luidt als volgt:

Bijlage III bij richtlijn 2006/126 betreft de minimumnormen inzake de lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een gemotoriseerd voertuig, waaronder de vereisten inzake het gezichtsvermogen. Daartoe verdeelt deze bijlage de bestuurders in twee groepen, namelijk groep 1, waaronder de bestuurders vallen van de voertuigen van de categorieën A, A1, A2, AM, B, B1 en BE, en groep 2, waaronder de bestuurders vallen van de voertuigen van de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 en D1E.

Betreffende het medisch onderzoek van het gezichtsvermogen bepaalt bijlage III bij richtlijn 2006/126 het volgende:

Volgens punt 1.3 van bijlage III bij richtlijn 2006/126 kunnen de lidstaten in bepalingen voorzien om de voor de bestuurders van groep 2 geldende bepalingen van die bijlage toe te passen op de bestuurders van voertuigen van categorie B die hun rijbewijs gebruiken voor de uitoefening van hun beroep (taxi's, ziekenauto's, enz.).

Bovendien bepaalt punt 5 van deze bijlage dat de lidstaten de afgifte of verlenging van een rijbewijs voor bestuurders van groep 2 aan strengere normen kunnen onderwerpen dan de in die bijlage vervatte normen.

§ 2, lid 2, eerste volzin, Straβenverkehrsgesetz (wet betreffende het wegverkeer) van 5 maart 2003 (BGBl. 2003 I, blz. 310, en rectificatie blz. 919), zoals laatstelijk gewijzigd bij artikel 2, lid 118, van de wet van 22 december 2011 (BGBl. 2011 I, blz. 3044, hierna ‘StVG’), luidt als volgt:

§ 2, lid 4, eerste volzin, StVG omschrijft ‘geschiktheid’ als volgt:

De precieze vereisten waaraan iemand moet voldoen om geschikt te worden geacht gemotoriseerde voertuigen te besturen zijn vastgesteld in de Verordnung über die Zulassung von Personen zum Straβenverkehr (Fahrerlaubnis-Verordnung) [besluit betreffende de toegang van personen tot het wegverkeer (besluit betreffende het rijbewijs)], van 13 december 2010, (BGBl. 2010 I, blz. 1980), zoals laatstelijk gewijzigd bij besluit van 26 juni 2012 (BGBl. 2012 I, blz. 1394).

Aangaande het gezichtsvermogen bepaalt § 12, lid 1, van dat besluit het volgende:

Punt 2.2.1 van bijlage 6 bij dat besluit luidt als volgt:

Onderzocht moet worden of de in het hoofdgeding aan de orde zijnde Unieregeling, waarbij de vereisten inzake de gezichtsscherpte voor bestuurders van gemotoriseerde voertuigen van de categorieën C1 en C1E zijn vastgesteld, in strijd is met artikel 21, lid 1, van het Handvest, dat bepaalt dat ‘[i]edere discriminatie, met name op grond van […] een handicap […] is verboden’.

In dit verband zij allereerst eraan herinnerd dat artikel 52, lid 1, van het Handvest bepaalt dat beperkingen op de uitoefening van de in dat Handvest erkende rechten en vrijheden bij wet moeten worden vastgesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden moeten eerbiedigen. Met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel kunnen slechts beperkingen worden gesteld indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

Het beginsel van gelijke behandeling is een algemeen rechtsbeginsel van de Unie dat in artikel 20 van het Handvest is vastgelegd en waarvan het non-discriminatiebeginsel, vastgelegd in artikel 21, lid 1, van het Handvest, een bijzondere uitdrukking vormt. Volgens vaste rechtspraak van het Hof vereist dit beginsel van de wetgever van de Unie dat overeenkomstig de vereisten van artikel 52, lid 1, van het Handvest vergelijkbare situaties niet verschillend en verschillende situaties niet gelijk worden behandeld, tenzij een dergelijke behandeling objectief gerechtvaardigd is (zien in die zin arrest Akzo Nobel Chemicals en Akcros Chemicals/Commissie, C-550/07 P, EU:C:2010:512, punten 54 en 55 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Een verschil in behandeling is gerechtvaardigd indien het berust op een objectief en redelijk criterium, dat wil zeggen wanneer het verband houdt met een door de betrokken wetgeving nagestreefd wettelijk toelaatbaar doel, en dit verschil in verhouding staat tot het met de betrokken behandeling nagestreefde doel (arresten Arcelor Atlantique en Lorraine e.a., C-127/07, EU:C:2008:728, punt 47, en Schaible, C-101/12, EU:C:2013:661, punt 77).

Wat vervolgens de bijzondere vraag naar de discriminatie op grond van een handicap betreft, moet worden vastgesteld dat het Handvest het begrip ‘handicap’ niet zelf omschrijft.

In zijn rechtspraak betreffende de gelijke behandeling in arbeid en beroep heeft het Hof reeds geoordeeld dat het begrip ‘handicap’ voor de toepassing van richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (PB L 303, blz. 16), gelezen in het licht van het VN-Verdrag betreffende personen met een handicap, moet worden opgevat als een beperking die met name het gevolg is van langdurige lichamelijke, geestelijke of psychische aandoeningen die in wisselwerking met diverse drempels de betrokkene kunnen beletten volledig, daadwerkelijk en op voet van gelijkheid met andere werknemers aan het beroepsleven deel te nemen (arresten HK Danmark, C-335/11 en C-337/11, EU:C:2013:222, punten 37–39; Commissie/Italië, C-312/11, EU:C:2013:446, punt 56, en Z, C-363/12, EU:C:2014:159, punt 76).

In die omstandigheden moet worden overwogen dat aangaande de vraag naar de discriminatie op grond van een handicap, artikel 21, lid 1, van het Handvest van de wetgever van de Unie vereist dat hij geen verschil in behandeling invoert op basis van een beperking die met name het gevolg is van langdurige lichamelijke, geestelijke of psychische aandoeningen die in wisselwerking met diverse drempels de betrokkene kunnen beletten volledig, daadwerkelijk en op voet van gelijkheid met andere personen aan het beroepsleven deel te nemen, tenzij een dergelijke behandeling objectief gerechtvaardigd is.

Personen die, zoals Glatzel, lijden aan een langdurige zintuiglijke aandoening en die voor het minder goede oog een gezichtsscherpte van minder dan 0,1 hebben, voldoen niet aan de medische vereisten van bijlage III bij richtlijn 2006/126, zodat hun geen rijbewijs voor met name de voertuigcategorieën C1 en C1E kan worden afgegeven. Vastgesteld moet echter worden dat, hoewel uit de informatie in de verwijzingsbeslissing blijkt dat de gezichtsscherpte voor het minder goede oog van Glatzel zeer zwak is, dit niet wegneemt dat Glatzel, wanneer hij beide ogen gebruikt, over een binoculaire gezichtsscherpte van 1,0, namelijk een ‘volledige’ gezichtsscherpte, beschikt. In dit verband beschikt het Hof niet over voldoende elementen om te beoordelen of een dergelijke aandoening een ‘handicap’ in de zin van artikel 21, lid 1, van het Handvest vormt.

Om te beoordelen of richtlijn 2006/126 geldig is in het licht van artikel 21, lid 1, van het Handvest, is het echter niet nodig om definitief te bepalen of in het hoofdgeding Glatzel wordt geacht al dan niet een handicap in de zin van deze laatste bepaling te hebben. Gesteld al dat de toestand van een persoon als Glatzel wordt geacht onder het begrip ‘handicap’ in de zin van het Handvest te vallen, kan het verschil in behandeling, dat erin bestaat dat hem geen rijbewijs voor de voertuigcategorieën C1 en C1E wordt afgegeven omdat zijn gezichtsvermogen te zwak is, immers objectief worden gerechtvaardigd door dwingende redenen betreffende de verkeersveiligheid.

Het Hof heeft aangaande het algemene beginsel van gelijke behandeling in de context van leeftijd of geslacht immers reeds vastgesteld dat een verschil in behandeling op basis van een kenmerk dat met deze gronden is verbonden, geen discriminatie vormt — te weten een schending van artikel 21, lid 1, van het Handvest — indien het betrokken kenmerk, wegens de aard van een beroepsactiviteit of de voorwaarden waaronder die wordt uitgevoerd, een wezenlijk en bepalend beroepsvereiste vormt, mits het doel van een dergelijk verschil in behandeling legitiem is en het vereiste evenredig aan dat doel (zie in die zin, betreffende discriminatie op grond van leeftijd, arresten Wolf, C-229/08, EU:C:2010:3, punt 35, en Prigge e.a., C-447/09, EU:C:2011:573, punt 66; en, in die zin, aangaande discriminatie op grond van geslacht, arresten Johnston, 222/84, EU:C:1986:206, punt 40, en Sirdar, C-273/97, EU:C:1999:523, punt 25).

In dezelfde lijn moet voor de onderhavige zaak worden vastgesteld dat een verschil in behandeling naargelang een persoon al dan niet de vereiste gezichtsscherpte voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen heeft, in beginsel niet in strijd is met het verbod van discriminatie op grond van een handicap in de zin van artikel 21, lid 1 van het handvest, mits een dergelijk vereiste daadwerkelijk een doelstelling van algemeen belang dient, het noodzakelijk is en het geen buitensporige belasting vormt.

In dit verband vormt volgens vaste rechtspraak van het Hof het verbeteren van de verkeersveiligheid een doelstelling van algemeen belang van de Unie (zie in die zin met name arresten van Schaik, C-55/93, EU:C:1994:363, punt 19; Cura Anlagen, C-451/99, EU:C:2002:195, punt 59; Commissie/Finland, C-54/05, EU:C:2007:168, punt 40; Commissie/Italië, C-110/05, EU:C:2009:66, punt 60; Attanasio Group, C-384/08, EU:C:2010:133, punt 50; Commissie/Portugal, C-438/08, EU:C:2009:651, punt 48; Grasser, C-184/10, EU:C:2011:324, punt 26, en Apelt, C-224/10, EU:C:2011:655, punt 47). Richtlijn 2006/126 beoogt immers, door in bijlage III ervan voor de bestuurders van groep 2 in de zin van die bijlage een minimale gezichtsscherpte voor het minder goede oog vast te leggen, de verkeersveiligheid te verbeteren, waardoor een doelstelling van algemeen belang wordt gediend.

Aangaande de rechterlijke toetsing van de minimumnormen inzake de gezichtsscherpte voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen aan het evenredigheidsbeginsel, moet worden vastgesteld dat, wat ingewikkelde beoordelingen van medische aard betreft als aan de orde in het hoofdgeding, de wetgever van de Unie over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt en de toetsing door de rechter van de Unie beperkt moet blijven tot de vraag of er bij de uitoefening van deze bevoegdheid geen sprake is geweest van een kennelijke dwaling of misbruik van bevoegdheid, dan wel of deze wetgever de grenzen van zijn beoordelingsbevoegdheid niet klaarblijkelijk heeft overschreden (zie in die zin arresten Enviro Tech (Europe), C-425/08, EU:C:2009:635, punt 47; Afton Chemical, C-343/09, EU:C:2010:419, punt 28, en Etimine, C-15/10, EU:C:2011:504, punt 60).

Dat neemt echter niet weg dat de wetgever van de Unie bij een dergelijke beoordelingsbevoegdheid zijn keuze op objectieve criteria moet baseren (zie arrest Vodafone e.a., C-58/08, EU:C:2010:321, punt 53) en hij erover dient te waken dat de grondrechten worden geëerbiedigd (zie in die zin arresten Volker und Markus Schecke en Eifert, C-92/09 en C-93/09, EU:C:2010:662, punt 46, en Association belge des Consommateurs Test-Achats e.a., C-236/09, EU:C:2011:100, punt 17).

Wat de vraag betreft of de minimumnormen voor het gezichtsvermogen van bestuurders van gemotoriseerde voertuigen noodzakelijk zijn, moet worden vastgesteld dat het voor het verzekeren van de verkeersveiligheid essentieel is dat personen aan wie een rijbewijs wordt afgegeven over de passende fysieke capaciteiten beschikken, met name wat hun gezichtsvermogen betreft, daar fysieke tekortkomingen belangrijke gevolgen kunnen hebben (zie naar analogie, wat verkeerspiloten betreft, arrest Prigge e.a., EU:C:2011:573, punt 67). Het staat immers buiten kijf dat het gezichtsvermogen essentieel is voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen, zodat de noodzaak om vereisten inzake verkeersveiligheid in aanmerking te nemen des te groter wordt naarmate dit vermogen beperkter is.

Hoewel het verbod op het afgeven van het gevraagde rijbewijs aan personen van wie de gezichtsscherpte niet een bepaald niveau bereikt, noodzakelijk is en, doordat het deze personen van het wegverkeer uitsluit, ongetwijfeld een doeltreffend middel vormt om de verkeersveiligheid te verhogen, neemt dit niet weg dat een dergelijk verbod geen onevenredige belasting mag vormen.

In een zaak als in het hoofdgeding vereist het evenredigheidsbeginsel dus dat zoveel mogelijk een evenwicht tot stand worden gebracht tussen het beginsel van gelijke behandeling en de eisen van verkeersveiligheid, die bepalend zijn voor de voorwaarden voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen (zie naar analogie arresten Johnston, EU:C:1986:206, punt 38; Sirdar, EU:C:1999:523, punt 26, en Kreil, C-285/98, EU:C:2000:2, punt 23).

Bijgevolg moet worden onderzocht of punt 6.4 van bijlage III bij richtlijn 2006/126, dat de minimale gezichtsscherpte voor bestuurders van gemotoriseerde voertuigen van groep 2 in de zin van deze bijlage vastlegt op 0,1, niet onevenredig is ten aanzien van het nagestreefde doel.

Zoals blijkt uit punt 8 van de considerans van richtlijn 2006/126 zijn de in bijlage III bij deze richtlijn opgenomen minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een gemotoriseerd voertuig vastgelegd om overeenkomstig artikel 91, lid 1, sub c, VWEU aan de eisen inzake de veiligheid van het wegverkeer te voldoen.

Het comité voor het rijbewijs, ingesteld krachtens artikel 9 van richtlijn 2006/126, heeft de werkgroep ‘Eyesight’ opgericht, die in mei 2005 het verslag ‘New standards for the visual functions of drivers’ heeft gepubliceerd. Volgens dit rapport wordt de doelstelling van de verkeersveiligheid weliswaar het best gediend door strenge eisen inzake het gezichtsvermogen, maar mogen deze eisen — gelet op het doorslaggevende belang, zowel uit economisch als uit sociaal oogpunt, van het besturen van gemotoriseerde voertuigen in de hedendaagse samenleving — niet dusdanig streng zijn dat daardoor personen zonder geldige reden van deze activiteit worden uitgesloten.

Hoewel de deskundigen van deze werkgroep in dit verslag erkenden dat er onvoldoende onderzoeksgegevens waren om de minimale gezichtsscherpte vast te stellen, hebben zij aangaande de bestuurders van groep 2 in de zin van bijlage III bij richtlijn 2006/126, namelijk de bestuurders van vrachtwagens, gesteld dat de minimale gezichtsscherpte van 0,5 voor het minder goede oog niet langer gerechtvaardigd was. Ofschoon volgens de werkgroep ‘Eyesight ’ kan worden gesteld dat het besturen van gemotoriseerde voertuigen een binoculaire activiteit is en daarom aan bestuurders van deze groep 2 geen vereisten inzake de monoculaire gezichtsscherpte kunnen worden opgelegd, kwam die werkgroep evenwel tot de slotsom dat de verhoogde verantwoordelijkheid van bestuurders van die groep 2 ervoor pleit dat deze bestuurders over een ‘reserveoog’ dienen te beschikken zodat zij in voorkomend geval in staat zijn om via hun minder goede oog het door hen bestuurde voertuig langs de weg tot stilstand te brengen.

De wetgever van de Unie heeft deze voorstellen van de werkgroep ‘Eyesight’ gevolgd door bijlage III bij richtlijn 2006/126 zodanig te wijzigen dat de minimale vereiste gezichtsscherpte voor het minder goede oog van bestuurders van groep 2 in de zin van deze bijlage is verlaagd van 0,5 naar 0,1. Bovendien vermeldt de werkgroep ‘Eyesight’ in haar verslag tevens nauwkeurig welke gevolgen amblyopie voor bestuurders van gemotoriseerde voertuigen heeft.

Daaruit blijkt dat de wetgever van de Unie deze bijlage in het licht van deze kennis heeft gewijzigd en heeft getracht de rechten van personen met een visuele beperking zo min mogelijk te beperken.

Uit het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt echter dat zelfs dit bij richtlijn 2006/126 vastgestelde vereiste van 0,1 voor de verwijzende rechter te streng is.

Wat de vaststelling van deze door richtlijn 2006/126 vereiste minimale gezichtsscherpte betreft, zij eraan herinnerd dat de wetgever van de Unie inzake ingewikkelde medische vragen, zoals betreffende de vereiste gezichtsscherpte voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen, over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt. In een dergelijke context kan de Unierechter zijn beoordeling van de wetenschappelijke en technische feiten immers niet in de plaats stellen van die van de wetgever van de Unie, aan wie de oprichtingsverdragen die taak hebben toevertrouwd (zie in dat laatste verband met name arrest Afton Chemical, EU:C:2010:419, punt 28).

Bovendien wijst de werkgroep ‘Eyesight’ in haar rapport op de schaarste aan wetenschappelijke studies over meerdere aspecten betreffende het gezichtsvermogen van bestuurders van gemotoriseerde voertuigen. In dit verband zij tevens herinnerd aan de rechtspraak van het Hof op grond waarvan de wetgever van de Unie bij onzekerheid omtrent het bestaan en de omvang van risico's voor de menselijke gezondheid beschermende maatregelen kan nemen zonder dat hoeft te worden gewacht tot de realiteit en de ernst van deze risico's volledig zijn aangetoond (zie in die zin arresten Verenigd Koninkrijk/Commissie, C-180/96, EU:C:1998:192, punt 99; Commissie/Denemarken, C-192/01, EU:C:2003:492, punt 49, en Gowan Comércio Internacional e Serviços, C-77/09, EU:C:2010:803, punt 73).

Gelet op de nauwe band tussen de verkeersveiligheid en de bescherming van de gezondheid van weggebruikers kan de wetgever van de Unie, wanneer hij overeenkomstig artikel 8 van richtlijn 2006/126 de minimumnormen inzake de gezichtsscherpte aanpast aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang, bij wetenschappelijke onzekerheid de voorrang geven aan overwegingen betreffende de verbetering van de verkeersveiligheid. Bijgevolg wordt deze maatregel tot aanpassing niet onevenredig door de beslissing van deze wetgever om, ter verzekering van de verkeersveiligheid, niet elk minimumvereiste betreffende de gezichtsscherpte voor het minder goede oog voor bestuurders van groep 2 in de zin van bijlage III bij deze richtlijn af te schaffen.

Tot slot merkt de verwijzende rechter op dat de omstandigheid dat Glatzel niet het door hem aangevraagde rijbewijs heeft ontvangen, discriminerend kan zijn in de zin van artikel 2 van het VN-Verdrag betreffende personen met een handicap. Uit dit artikel, met als opschrift ‘Begripsomschrijvingen’, blijkt met name dat discriminatie op grond van handicap alle vormen van discriminatie, waaronder de weigering van redelijke aanpassingen, omvat.

In dit verband zij eraan herinnerd dat de Unie bij besluit 2010/48 het VN-Verdrag betreffende personen met een handicap heeft goedgekeurd. Bijgevolg maken sedert de inwerkingtreding van dat besluit de bepalingen van dit verdrag noodzakelijk deel uit van de rechtsorde van de Unie (zie arresten Haegeman, 181/73, EU:C:1974:41, punt 5, en Z, EU:C:2014:159, punt 73). Bovendien blijkt uit het aanhangsel bij bijlage II bij besluit 2010/48 dat, op het gebied van persoonlijke mobiliteit, richtlijn 2006/126 een rechtshandeling van de Unie vormt die de door dit verdrag geregelde aangelegenheden betreft.

Aangezien volgens vaste rechtspraak van het Hof de bepalingen van het VN-Verdrag betreffende personen met een handicap slechts kunnen worden uitgevoerd of slechts gevolgen kunnen hebben voor zover de verdragsluitende partijen verdere handelingen verrichten, zijn de bepalingen van dit verdrag, wat de inhoud ervan betreft, echter niet onvoorwaardelijk en niet voldoende nauwkeurig om de rechtshandeling van de Unie aan de bepalingen van dit verdrag te kunnen toetsen (zie in die zin arrest Z, EU:C:2014:159, punten 89–90).

Dit neemt echter niet weg dat volgens de rechtspraak van het Hof uit de voorrang van door de Unie gesloten internationale overeenkomsten op teksten van afgeleid recht volgt dat deze teksten zoveel mogelijk in overeenstemming met deze overeenkomsten moeten worden uitgelegd (zie met name arresten Commissie/Duitsland, C-61/94, EU:C:1996:313, punt 52; HK Danmark, EU:C:2013:222, punt 29, en Z, EU:C:2014:159, punt 72).

Vastgesteld moet worden dat punt 6.4 van bijlage III bij richtlijn 2006/126 ondubbelzinnig van bestuurders van gemotoriseerde voertuigen van de categorieën C1 en C1E vereist dat zij voor het minder goede oog over een minimale gezichtsscherpte van 0,1 beschikken. Bijgevolg laat deze bepaling van afgeleid recht geen uitlegging toe op grond waarvan kan worden afgeweken van deze duidelijke regel waarin deze minimale gezichtsscherpte wordt opgelegd.

Uit de voorgaande overwegingen volgt dat de wetgever van de Unie, door de bepaling vast te stellen waarvan de geldigheid wordt betwist, de vereisten inzake verkeersveiligheid en het recht van personen met een visuele handicap om niet te worden gediscrimineerd tegen elkaar heeft afgewogen op een wijze die niet kan worden geacht onevenredig te zijn ten aanzien van de nagestreefde doelstellingen.

Gelet op een en ander, moet worden vastgesteld dat bij onderzoek van de gestelde vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid van punt 6.4 van bijlage III bij richtlijn 2006/126 kunnen aantasten in het licht van artikel 21, lid 1, van het Handvest.

Zoals blijkt uit artikel 52, leden 5 en 7, van het Handvest en de toelichtingen bij het Handvest van de grondrechten (PB 2007, C 303, blz. 17) over de artikelen 26 en 52, lid 5, van het Handvest, is de bevoegdheid van de rechter ten aanzien van artikel 26 van het Handvest beperkt tot de uitlegging en de toetsing van de wettigheid van de wetgevende handelingen van de Unie die het in dat artikel vervatte beginsel, namelijk de integratie van personen met een handicap, ten uitvoer brengen.

Wat de uitvoering van dit beginsel door richtlijn 2006/126 betreft, blijkt met name uit punt 14 van de considerans ervan dat ‘er […] specifieke voorschriften [dienen] te worden vastgesteld om de toegang van lichamelijk gehandicapten tot het besturen van voertuigen te bevorderen’. Voorts verwijst artikel 5, lid 2, van diezelfde richtlijn naar de voorwaarden waaronder aan bestuurders met een lichamelijke handicap een rijbewijs kan worden afgegeven, met name voor het besturen van aangepaste voertuigen.

Aangezien richtlijn 2006/126 een wetgevingshandeling van de Unie vormt waarbij het in artikel 26 van het Handvest vervatte beginsel ten uitvoer wordt gebracht, kan deze bepaling dus op het hoofdgeding worden toegepast.

Bovendien bepaalt artikel 51, lid 1, tweede volzin, van het Handvest dat de wetgever van de Unie de beginselen van het Handvest dient na te leven en de toepassing ervan dient te bevorderen. Aangaande het beginsel van de integratie van personen met een handicap, bepaalt artikel 26 van het Handvest dat de Unie het recht van personen met een handicap op maatregelen die beogen hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven te bewerkstellingen, erkent en eerbiedigt.

Hoewel artikel 26 van het Handvest dus gebiedt dat de Unie het recht van gehandicapten op integratiemaatregelen erkent en eerbiedigt, verplicht het in dat artikel vervatte beginsel de wetgever van de Unie daarentegen niet bepaalde maatregelen te nemen. Dit artikel verkrijgt immers pas zijn volle werking nadat het nader is bepaald in Unierechtelijke en nationaalrechtelijke voorschriften. Bijgevolg kan dit artikel op zich particulieren geen subjectief recht verlenen waarop als zodanig een beroep kan worden gedaan (zie in die zin, aangaande artikel 27 van het Handvest, arrest Association de médiation sociale, C-176/12, EU:C:2014:2, punten 45 en 47).

Gelet op deze overwegingen moet worden vastgesteld dat bij onderzoek van de vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid van punt 6.4 van bijlage III bij richtlijn 2006/126 kunnen aantasten in het licht van artikel 26 van het Handvest.

De verwijzende rechter merkt op dat aan een bestuurder van groep 1 in de zin van bijlage III bij richtlijn 2006/126 die niet aan de normen betreffende met name de gezichtsscherpte voldoet, in ‘uitzonderlijke omstandigheden’ toch een rijbewijs kan worden afgegeven indien hij zich individueel op zijn bekwaamheid tot rijden laat onderzoeken. De omstandigheid dat een bestuurder van groep 2, in de zin van diezelfde bijlage, die mogelijkheid niet heeft, kan tot een verschil in behandeling leiden die in strijd is met artikel 20 van het Handvest.

Zoals in herinnering is gebracht in punt 43 van het onderhavige arrest beoogt dit artikel, met als opschrift ‘Gelijkheid voor de wet’, met name te waarborgen dat vergelijkbare situaties niet verschillend worden behandeld.

Bijgevolg moet worden beoordeeld of, enerzijds, de situatie van bestuurders van groep 1 in de zin van bijlage III bij richtlijn 2006/126 en anderzijds die van bestuurders van groep 2 in de zin van diezelfde bijlage vergelijkbaar zijn.

Zoals is opgemerkt door de advocaat-generaal in punt 62 van zijn conclusie heeft de Uniewetgever in dit verband bewust gekozen voor de creatie van twee categorieën van bestuurders waarbij deze categorieën zijn gebaseerd op de afmetingen van het voertuig, het aantal vervoerde passagiers en de om die reden uit het besturen van die voertuigen voortvloeiende verantwoordelijkheden. De kenmerken van de betrokken voertuigen, zoals het formaat, het gewicht of de wendbaarheid ervan, rechtvaardigen immers dat voor de afgifte van een rijbewijs voor deze voertuigen andere voorwaarden gelden. Bijgevolg zijn de situaties van de bestuurders van dergelijke voertuigen niet vergelijkbaar.

Voor zover deze situaties niet met elkaar vergelijkbaar zijn, is een verschil in behandeling van de betrokken situaties niet in strijd met het in artikel 20 van het Handvest vervatte recht van bestuurders van de ene of de andere groep op ‘Gelijkheid voor de wet’.

Aangezien de situaties van de bestuurders van de groepen 1 en 2 niet vergelijkbaar zijn, staat artikel 20 van het Handvest niet in de weg aan punt 6 van bijlage III bij richtlijn 2006/126, voor zover krachtens dat punt aan bestuurders van groep 1 in ‘uitzonderlijke omstandigheden’ een rijbewijs kan worden afgegeven, zelfs indien hun gezichtsscherpte niet voldoet aan de bij deze richtlijn voor deze bestuurders gestelde vereisten, maar dat niet toestaat voor de bestuurders van groep 2.

Gelet op een en ander moet worden vastgesteld dat bij onderzoek van de vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid van punt 6.4 van bijlage III bij richtlijn 2006/126 kunnen aantasten in het licht van de artikelen 20, 21, lid 1, of 26 van het Handvest.